Jesteś tutaj:
Uwaga! Publikacja archiwalna
Oznacza to, że od czasu jej opublikowania pojawiły się zmiany aktów prawnych, mogące wpływać na aktualność poniższej treści. SerwisPrawa.pl nie aktualizuje automatycznie wszystkich publikowanych tekstów zgodnie z obowiązującymi aktami prawnymi.

Jeżeli interesuje Cię porada prawna związana z tą tematyką, możesz skorzystać z formularza zapytania prawnego.

Rozwód mimo sprzeciwu współmałżonka

Kategoria: Prawo rodzinne i opiekuńcze
Słowa kluczowe: rozwód

Jestem kilkanaście lat po ślubie, jednak od 2 lat jestem w związku z inna kobietą. Od roku nie mieszkamy wspólnie z żoną. Z małżonką nie posiadamy już wspólnego konta bankowego, ponadto ustaliliśmy, iż dostaje ode mnie co miesiąc 600 zł w formie alimentów, to moja dobrowolna wplata na utrzymanie naszego 12-letniego syna, który mieszka z żoną. Obecnie żona przebywa w moim służbowym mieszkaniu - jestem zawodowym żołnierzem, mieszkanie to nie jest jeszcze wykupione. Chciałbym dostać rozwód jednak żona twierdzi że nie zgodzi się na niego – uważa, że nie dopuści do rozpadu rodziny - choć moim zdaniem on już nastał. Zgadza się na separację, ale pod warunkiem że ja zgodzę się na wykupienie mieszkania służbowego. Moi rodzice udzielili nam pożyczki około 20 tysięcy złotych, czy to będzie traktowane przy podziale majątku jako dług wspólny? Chciałbym wiedzieć jakie są szanse na to że sąd orzeknie rozwód pomimo jej sprzeciwu, oraz jak powinienem sformułować pozew rozwodowy aby jak najwięcej zyskać?

Orzeczenie rozwodu przez sąd jest możliwe, przy spełnieniu kumulatywnie (łącznie) dwóch pozytywnych przesłanek rozwodowych w postaci rozkładu pożycia małżeńskiego, który musi być zupełny i trwały.
Rozkład pożycia małżeńskiego występuje wówczas, gdy występuje brak więzi duchowej, fizycznej i gospodarczej pomiędzy małżonkami. Natomiast rozkład jest zupełny, gdy nie istnieje między małżonkami żadna więź duchowa, fizyczna ani gospodarcza, a więc gdy małżeństwo całkowicie przestaje funkcjonować.


Rozkład trwały występuje, gdy dokonując oceny funkcjonowania małżeństwa, opartej na doświadczeniu życiowym, dochodzimy do wniosku, że w określonych okolicznościach występujących w tej sprawie, nie ma możliwości powrotu małżonków do wspólnego pożycia. Przesłanką konieczną nie jest w tym przypadku upływ czasu. Okoliczności w sprawie, mogą potwierdzać przypuszczenie, że pomimo braku długiego okresu rozkładu małżeństwa, nie ma możliwości na ponowne nawiązanie więzi między małżonkami.

Ocena nastąpienia rozkładu pożycia małżeńskiego jest w praktyce dość trudna. Przyjmuje się za okoliczności potwierdzające tą okoliczność takie zdarzenia jak np. zdrada małżeńska, czyli niedochowanie wierności małżeńskiej – dotyczy to sytuacji, gdy jeden z małżonków współżyje z osobą trzecią, a nawet występuje brak takiego współżycia, jednakże małżonek ten związany jest z osobom trzecią więzią uczuciową (Nawet jednorazowy postępek małżonka może stać się przyczyną trwałego i zupełnego rozkładu, dotyczy to w szczególności takich faktów jak cudzołóstwo i ciężka zniewaga - orzeczenie SN z dnia 24.04.1951 r., sygn. C667/50, OSN 1953/1, poz. 9; Pożycie małżeńskie przy jednoczesnym pożyciu jednego z małżonków z inną osobą, jest pożyciem posiadającym cechy rozkładu; małżeństwo takie nie należy do małżeństw zasługujących na ochronę ze względu na interes społeczny – orzeczenie SN z dnia 20.11.1951 r, sygn. C839/51, OSN 1952/1, poz. 1”; Związanie się małżonka z inną osobą węzłem uczuciowym, w którym wprawdzie nie dochodzi do cudzołożnych stosunków, ale któremu towarzyszą wyznania miłości i pocałunki, może być odczute przez drugiego małżonka jako naruszenie, a nawet zerwanie więzi uczuciowej i moralnej, która łączyła małżonków i może być - zależnie od okoliczności - uznane za ważną przyczynę rozkładu pożycia małżeńskiego - orzeczenie SN z dnia 26.03.1952 roku, sygn. C813/51, NP. 1953/5, str. 82). Jest to przesłanka zawiniona, co oznacza, że przy takiej przesłance sąd wydaje orzeczenie rozwodu ze wskazaniem na winę małżonka niewiernego.

