Jesteś tutaj:
Uwaga! Publikacja archiwalna
Oznacza to, że od czasu jej opublikowania pojawiły się zmiany aktów prawnych, mogące wpływać na aktualność poniższej treści. SerwisPrawa.pl nie aktualizuje automatycznie wszystkich publikowanych tekstów zgodnie z obowiązującymi aktami prawnymi.

Jeżeli interesuje Cię porada prawna związana z tą tematyką, możesz skorzystać z formularza zapytania prawnego.

Rożnica wynikająca ze wzrostu wartości nieruchomości majątku odrębnego małżonka stanowi majątek współny małżonków

Jestem Polką, ale mieszkam w Niemczech. Mąż mój posiada obywatelstwo polskie i niemieckie. Jesteśmy w trakcie rozwodu. Mąż domaga się ode mnie "zugewinausgleich". Małżeństwem byliśmy kilka lat, a od jakiegoś czasu jesteśmy w separacji. Sprawa rozwodowa toczy się przed sądem w Niemczech, wg prawa niemieckiego, mimo iż oboje posiadamy obywatelstwo polskie. Jestem właścicielem nieruchomości gruntowej, którą otrzymałam jako darowiznę. Grunt rolny został przekształcony w trakcie naszego małżeństwa na budowlany, więc jego wartość wzrosła. Mąż dochodzi przed sądem wypłaty różnicy wzrostu tej wartości tzw. zugewinausgleich. Czy ma do tego prawo?

Pierwsza kwestia to właściwe stosowanie prawa w przypadku gdy oboje małżonkowie są obywatelami różnych Państw. Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 12 listopada 1965 roku Prawo prywatne międzynarodowe, jeżeli ustawa przewiduje właściwość prawa ojczystego, obywatel polski podlega prawu polskiemu, chociażby prawo innego państwa uznawało go za obywatela tego państwa. W przypadku zatem wytoczenia powództwa o rozwód w Polsce, sprawa byłaby rozpoznawana zgodnie z prawem polskim, gdyż oboje Państwo byliby uznani za obywateli polskich. Obywatelstwo polskie można utracić jedynie poprzez zrzeczenie się go.
 
Natomiast zgodnie z art. 14 EGBGB, ogólne skutki związku małżeńskiego podlegają w pierwszej kolejności prawu państwa, którego obydwoje małżonkowie są obywatelami, tj. ich wspólnemu prawu ojczystemu. Z opisanego stanu faktycznego wynika jednak, że Pani mąż posiada obywatelstwo niemieckie, zatem nie będzie zastosowany ten przepis. Wówczas jeżeli małżonkowie nie podlegają temu samemu prawu ojczystemu, stosuje się prawo właściwe dla miejsca ich wspólnego zwykłego miejsca pobytu. Jeżeli chodzi o stosunki majątkowe małżeńskie, to w myśl art. 15 EGBGB, małżeński ustrój majątkowy podlega prawu decydującemu o ogólnych skutkach małżeństwa w momencie jego zawarcia. Ustrój majątkowy małżonków będących w tym momencie obywatelami tego samego państwa podlega ich wspólnemu prawu ojczystemu. W przypadku, gdy małżonkowie są obywatelami różnych państw, stosuje się prawo państwa, w którym oboje małżonkowie mają swoje zwykłe miejsce pobytu w momencie zawarcia małżeństwa. Z tego też względu właściwym prawem dla Państwa będzie prawo niemieckie. Powyższy zapis jest zgodny z Rozporządzenie Rady (WE) nr 1347/2000  z dnia 29 maja 2000 roku w sprawie jurysdykcji, uznawania i wykonywania orzeczeń w sprawach małżeńskich i w sprawach dotyczących odpowiedzialności rodzicielskiej za dzieci obojga małżonków.
 
Jeśli małżonkowie ustanowili ustawową wspólnotę dorobku majątkowego małżonków, wówczas dorobek majątkowy małżonków z okresu małżeństwa należy w przypadku rozwodu podzielić między małżonków (§1372 i nast. BGB). Przepisy przewidują jednak wyjątek od tej sytuacji, gdy podział dorobku majątkowego byłby bardzo niesłuszny. Taka sytuacja może nastąpić w szczególności, jeśli małżonek, którego dorobek majątkowy jest mniejszy, przez dłuższy czas nie wypełniał z własnej winy gospodarczych zobowiązań, które wynikają ze stosunku małżeńskiego (§ 1381 BGB). Zawinienie rozwodu nie ma wpływu na powyższe. Jeśli małżonkowie zdecydowali o wspólnocie dóbr, wówczas muszą podzielić swój cały majątek.
 
