Dokument wydrukowany na witrynie http://serwisprawa.pl 
 

Skutki niestawiennictwa na rozprawie w procesie cywilnym

Generalną zasadą jest, że niestawiennictwo stron na rozprawie cywilnej nie stanowi dla sądu przeszkody do prowadzenia postępowania. Niekiedy jednak sąd może uznać obecność stron za konieczną. Sprawy związane z przedmiotowym tematem regulują przepisy Ustawy z 17 listopada 1964r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964r., Nr 43, poz. 296 ze zm.)

Rozprawa odbywa się również pod nieobecność powoda czy pozwanego, chyba że przewodniczący nałoży na nich obowiązek osobistego stawiennictwa.

Nieobecność stron nie wstrzymuje także ogłoszenia wyroku. Każda ze stron może w piśmie procesowym żądać przeprowadzenia rozprawy w jej nieobecności. W takiej sytuacji ewentualna nieobecność powoda czy pozwanego nie spowoduje żadnych negatywnych konsekwencji. W tym bowiem przypadku przewodniczący lub wyznaczony przez niego sędzia sprawozdawca, na rozprawie, przedstawia wnioski, twierdzenia i dowody strony, znajdujące się w aktach sprawy. Jeśli nieobecność strony jest spowodowana nadzwyczajnym wydarzeniem lub inną znaną sądowi przeszkodą, której nie można przezwyciężyć, sąd może odroczyć rozprawę.

 

 

W pewnych jednak sytuacjach niestawiennictwo stron może spowodować negatywne dla nich skutki.  

Jeżeli żadna ze stron nie zgłosiła wniosku o rozpoznanie sprawy w swojej nieobecności i obie nie stawiły się na rozprawie, sąd może ale nie musi (zależy to bowiem od jego decyzji) zawiesić postępowanie. Zawieszenie postępowania może nastąpić także w razie niestawiennictwa powoda w sytuacji, gdy powód nie żądał rozpoznania sprawy w jego nieobecności, a pozwany nie zgłosił wniosku o rozpoznanie sprawy. Nieobecność pozwanego na rozprawie może również spowodować wydanie wyroku zaocznego. W takim bowiem wypadku sąd wydaje wyrok zaoczny, przyjmując za prawdziwe twierdzenia powoda, chyba że budzą one uzasadnione wątpliwości lub zostały przytoczone w celu obejścia prawa. Wydanie wyroku zaocznego nie jest możliwe, gdy pozwany żądał przeprowadzenia rozprawy także podczas swojej nieobecności lub składał już w sprawie wyjaśnienia ustnie lub na piśmie. Ponadto wyroku zaocznego nie można wydać w postępowaniu nieprocesowym.

 

 

W sprawach małżeńskich (np. o unieważnienie małżeństwa lub rozwód) rozprawa odbywa się także bez względu na niestawiennictwo jednej ze stron.

Jednakże w razie nieusprawiedliwionego niestawiennictwa powoda na pierwsze posiedzenie sądowe wyznaczone w celu przeprowadzenia rozprawy, postępowanie ulega zawieszeniu, chyba że prokurator popiera żądanie unieważnienia albo ustalenia istnienia lub nieistnienia małżeństwa. W sytuacji, gdy strona wezwana do osobistego stawiennictwa nie stawi się bez usprawiedliwionych powodów na posiedzenie, sąd może skazać ją na grzywnę według przepisów o karach za niestawiennictwo świadka.

 

 

Również w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku w niektórych przypadkach nieobecność wszystkich uczestników uniemożliwia zakończenie postępowania na pierwszym terminie rozprawy.

Niestawiennictwo spadkobierców skutkuje np. odroczeniem rozprawy i koniecznością dokonania ogłoszeń w prasie o prowadzonym postępowaniu, których znaczne koszty obciążają z zasady wnioskodawcę i uczestników postępowania. Bez spadkobierców sądowi jest trudno przeprowadzić dowód z zapewnienia spadkowego składanego przez zgłaszającego się spadkobiercę i wydać stosowne postanowienie.

Także rozprawa przed sądem drugiej instancji odbywa się bez względu na niestawiennictwo

jednej lub obu stron. Wydany w takim przypadku wyrok nie jest zaoczny.

 

www.SerwisPrawa.pl



 
  
 Dokument wydrukowany na witrynie http://serwisprawa.pl