Wysokość alimentów w przypadku orzeczenia przez sąd

W myśl przepisu art. 135 § 1 k.r.o. zakres świadczeń alimentacyjnych zależy od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz od zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego. Wykonanie obowiązku alimentacyjnego względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie albo wobec osoby niepełnosprawnej może polegać w całości lub w części na osobistych staraniach o utrzymanie lub o wychowanie uprawnionego; w takim wypadku świadczenie alimentacyjne pozostałych zobowiązanych polega na pokrywaniu w całości lub w części kosztów utrzymania lub wychowania uprawnionego.

 

Zakres obowiązku alimentacyjnego jest zatem pochodną dwóch przesłanek, czyli potrzeb uprawnionego oraz od zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego. Obie te przesłanki są z sobą ściśle związane. Jeżeli chodzi o pierwszą przesłankę (usprawiedliwione potrzeby uprawnionego), to nie da się jej określić w sposób ścisły. Uzależniona jest ona od konkretnego stanu faktycznego. Zasadniczo rodzice obowiązani są zapewnić dziecku środki do zaspokojenia potrzeb zarówno o charakterze materialnym (środki utrzymania), jak również potrzeb o charakterze duchowym (kulturalnym) oraz środki wychowania (kształcenia). Zgodnie z uchwałą Pełnego Składu Izby Cywilnej i Administracyjnej Sądu Najwyższego z dnia 16.12.1987 roku sygn. akt III CZP 91/86, przez usprawiedliwione potrzeby uprawnionego rozumieć należy potrzeby, których zaspokojenie zapewni mu - odpowiedni do jego wieku i uzdolnień - prawidłowy rozwój fizyczny i duchowy. Możliwości zarobkowe i majątkowe zobowiązanego określają zarobki i dochody, jakie uzyskiwałby przy pełnym wykorzystaniu swych sił fizycznych i zdolności umysłowych, nie zaś rzeczywiste zarobki i dochody. Dzieci mają prawo do równej z rodzicami stopy życiowej niezależnie od tego, czy żyją z nimi wspólnie, czy też oddzielnie. Drugą przesłanką określającą zakres obowiązku alimentacyjnego są możliwości zarobkowe i majątkowe zobowiązanego. Ta przesłanka także oceniana jest indywidualnie w odniesieniu do określonego stanu faktycznego. Nie można np. wymagać od inwalidy aby przedsiębrał starania o uzyskanie dochodów z takim wysiłkiem, który przekracza jego możliwości fizyczne i w konsekwencji mógłby zaważyć na jego zdrowiu w sposób ujemny. Ocena możliwości zarobkowej w sensie art. 135 § 1 k.r.o. nie może się wyrażać w wymaganiu aktywizacji działalności zarobkowej z uszczerbkiem dla zdrowia. Przy ocenie zakresu obowiązku alimentacyjnego - należy brać pod uwagę także usprawiedliwione potrzeby własne zobowiązanego[1].

 

Reasumując, wnosząc pozew o alimenty na dziecko, matka dziecka powinna wykazać, jakie są faktyczne koszty związane z utrzymaniem dziecka, czyli jego usprawiedliwionymi potrzebami (koszty wyżywienia, utrzymania, ubrania, nauki oraz zapewnienia potrzeb duchowych. Z drugiej strony sąd będzie brał pod uwagę możliwości zobowiązanego do zaspokojenia tych potrzeb. Przy czym dla sądu nie jest najistotniejsze to jakie dochody zobowiązany do alimentów osiąga. Nawet gdyby zobowiązany nie pracował zupełnie, sąd może zasądzić alimenty, jeżeli uzna, że zobowiązany do alimentów może pracować i uzyskiwać dochód w określonej wysokości. Przy obowiązku alimentacyjnym chodzi nie tylko o samą wysokość uzyskiwanych w chwili orzekania dochodów, ale także o możliwości ich uzyskania. Jeżeli sąd dojdzie do przekonania, że np. ojciec dziecka może zatrudnić się w lepiej płatnej pracy, ale tego nie robi, żeby w ten sposób obniżyć swoje dochody i tym samym obniżyć wysokość alimentów, sąd może to uwzględnić w wyroku. Nie da się określić dokładnie w jakiej wysokości alimenty sąd może orzec, z naszego doświadczenia wynika, że z reguły jest to kilkaset złotych miesięcznie, lecz ostateczna wysokość zależy od powyższych elementów oraz oceny sądu. Naszym zdaniem w opisanym stanie faktycznym winna Pani wnioskować o alimenty co najmniej w takiej wysokości jakie Pani obecnie otrzymuje na dziecko. Dla oceny obowiązku alimentacyjnego nie ma znaczenia, czy zobowiązany pobiera czy też nie pobiera świadczeń rodzinnych. Przy dochodach w wysokości ok. 10 tys. zł, wydaje się, że żądanie alimentów w wysokości 1.300 zł nie jest nadmiernie wygórowane, jeżeli będzie w stanie Pani wykazać w tej wysokości koszty utrzymania dziecka. Na marginesie należy zaznaczyć, że były małżonek w określonych okolicznościach także może żądać świadczeń alimentacyjnych na siebie.

 

Jarosław Olejarz

www.SerwisPrawa.pl

---