Istnienie samego małżeństwa kościelnego nie jest przesłanką do zawarcia małżeństwa świeckiego

Po pierwsze należy zaznaczyć, że nie istnieje pojęcie rozwodu kościelnego. Ze swej istoty, zgodnie z religią katolicką, małżeństwo jest nierozerwalnym związkiem kobiety i mężczyzny. Z tego też względu prawo kanoniczne nie przewiduje możliwości orzeczenia rozwodu. Możliwe jest natomiast w określonych przypadkach orzeczenie o unieważnieniu małżeństwa.

 

Z opisanego stanu faktycznego nie wynika, czy zawarte małżeństwo zostało jako tzw. konkordatowe (świecko – wyznaniowe) czy była to jedynie ceremonia religijna (małżeństwo wyznaniowe). W przypadku małżeństwa konkordatowego, zgodnie z przepisami kodeksu rodzinnego i opiekuńczego małżeństwo zawarte przed duchownym wywołuje skutki na gruncie prawa powszechnego. Duchowny niezwłocznie po złożeniu oświadczeń przez małżonków, sporządza zaświadczenie stwierdzające, że oświadczenia zostały złożone w jego obecności przy zawarciu związku małżeńskiego podlegającego prawu wewnętrznemu kościoła albo innego związku wyznaniowego, a następnie zaświadczenie to, przekazuje do urzędu stanu cywilnego, co skutkuje sporządzeniem odpowiedniego aktu stanu cywilnego dotyczącego zawarcia małżeństwa (w świetle prawa świeckiego). Zatem skutki braku rozwiązania istniejącego miedzy małżonkami małżeństwa (orzeczenia rozwodu), uzależnione są od tego, czy małżeństwo zostało zawarte tylko na gruncie prawa kanonicznego (kościelnego), czy także na gruncie prawa świeckiego (prawa powszechnego).  

 

Na gruncie prawa kanonicznego istnienie wcześniej zawartego małżeństwa powoduje, że nie można w świetle prawa kościelnego zawrzeć nowego małżeństwa, zanim stare małżeństwo nie zostanie rozwiązane lub uznane za nieważne przez Sąd Biskupi. Czyli nawet jeśli istnieją ewidentne przesłanki stwierdzenia nieważności pierwszego małżeństwa albo przesłanki rozwiązania go i tak należy rozwiązać przed Sądem Biskupim dawne małżeństwo z dopełnieniem wszystkich procedur.

 

Na gruncie prawa powszechnego (cywilnego i rodzinnego), istnienie małżeństwa cywilnego powoduje jedną z przesłanek uniemożliwiających zawarcie ponownego małżeństwa. Natomiast istnienie samego małżeństwa wyznaniowego (kościelnego), w sferze prawa powszechnego nie wywiązuje zasadniczo żadnych skutków prawnych. Jeżeli w stosunku do małżonków, którzy zawarli małżeństwo zarówno wyznaniowe (kościelne) jak i cywilne, sąd okręgowy orzeknie prawomocnie o ustaniu tego małżeństwa przez rozwód, to małżeństwo to zostaje rozwiązane w świetle prawa świeckiego, a więc rozwiedziony małżonek będzie mógł zawrzeć nowe małżeństwo cywilne. Jedynie nie będzie on mógł zawrzeć związku małżeńskiego przed duchownym.

 

Reasumując, jeżeli będzie orzeczony rozwód przez właściwy sąd powszechny, to może Pan zawrzeć nowy związek małżeński, bez względu na istnienie lub nieistnienie w świetle prawa kanonicznego małżeństwa. Brak rozwodu na gruncie prawa cywilnego, uniemożliwia zawarcie małżeństwa przed kierownikiem USC.  

 

www.SerwisPrawa.pl