Najczęstszą przyczyną rozwodów bez orzekania o winie jest niezgodność charakterów. Na taką przesłankę rozwodu najczęściej powołują się małżonkowie, składając pozwy rozwodowe bez orzekania o winie. Pojęcie to jest dość nieprecyzyjne i dość trudno sprecyzować okoliczności, które mogą wskazywać na taką przesłankę rozpadu małżeństwa (Pojęcie różnicy charakterów jest bardzo ogólne. Bez dokładniejszego sprecyzowania na czym polega, jak się na zewnątrz przejawia i jaki wywiera wpływ na pożycie małżeńskie, brak podstaw do oceny, czy różnica charakterów stała się przyczyną rozkładu - orzeczenie SN z dnia 15.01.1952 roku, sygn. C 502/51 NP. 1953, nr 5, s. 82). Małżonkowie wskazując na niezgodność charakterów wskazują na różne podejście do życia, cele stawiane sobie oraz współmałżonkowi a także różnice w wykształceniu, światopoglądzie, np. różnice religijne, czy też różnice w wieku, które powodują różne spojrzenie na te same sprawy (Szczególnie duża różnica wieku między małżonkami, zwłaszcza, jeżeli znacznie starsza jest kobieta, może doprowadzić do rozkładu pożycia. O tym, czy znaczna różnica wieku powinna być uznana za ważny powód rozkładu pożycia w świetle zasad moralności, decydują okoliczności konkretnego przypadku jak np. warunki, w jakich doszło do zawarcia związku małżeńskiego, czas trwania pożycia stron do chwili powstania rozkładu, przebieg tego pożycia, istnienie bądź nieistnienie dzieci z tego małżeństwa - orzeczenie SN z dnia 16.03.1956 roku, sygn. IV CR 127/55, OSN 1956/4, poz. 112).

Oczywiście istnieją jeszcze inne oprócz wymienionych przesłanki rozkładu pożycia małżeńskiego, w każdym przypadku ocena okoliczności należy do sądu, który po zbadaniu wszelkich okoliczności sprawy orzeka o rozwiązaniu małżeństwa.

Mimo zaistnienia przesłanek w postaci zupełnego i trwałego rozkładu pożycia małżeńskiego, sąd nie może orzec o rozwiązaniu małżeństwa, jeżeli wystąpią negatywne przesłanki rozwodowe, zwane także przeszkodami rozwodowymi. Przesłanki negatywne zawarte są w przepisach prawnych i służą do obrony zagrożonego małżeństwa, należą do nich:

