Jesteś tutaj:
Uwaga! Publikacja archiwalna
Oznacza to, że od czasu jej opublikowania pojawiły się zmiany aktów prawnych, mogące wpływać na aktualność poniższej treści. SerwisPrawa.pl nie aktualizuje automatycznie wszystkich publikowanych tekstów zgodnie z obowiązującymi aktami prawnymi.

Jeżeli interesuje Cię porada prawna związana z tą tematyką, możesz skorzystać z formularza zapytania prawnego.

Wykupione mieszkanie spółdzielcze w czasie trwania małżeństwa co do zasady stanowi majątek współny małżonków

Otrzymałam mieszkanie zakładowe będąc panną. Po kilku latach zawiązała się Spółdzielnia Mieszkaniowa i wykupiłam to mieszkania na własność z własnej książeczki mieszkaniowej ale będąc już mężatką. Czy należy to traktować, że mieszkanie zostało wykupione z majątku naszego wspólnego, czy z mojego osobistego? Czy dzieci męża z pierwszego małżeństwa są spadkobiercami tego mieszkania?

Zgodnie z art. 31 § 1 k.r.o (kodeksu rodzinnego i opiekuńczego), z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny). Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków. Co do zasady nabyte (wykupione na własność) mieszkanie stanowi majątek wspólny małżonków.
Podstawowym problemem występującym w niniejszej sprawie i mającym decydujący wpływ na treść ewentualnego rozstrzygnięcia jest zaliczenie własności mieszkania do określonej masy majątkowej - majątku odrębnego jednego z małżonków bądź do majątku wspólnego obojga małżonków. Wspólność majątkowa małżeńska jest ustrojem majątkowym funkcjonującym między małżonkami, którzy nie zawarli majątkowej umowy małżeńskiej wyłączającej lub modyfikującej ustawowy ustrój majątkowy oraz w stosunku do których wspólność nie została wyłączona orzeczeniem sądu (art. 52 k.r.o.) lub ustała z mocy prawa (art. 53 k.r.o.). Do wspólności wchodzą przedmioty majątkowe nabyte w czasie trwania wspólności przez oboje małżonków lub przez jednego z nich. Nabycie przedmiotu majątkowego w czasie trwania wspólności majątkowej prowadzi zatem, co do zasady, do objęcia takiego przedmiotu wspólnością. Wyjątki od powyższej zasady określone zostały w ustawie, gdzie wskazuje się, jakie przedmioty majątkowe, mimo nabycia ich w czasie trwania wspólności majątkowej, wchodzą do majątku odrębnego (osobistego) każdego z małżonków (art. 33 k.r.o.). Funkcjonowanie powyższej zasady może nastręczać pewnych trudności, gdy nabycie przedmiotu majątkowego następuje nie w drodze jednego zdarzenia prawnego lecz w wyniku kolejnych zdarzeń (wieloetapowo). Jako przykłady takiego sposobu nabywania przedmiotu majątkowego (przede wszystkim chodzi o prawa majątkowe) wskazuje się nabycie prawa własności rzeczy, gdy umowa zobowiązująca (także umowa przedwstępna) została zawarta przez jednego z małżonków przed powstaniem wspólności, a umowa rozporządzająca (lub umowa przyrzeczona) już w czasie trwania wspólności majątkowej oraz nabycie własności w drodze zasiedzenia, gdy w posiadanie rzeczy wszedł jeden z małżonków przed powstaniem wspólności, a termin zasiedzenia upłynął w czasie trwania wspólności. 
 
Jak wynika z wyroku Sądu Najwyższego z dnia 13 sierpnia 1997 roku, sygn. akt I CKN 191/97, jak również z treści   uchwały Sądu Najwyższego z dnia 6 maja 1983 roku, sygn. akt III CZP 15/83 o przynależności do majątku wspólnego małżonków budynku mieszkalnego wybudowanego w ramach spółdzielczego zrzeszenia budowy domów jednorodzinnych oraz działki gruntu, na której dom jest wzniesiony, decyduje data sporządzenia umowy przenoszącej własność budynku i prawo do działki. Uchwała ta zachowała aktualność mimo zmian prawnych, jakie miały miejsce po jej podjęciu i stanowisko tam zaprezentowane podzielone zostało przez Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 8 września 2006 roku, sygn. akt II CSK 110/06, w którym sąd stwierdził, że o przynależności do majątku wspólnego małżonków prawa własności budynku mieszkalnego wybudowanego przez spółdzielnię mieszkaniową w celu przeniesienia jego własności na członka oraz prawa do gruntu, na którym dom jest wzniesiony, decyduje data zawarcia umowy pomiędzy spółdzielnią i jej członkiem.
 
