Dziadkowie nie są uprawnieni do żądania od sądu wydania orzeczenia ustalającego kontakty z wnukami

Sąd może pozbawić rodziców władzy rodzicielskiej, w szczególności gdy rodzice trwale nie interesują się dzieckiem.  Tylko jeżeli dobro dziecka jest zagrożone, sąd opiekuńczy wyda odpowiednie zarządzenia, w tym może władzę rodzicielską ograniczyć lub pozbawić rodziców tej władzy. Jak wynika z postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 28 kwietnia 2000 roku (sygn. akt II CKN 452/00), ograniczenie władzy rodzicielskiej nie stanowi środka represji w stosunku do rodziców lecz jest środkiem ochrony zagrożonego dobra dziecka. Jego celem jest ochrona dziecka a równocześnie niesienie pomocy rodzicom, którzy z powodu trudności wychowawczych czy życiowych nie radzą sobie należycie z realizacją tego celu. Więź rodzinna między rodzicem a dzieckiem oparta na uczuciu miłości z reguły stanowi dostateczną gwarancję prawidłowego wykonywania władzy rodzicielskiej. Założenie to legło u podstaw przyjętej przez polskie prawo rodzinne koncepcji, że rodzice, odmiennie niż opiekunowie, nie podlegają ex lege nadzorowi sądu opiekuńczego, jest on natomiast uruchamiany wówczas, gdy staje się to konieczne z uwagi na dobro dziecka.

 

Sam fakt ograniczania możliwości kontaktów dzieci z ojcem, nie stanowi wystarczającej przesłanki do pozbawiania władzy rodzicielskiej matki dziecka, czy ustanowienia kuratora. W takim przypadku należałoby raczej wystąpić z wnioskiem do sądu o wydanie orzeczenia, które ustala precyzyjnie kontakty ojca z dzieckiem. Wykonanie przyznanego w wyroku orzekającym rozwód uprawnienia jednego z rozwiedzionych małżonków do określonych kontaktów z dzieckiem, może być w razie przeszkadzania tym kontaktom przez drugiego z małżonków wymuszone na nim na podstawie art. 1051 k.p.c. także wówczas, gdy w wyroku wprost nie zakazano mu przeszkadzania tym kontaktom.  Należy zaznaczyć także, że tylko ojciec dziecka może wnioskować do sądu w zakresie zmiany orzeczenia ustalającego kontakty z dzieckiem, a także jeżeli takie kontakty zostały ustalone, wnosić do sądu skargę w tym zakresie.