SONDA

Jak szukać dobrego prawnika?
Uwaga! Publikacja archiwalna
Oznacza to, że od czasu jej opublikowania pojawiły się zmiany aktów prawnych, mogące wpływać na aktualność poniższej treści. SerwisPrawa.pl nie aktualizuje automatycznie wszystkich publikowanych tekstów zgodnie z obowiązującymi aktami prawnymi.

Jeżeli interesuje Cię uaktualnienie poniższego tekstu pod kątem obowiązującego stanu prawnego - kliknij w link (funkcja dostępna tylko dla zarejestrowanych Użytkowników).

Zwolnienie dłużnika z długu

Kategoria: Prawo cywilne
Słowa kluczowe: zwolnienie z długu
Polecane kancelarie:
Bankowość, Finanse, Inwestycje
Obsługa prawna banków i spółek
Szkolenia - przeciw. praniu pieniędzy
Porady prawne dla firm i instytucji
Prawo handlowe
Egzekucja należności

Usunięcie z systemu informatycznego Wierzyciela danych dłużnika i danych dotyczących wierzytelności, a także brak działań w celu dochodzenia przez Wierzyciela wymagalnych należności nie stanowi zwolnienia dłużnika z długu. Jest to czynność techniczna a nie prawna, stąd też nie wywołuje skutków prawnych. Skutki takie mogą powstać z uwagi na okresy przedawnienia, jednakże do czasu gdy takie przedawnienie nie nastąpi, wierzyciel może ponownie wszczynać działania zmierzające do odzyskania długu, bez negatywnych skutków prawnych dla siebie lub wierzytelność przelać na inną osobę.    

Zwolnienie z długu (potocznie umorzenie) polega zatem na tym, że wierzyciel zrzeka się wierzytelności, wobec czego zobowiązanie wygasa. W przypadku takiego zrzeczenia się wierzyciela, dłużnik nie jest już zobowiązany do spełnienia świadczenia, tym samym po stronie dłużnika powstaje przysporzenie w jego majątku, gdyż ze zobowiązania jakie miał względem wierzyciela został zwolniony. W przypadku złożenia takiego oświadczenia przez wierzyciela, nie ma on już żadnego prawa do żądania zapłaty wierzytelności, a ewentualna spłata długu przez dłużnika będzie świadczeniem nienależnym po stronie wierzyciela.
R E K L A M A
Umorzenie wierzytelności (w rozumieniu zwolnienia z długu) może nastąpić w sposób określony w przepisach prawa - w tym na podstawie art. 508 k.c. Zgodnie z tym przepisem zobowiązanie wygasa, gdy wierzyciel zwalnia dłużnika z długu, a dłużnik zwolnienie przyjmuje.
Z treści tego przepisu wynika zatem, że umorzenie wierzytelności wymaga dwóch oświadczeń woli, jednego złożonego przez wierzyciela odnośnie zwolnienia dłużnika z długu oraz drugiego złożonego przez samego dłużnika, który oświadcza, że zwolnienie z długu przyjmuje. Oświadczenie wierzyciela o zwolnieniu z długu musi więc być akceptowane przez dłużnika, by natomiast zostało zaakceptowane, to wpierw musi dotrzeć do jego wiadomości.
 
W doktrynie prawa ugruntował się pogląd, że oświadczenie woli w tym przedmiocie może być zarówno wyraźne, ale może też nastąpić przez czynności konkludentne, a więc w sposób dorozumiany, na przykład przez zwrot weksla, na którym dłużnik umieścił swój podpis (wyrok Sądu najwyższego z dnia 25 sierpnia 2004 roku, sygn. akt IV CK 590/03).
 
Jeżeli chodzi o samą formę oświadczenia w zakresie umorzenia wierzytelności, to zwolnienie z długu co do zasady może nastąpić w dowolnej formie, jednak z uwagi na ewentualne spory jakie mogą powstać w tym zakresie w przyszłości, winno być złożone w formie pisemnej (nie zachowanie tej formy nie wywołuje żadnych negatywnych skutków prawnych - na gruncie uchylonego obecnie art. 75 k.c. zwolnienie z długu o wartości przekraczającej 2.000 zł wymagało zachowania formy pisemnej).
 
Przepisy prawa dopuszczają poza wyżej wymienioną formą zwolnienia z długu, cofnięcie pozwu i zrzeczenie się roszczenia, które następuje bez zgody pozwanego (dłużnika). Takie zrzeczenie się roszczenia powinno być zatem traktowane jako wyjątek od wynikającej z art. 508 k.c. reguły, iż zgoda dłużnika jest tu zawsze koniecznym elementem zwolnienia z długu. Jeżeli dłużnik występuje w pozycji pozwanego, zwolnienie z długu (połączone z cofnięciem pozwu, art. 203 k.p.c.) może nastąpić bez jego udziału.
 
Należy także pamiętać, że zgodnie z art. 373 k.c., zwolnienie z długu lub zrzeczenie się solidarności przez wierzyciela względem jednego z dłużników solidarnych nie ma skutku względem współdłużników. Oznacza to, że w przypadku wielości dłużników, wierzyciel zwalniając z długu wszystkich dłużników, winien zawrzeć odpowiednie porozumienia w tym zakresie ze wszystkimi dłużnikami solidarnymi. Ewentualnie współdłużnicy, którzy nie zostali zwolnieni z długu mogą wytaczać przeciwko wierzycielowi zarzuty, które wpływają na ich stosunek zobowiązaniowy (np. w zakresie zwolnienia z długu jednego ze współdłużników).
 
Umorzenie zobowiązania rozumiane jako zwolnienie z długu powoduje powstanie u podatnika przychodu, który podlegać będzie opodatkowaniu (art. 14 ust. 2 pkt. 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz art. 12 ust. 1 pkt. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych). Należy zaznaczyć jednak, że przychodem podatkowym u dłużnika będzie jedynie należność główna, gdyż odsetki zgodnie z zasadą kasową, uznanie odsetek za przychód podatkowy niezbędne jest faktyczne otrzymanie.  
 
Jarosław Olejarz
Data: 2008-08-21
Autor/źródło: Olejarz Jarosław
Kategoria: Prawo cywilne
Słowa kluczowe: zwolnienie z długu
® 2008 - 2012 SerwisPrawa.pl sp. z o.o. Korzystanie z portalu oznacza akceptację regulaminu.