Dokument wydrukowany na witrynie http://serwisprawa.pl 
 

Dokonanie zajęcia kredytu przez komornika

Posiadam linię kredytową w banku, która uruchamiana zostaje w momencie wydania dyspozycji. Do banku komornik przesłał nakaz komorniczy i bank w imieniu komornika blokuje kwotę linii kredytowej będącą właśnie w danej chwili na rachunku rozliczeniowym i przekazuje do komornika. Czy to jest zgodne z prawem? Ciężko sobie wyobrazić aby komornik zajmował część kredytu tylko dlatego, że bank uznał iż rachunek rozliczeniowy będący integralną częścią umowy kredytowej należy do mnie.

W sprawie bez wątpienia doszło pomiędzy Panem a bankiem do zawarcia – wbrew pozorom - dwóch umów ( pomijam świadomie umowę rachunku maklerskiego ):

1.     Umowy kredytowej  w rozumieniu art. 69 Prawa bankowego

2.     Umowy rachunku bankowego w rozumieniu art. 725 i nast. K.c.

Linia kredytowa to właśnie nic innego jak umowa kredytu wraz z którą doszło do zawarcia umowy rachunku bankowego służącego do obsługi tego kredytu. Umowy te zawarł Pan w związku z umową o prowadzenie rachunku maklerskiego w biurze maklerskim  prowadzonym przez bank. W efekcie środki z umowy kredytu są przekazywane na rachunek maklerski za pośrednictwem rachunku bankowego którego zajęcia dokonał komornik.

 

 

W tej sytuacja komornik może dokonać zajęcia rachunku bankowego, nie ma natomiast co do zasady prawa do zajęcia kwoty otrzymanej przez Pana z tytułu umowy kredytu. Zgodnie ze wspomnianym art. 69 ust. 1 Prawa bankowego przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu. Przyjmuje się w nauce prawa, że poprzez przekazanie środków kredytobiorcy z tytułu kredytu nie dochodzi do przeniesienia (ani konsensualnego, ani faktycznego) własności środków (tak - Prawo bankowe. Komentarz, red. H. Gronkiewicz-Waltz Wydanie 1, Warszawa 2013r., opubl. Legalis ). Zasadniczo więc środki te stanowią własność banku lecz są oddane jedynie do Pana dyspozycji, czyli przysługuje Panu wierzytelność w postaci prawa do żądania oddania ich do Pana dyspozycji. Prawo to materializuje się zgodnie z umowę którą Pan zawarł z chwilą dokonania przelewu na rachunek bankowy. Jednakże wówczas środki te nie stają się Pana własnością lecz mogą być wykorzystywane przez Pana tylko do celów określonych w umowie kredytowej. Zasadniczo więc w przypadku takich transakcji  o których wspomniał Pan w zapytaniu, nie mógłby Pan żądać ich wypłacenia w naturze.

 

 

W myśl art. 725 k.c. przez umowę rachunku bankowego bank zobowiązuje się względem posiadacza rachunku na czas oznaczony lub nieoznaczony do przechowywania jego środków pieniężnych  oraz jeśli umowa tak stanowi do przeprowadzania na jego zlecenie rozliczeń pieniężnych. W efekcie więc w przypadku zajęcia rachunku bankowego dochodzi do zajęcia wierzytelności o wydanie przechowywanych środków pieniężnych dłużnika - komornikowi.

Skoro jak zaznaczyłem powyżej środki pieniężne oddane do Pana dyspozycji nie stanowiły Pana własności - żądanie ich wydania nie wynikało bowiem z umowy rachunku bankowego lecz z umowy kredytowej. Komornik nie mógł ich zająć w opisanej przez Pana sytuacji na podstawie przepisów o egzekucji wierzytelności z umowy rachunku bankowego – art. 889 i nast. K.p.c.. Toteż bank nie miał obowiązku przekazywania ich na rachunek komornika. Podsumowując, komornik miał prawo do zajęcia rachunku bankowego i do zajęcia środków na nich zgromadzonych lecz wyłącznie tych niepochodzących z umowy kredytu. Bank powinien wystąpić o zwrot zajętych środków. Należy jednak zaznaczyć, że odmiennie wygląda kwestia zajęcia wierzytelności przysługującej Panu względem banku o wypłatę środków z tytułu zawarcia umowy kredytu (art. 895 § 1 k.p.c.). Jeżeli komornik dokona zajęcia takiej wierzytelności a nie wierzytelności z rachunku bankowego, wówczas bank zamiast uruchomić środki na Pana rzecz dokona ich przelewu na rachunek komornika realizując zajęcie.

 

 

Aby zatem określić w opisanym stanie faktycznym poprawność działania banku, konieczne byłoby ustalenia jaka była podstawa prawna dokonanych czynności przez komornika sądowego, tzn. czy komornik dokonał zajęcia jedynie rachunku bankowego czy też przysługującej Panu wierzytelności wobec banku z tytułu zawartej umowy kredytowej.  W tym drugim wypadku działanie banku związane z realizacją zajęcia wierzytelności należałoby uznać za prawidłowe.

 

Jarosław Olejarz

Radca prawny

 



 
  
 Dokument wydrukowany na witrynie http://serwisprawa.pl