Brak zgody współmałżonka na rozwód

Orzeczenie przez sąd rozwodu jest możliwe przy spełnieniu kumulatywnie (łącznie) dwóch pozytywnych przesłanek rozwodowych w postaci rozkładu pożycia małżeńskiego, które musi być zupełne i trwałe. Nie zawsze łatwo jest ocenić czy rozpad małżeństwa jest na tyle trwały, iż nie istnieje możliwość naprawy sytuacji, ponownego nawiązania więzi łączących małżonków.

Rozkład pożycia małżeńskiego występuje wówczas, gdy brak jest więzi duchowej, fizycznej i gospodarczej pomiędzy małżonkami. Natomiast rozkład jest zupełny, gdy nie istnieje między małżonkami żadna więź duchowa, fizyczna ani gospodarcza, a więc gdy małżeństwo całkowicie przestaje funkcjonować. Drugą przesłanką rozwodową jest trwałość rozkładu pożycia małżeńskiego, co oznacza, że dokonując oceny funkcjonowania małżeństwa, opartej na doświadczeniu życiowym, dochodzimy do wniosku, że w określonych okolicznościach występujących w tej sprawie, nie ma możliwości powrotu małżonków do wspólnego pożycia. Przesłanką konieczną nie jest w tym przypadku upływ czasu lecz brak perspektyw na nawiązanie ponownego pożycia małżonków.

W przypadku braku zgody małżonka na rozwód, a także potwierdzenia, że nie nastąpił trwały i zupełny rozkład pożycia (istnieje więź pomiędzy małżonkami), sąd nie orzeknie rozwodu. Zresztą prawdopodobnie na pierwszej rozprawie sąd podejmie próbę ugodową pomiędzy małżonkami lub skieruje Państwa do mediacji, zawieszając postępowanie w sprawie o rozwód na okres 1 roku. Mediacja prowadzona jest najczęściej przez ośrodki pomocy rodzinie lub poradnie rodzinne. Po takiej terapii, sąd na wniosek jednego z małżonków podejmuje zawieszone postępowanie lub je umarza.

W przypadku orzekania rozwodu bez orzeczenia winy, brak zgody współmałżonka może stanowić podstawę do ustalenia, że nie zaistniały przesłanki rozwodowe. Sąd zawsze dokonuje oceny braku zgody na rozwód. Jeżeli odmowa zgody na rozwód jest w świetle okoliczności danej sprawy sprzeczna z zasadami współżycia społecznego, to sąd może orzec rozwód, pomimo braku zgody współmałżonka. Odmowa zgody jest sprzeczna z zasadami współżycia społecznego, jeżeli nie znajduje ona uzasadnienia a jest podyktowana np. chęcią utrudnienia lub uniemożliwienia uzyskania rozwodu (kiedy małżonek niewinny kieruje się motywami zasługującymi na potępienie z punktu widzenia moralnego, w szczególności, jeżeli istnieje podstawa do ustalenia, że małżonek niewinny odmawia zgody na rozwód wyłącznie w zamiarze szykany albo dla zemsty lub z nienawiści do małżonka winnego, uznanie odmowy za sprzeczną z zasadami współżycia społecznego nie budzi wątpliwości - uchwała pełnego składu Izby Cywilnej SN z dnia 16 marca 1968 r. - III CZP 70/66, OSN 1968, poz. 77).

Porady prawne
Internetowa Kancelaria Prawna
www.SerwisPrawa.pl