  1. Dobro wspólnych małoletnich dzieci (obejmuje także dzieci przysposobione) - zasada ta nigdy nie jest kwestionowana, natomiast wątpliwości budzi pojmowanie i stosowanie w praktyce tej przeszkody. Sąd Najwyższy wydał orzeczenie o charakterze wytycznych (z dnia 18 marca 1968 r. - III CZP 70/66, OSNCP 1968, poz. 77 i z dnia 9 czerwca 1976 r. - III CZP 46/75, OSNCP 1976/9, poz. 184), które maja ukierunkować orzecznictwo sądowe w celu wzmożenia ochrony rodziny, w szczególności poprzez ustalenie:
    • czy rozwód nie spowoduje osłabienia więzi z dziećmi tego małżonka, przy którym dzieci nie pozostaną,
    • czy po rozwodzie zaspokojone zostaną potrzeby materialne i emocjonalne dzieci w takim przynajmniej zakresie jak obecnie,
    • czy utrzymanie dotychczasowego stanu będzie dla dzieci bardziej korzystne niż orzeczenie rozwodu.
    Przy czym ustalenia powyższe mogą zostać mimo wszystko nie wzięte pod uwagę przez sąd jako przeszkody orzeczenia rozwodu, gdy zachodzą inne istotne okoliczności (Wytworzona w rodzinie przez stałe awantury rodziców atmosfera, która zatruwałaby młodość małoletnich dzieci, demoralizowałaby je i zagrażała ich wychowaniu, uzasadnia uznanie, że w takiej sytuacji dobro dzieci nie mogłoby ucierpieć wskutek orzeczenia rozwodu ich rodziców - orzeczenie SN z dnia 16 maja 1952 roku C 1110/51, NP 1953 nr 5, s. 82). Zatem sąd rozpatrując przesłankę negatywna orzeczenia rozwodu, w postaci dobra wspólnych małoletnich dzieci, zobowiązany jest do wzięcia pod uwagę wszelkich okoliczności jakie będą miały wpływ na rozwój i wychowanie dziecka oraz dokonać oceny zebranego materiału dowodowego w tym zakresie (Dla oceny, czy dobro dzieci sprzeciwia się rozwodowi, należy konkretnie rozważyć, jaka byłaby ich sytuacja, gdyby do rozwodu nie doszło i porównać ją z sytuacją, jaka będzie po orzeczeniu rozwodu; nie można oceniać tej kwestii na podstawie założenia, że małżonkowie wrócą do wspólności małżeńskiej po odmówieniu im orzeczenia rozwodu, jeżeli okoliczności przemawiają przeciwko takiemu założeniu - orzeczenie SN z dnia 8 grudnia 1951 r. - C 259/51, NP. 1953/5, s. 81).
  2. Sprzeczność orzeczenia rozwodu z zasadami współżycia społecznego – są to określone wzorce postępowania, ustalone przez normy moralne lub obyczajowe. Przykładem takich norm, którymi kieruje się sąd orzekając o niedopuszczalności rozwodu może być jedno z orzeczeń - (Niezgodne z zasadami [...] moralności byłoby uznanie za ważny powód rozkładu pożycia małżeńskiego nieuleczalnej choroby małżonka, kiedy jego stan wymaga udzielenia mu materialnej i moralnej pomocy. Zasada ta nie może mieć jednak zastosowania w wypadku nieuleczalnej choroby psychicznej współmałżonka. Przy chorobie fizycznej zachodzi możliwość utrzymania więzi duchowej, istnieje pełne odczucie skutków rozwodu ze strony chorego i dlatego względy moralne nakazują udzielenia mu opieki nie tylko materialnej, ale i moralnej tak, aby ulżyć losowi chorego. Natomiast w wypadku choroby psychicznej nie zachodzi możliwość utrzymania więzi duchowej, a sam chory nie odczuwa w tak ostry sposób skutków rozwodu, gdy jeszcze stan jego zdrowia wymaga pobytu w szpitalu drugi małżonek nie może mu praktycznie zapewnić niczego więcej poza dostarczeniem pomocy i opieki materialnej i w tych warunkach udzielenie temu małżonkowi rozwodu może znaleźć usprawiedliwienie w poczuciu moralnym społeczeństwa - orzeczenie SN z dnia 2 lipca 1960 r. - ICR 491/61, OSPiK 1963/3, poz. 68). Przesłanka ta służy ochronie małżeństwa, zatem np. choroba fizyczna małżonka może stanowić negatywną przesłankę rozwodową, z uwagi fakt, iż rozwiązanie małżeństwa w tym przypadku jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Zasady te oczywiście nie odnoszą się tylko do sytuacji choroby fizycznej małżonka, ale dotyczą szeregu innych przypadków, gdzie ze względu na szczególne okoliczności rozwiązanie małżeństwa nie jest dopuszczalne.
  3. Wyłączna wina małżonka, który żąda rozwodu – również stanowi przesłankę negatywną rozwiązania małżeństwa, jednakże zasada ta znajduje dwa istotne ograniczenia:
    • gdy małżonek wyraża zgodę na rozwód – zgoda musi być wyrażona w sposób jasny i wyraźny, może także być cofnięta przez małżonka, wówczas traktowana jest jakby nie została wyrażona.
    • gdy odmowa zgody jest w świetle okoliczności danej sprawy jest sprzeczna z zasadami współżycia społecznego – odmowa zgody jest sprzeczna z zasadami współżycia społecznego, jeżeli nie znajduje ona uzasadnienia a jest podyktowana np. chęcią utrudnienia lub uniemożliwienia uzyskania rozwodu (Kiedy małżonek niewinny kieruje się motywami zasługującymi na potępienie z punktu widzenia moralnego, w szczególności, jeżeli istnieje podstawa do ustalenia, że małżonek niewinny odmawia zgody na rozwód wyłącznie w zamiarze szykany albo dla zemsty lub z nienawiści do małżonka winnego, uznanie odmowy za sprzeczną z zasadami współżycia społecznego nie budzi wątpliwości - uchwała pełnego składu Izby Cywilnej SN z dnia 16 marca 1968 r. - III CZP 70/66, OSN 1968, poz. 77).