Jeżeli zapadanie wyrok rozwodowy, w tym także w zakresie podziału majątku małżonków, wyrok taki może zostać uznany we wszystkich krajach członkowskich zgodnie z art. 14 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1347/2000  z dnia 29 maja 2000 roku. W myśl tego przepisu orzeczenia wydane w jednym Państwie Członkowskim są uznawane w innych Państwach Członkowskich bez potrzeby przeprowadzenia specjalnego postępowania. Nieuznanie orzeczenia może nastąpić jedynie w przypadku, gdy:
a)     jeżeli uznanie byłoby sprzeczne z porządkiem publicznym Państwa Członkowskiego, w którym wystąpiono o uznanie;
b)    jeżeli pozwanemu, który nie wdał się w spór, nie doręczono w należyty sposób pisma wszczynającego postępowanie lub dokumentu równorzędnego w czasie umożliwiającym mu przygotowanie obrony, chyba że zostało potwierdzone, że pozwany bez zastrzeżeń przyjął orzeczenie;
c)     jeżeli orzeczenia nie da się pogodzić z orzeczeniem wydanym między tymi samymi stronami w Państwie Członkowskim, w którym wystąpiono o uznanie;
d)    jeżeli orzeczenia nie da się pogodzić z wcześniejszym orzeczeniem wydanym w innym Państwie
Członkowskim lub w państwie trzecim, w sporze między tymi samymi stronami, o ile to wcześniejsze orzeczenie spełnia warunki konieczne do jego uznania w tym Państwie Członkowskim, w którym wystąpiono o uznanie
Jeżeli chodzi o wzrost wartości nieruchomości stanowiącej majątek odrębny małżonka, to polski kodeks rodzinny i opiekuńczy w art. 31 § 2 pkt. 2 stanowi, że do majątku wspólnego należą w szczególności dochody z majątku wspólnego, jak również z majątku osobistego każdego z małżonków. Wzrost wartości może także być uznany za taki dochód. Generalnie przyjmuje się w przypadku ustalania wartości majątku odrębnego, uznaje się stan tego majątku przed powstaniem wspólności ustawowej (wartość niezrewaloryzowana). Późniejsze zmiany wartości tego majątku należy uznawać za dochód (pożytki), a te stanowią majątek wspólny małżonków. Dalsze rozporządzenie składnikiem majątkowym, nie ma wpływu na ustalony wzrost wartości, stąd naszym zdaniem współmałżonek do chwili rozporządzenia tym majątkiem przez drugiego współmałżonka, który był właścicielem składnika majątku, może domagać się różnicy wynikającej ze wzrostu wartości.
 
Naszym zdaniem winna Pani się w toczącym postępowaniu powoływać na fakt, że wejście Polski do UE, nie spowodowało znacznego wzrostu przedmiotowej nieruchomości, a z uwagi na istniejący kryzys wręcz wartość ta uległa obniżeniu. Ponadto, jeżeli Pani współmałżonek twierdzi, że nastąpił istotny wzrost wartości nieruchomości to zgodnie z ogólną zasadą dowodową, winien wskazać dowody na poparcie swoich twierdzeń. Należy zauważyć także, że zgodnie z zasadą waloryzacji wzrost wartości nieruchomości częściowo jest skutkiem inflacji, która powoduje obniżenie realnej wartości pieniądza, a tym samym wzrost wartości nominalnej nie jest tożsamy ze wzrostem wartości gospodarczej, gdyż należy brać pod uwagę właśnie czynnik inflacji, a nawet sytuacji społeczno – gospodarczej, która także wpływa na cenę nieruchomości.
 
Porady prawne
Pobierz odpowiedni wzór dokumentu
Data: 2010-02-16
Autor/źródło: Zespół serwisu SerwisPrawa.pl
Kategoria: Prawo rodzinne i opiekuńcze
Słowa kluczowe: majątek osobisty, majątek wspólny
Redakcja serwisu zastrzega, iż udzielane odpowiedzi na pytania prawne nie są i nie mogą być traktowane jako porady prawne. Osoby udzielające odpowiedzi i redakcja SerwisPrawa.pl nie ponosi odpowiedzialności za skutki wynikłe z zastosowania się do opublikowanych treści. Wszelkie materiały z zakresu prawa znajdujące się na stronach SerwisPrawa.pl mają jedynie na celu popularyzowanie wiedzy o instytucjach prawnych oraz możliwościach ich praktycznego zastosowania.
Wasze komentarze
Nasi partnerzy
  • InTENSO - outsourcing IT, leasing pracowniczy
  • Jakość obsługi
  • Biuro Informatyki Stosowanej FORMAT
  • Competitive Skills - Szkolenia biznesowe, rekrutacja i headhunting, doradztwo
  • Kaspersky
  • elsa
  • CBIT.pl
  • Enterprise-Gamification
  • Lazarski
  • Secret Client - tajemniczy klient, tajny klient, mystery shopping
  • Atlassian
Zobacz także
  • Kanały RSS
  • Facebook
® 2008 - 2022 SerwisPrawa.pl sp. z o.o. Korzystanie z portalu oznacza akceptacją regulaminu.