Powyższe oznacza, że o wejściu prawa własności nieruchomości do majątku wspólnego małżonków decyduje okoliczność, czy w dacie zawierania umowy o przeniesienie własności nieruchomości przez jednego z małżonków pozostawał on w ustroju wspólności majątkowej małżeńskiej. Bez znaczenia pozostaje natomiast fakt, że spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego należało tylko do tego małżonka, gdyż przydział został mu wydany przed zawarciem małżeństwa ("powstaniem współwłasności majątkowej). Zatem w opisanym stanie faktycznym, prawo własności do przedmiotowej nieruchomości należy uznać za majątek wspólny małżonków. Współmałżonkowi, który wniósł wkład mieszkaniowy do spółdzielni mieszkaniowej przed zawarciem małżeństwa przysługiwać będzie jedynie w razie podziału majątku wspólnego (po ustaniu wspólności ustawowej), prawo do żądania zwrotu nakładów poczynionych z majątku odrębnego małżonka na majątek wspólny. Wynika to uprawnienie z treści art. 45 § 1 k.r.o. - każdy z małżonków powinien zwrócić wydatki i nakłady poczynione z majątku wspólnego na jego majątek osobisty, z wyjątkiem wydatków i nakładów koniecznych na przedmioty majątkowe przynoszące dochód. Może żądać zwrotu wydatków i nakładów, które poczynił ze swojego majątku osobistego na majątek wspólny. Nie można żądać zwrotu wydatków i nakładów zużytych w celu zaspokojenia potrzeb rodziny, chyba że zwiększyły wartość majątku w chwili ustania wspólności. Zwrotu co do zasady, dokonuje się przy podziale majątku wspólnego, jednakże sąd może nakazać wcześniejszy zwrot, jeżeli wymaga tego dobro rodziny.
 
W przypadku zatem ewentualnego postępowania po spadkodawcy, jakim byłby Pani mąż, jeżeli nie będzie sporządzonego testamentu przez spadkodawcę, to z mocy ustawy dziedziczyć po nim będą w pierwszej kolejności małżonek oraz zstępni spadkodawcy (dzieci, bez znaczenia czy pochodzą z obecnego czy z poprzedniego małżeństwa). W skład masy spadkowej będzie wchodzić co do zasady ½ majątku wspólnego małżonków, w skład którego będzie wchodzić przedmiotowe mieszkanie.    
 
Jarosław Olejarz
Porady prawne
Pobierz odpowiedni wzór dokumentu
Data: 2009-11-18
Autor/źródło: Zespół serwisu SerwisPrawa.pl
Kategoria: Prawo rodzinne i opiekuńcze
Słowa kluczowe: wspólność majątkowa
Redakcja serwisu zastrzega, iż udzielane odpowiedzi na pytania prawne nie są i nie mogą być traktowane jako porady prawne. Osoby udzielające odpowiedzi i redakcja SerwisPrawa.pl nie ponosi odpowiedzialności za skutki wynikłe z zastosowania się do opublikowanych treści. Wszelkie materiały z zakresu prawa znajdujące się na stronach SerwisPrawa.pl mają jedynie na celu popularyzowanie wiedzy o instytucjach prawnych oraz możliwościach ich praktycznego zastosowania.
Wasze komentarze
Nasi partnerzy
  • InTENSO - outsourcing IT, leasing pracowniczy
  • Jakość obsługi
  • Biuro Informatyki Stosowanej FORMAT
  • Competitive Skills - Szkolenia biznesowe, rekrutacja i headhunting, doradztwo
  • Kaspersky
  • elsa
  • CBIT.pl
  • Enterprise-Gamification
  • Lazarski
  • Secret Client - tajemniczy klient, tajny klient, mystery shopping
  • Atlassian
Zobacz także
  • Kanały RSS
  • Facebook
® 2008 - 2021 SerwisPrawa.pl sp. z o.o. Korzystanie z portalu oznacza akceptacją regulaminu.