Reasumując, jeżeli zachodzą przesłanki pozytywne orzeczenia rozwodu i sad nie uzna, że zachodzą przesłanki negatywne (zakazy rozwodowe), to sąd powinien orzec o rozwodzie. W Pana przypadku (jeżeli żona nie wyrazi na to zgody), raczej rozwód będzie z orzeczeniem Pana winy, co powoduje po Pana stronie w określonych sytuacjach zwiększony obowiązek alimentacyjny na rzecz byłego współmałżonka.

Odpowiadając na pytanie w sprawie mieszkania służbowego, do chwili gdy nie dokona Pan jego wykupu, mieszkanie to nie stanowi własności ani Pana ani żony. Owszem może przysługiwać Panu uprawnienie do jego wykupu, ale jeżeli nie dokona Pan wykupu w trakcie małżeństwa, to mieszkanie to w żaden sposób nie będzie stanowić majątku wspólnego małżonków i nie będzie podlegać podziałowi. Podziałowi majątku wspólnego, będą podlegać rzeczy nabyte w czasie małżeństwa przez oboje małżonków lub przez każdego z nich, najprościej mówić z pieniędzy pochodzących z wynagrodzenia za pracę. Prawo domniemywa, że udziały w majątku wspólnym są równie. Jednakże z ważnych powodów każdy z małżonków może żądać, ażeby ustalenie udziałów w majątku wspólnym nastąpiło z uwzględnieniem stopnia, w którym każdy z nich przyczynił się do powstania tego majątku. Spadkobiercy małżonka mogą wystąpić z takim żądaniem tylko w wypadku, gdy spadkodawca wytoczył powództwo o unieważnienie małżeństwa albo o rozwód lub wystąpił o orzeczenie separacji. Przy ocenie, w jakim stopniu każdy z małżonków przyczynił się do powstania majątku wspólnego, uwzględnia się także nakład osobistej pracy przy wychowaniu dzieci i we wspólnym gospodarstwie domowym (art. 43 Krio).
Do podziału majątku wchodzą w takim samym zakresie składniki majątkowe jak i zaciągnięte zobowiązania. Jeżeli pożyczkę zaciągnęli Państwo wspólnie, albo jeżeli zaciągnął ją jeden z małżonków a drugi wyraziła na to zgodę, to do jej spłaty zobowiązani są oboje na równi.

Porady prawne / Pomoc prawna
Internetowa Kancelaria Prawna
www.SerwisPrawa.pl  

Pobierz odpowiedni wzór dokumentu
Data: 2007-11-22
Autor/źródło: Zespół serwisu SerwisPrawa.pl
Kategoria: Prawo rodzinne i opiekuńcze
Słowa kluczowe: rozwód
Redakcja serwisu zastrzega, iż udzielane odpowiedzi na pytania prawne nie są i nie mogą być traktowane jako porady prawne. Osoby udzielające odpowiedzi i redakcja SerwisPrawa.pl nie ponosi odpowiedzialności za skutki wynikłe z zastosowania się do opublikowanych treści. Wszelkie materiały z zakresu prawa znajdujące się na stronach SerwisPrawa.pl mają jedynie na celu popularyzowanie wiedzy o instytucjach prawnych oraz możliwościach ich praktycznego zastosowania.
Wasze komentarze
Nasi partnerzy
  • InTENSO - outsourcing IT, leasing pracowniczy
  • Jakość obsługi
  • Biuro Informatyki Stosowanej FORMAT
  • Competitive Skills - Szkolenia biznesowe, rekrutacja i headhunting, doradztwo
  • Kaspersky
  • elsa
  • CBIT.pl
  • Enterprise-Gamification
  • Lazarski
  • Secret Client - tajemniczy klient, tajny klient, mystery shopping
  • Atlassian
Zobacz także
  • Kanały RSS
  • Facebook
® 2008 - 2022 SerwisPrawa.pl sp. z o.o. Korzystanie z portalu oznacza akceptacją regulaminu.