Jesteś tutaj:
Uwaga! Publikacja archiwalna
Oznacza to, że od czasu jej opublikowania pojawiły się zmiany aktów prawnych, mogące wpływać na aktualność poniższej treści. SerwisPrawa.pl nie aktualizuje automatycznie wszystkich publikowanych tekstów zgodnie z obowiązującymi aktami prawnymi.

Jeżeli interesuje Cię porada prawna związana z tą tematyką, możesz skorzystać z formularza zapytania prawnego.

Małżonkowie różnych narodowości mogą dokonać wyboru prawa

W tym roku zawieram związek małżeński z obywatelem innego kraju UE. Ślub odbędzie się w Polsce, jednakże na stale będziemy mieszkać w Holandii. O ile dobrze się orientuje, to prawo holenderskie zakłada wspólnotę dóbr nabytych zarówno przed jak i po ślubie. Odbiega to od regulacji obowiązujących w Polsce, gdzie wspólnota majątkowa dotyczy tylko dóbr nabytych wspólnie. Chciałabym się zatem dowiedzieć, gdzie powinniśmy podpisać intercyzę, w Holandii czy w Polsce? Które prawo, polskie czy holenderskie będzie nas obowiązywało w kwestiach dóbr nabytych przed ślubem, oraz tak zwanego "partneralimentatie", czyli obowiązku (w wypadku rozwodu) płacenia byłemu partnerowi alimentów w wysokości polowy rodzinnego dochodu z czasów małżeństwa? Czy jeżeli podpisze intercyzę w Polsce, to czy będzie ona respektowana w Holandii? Czy w razie rozwodu prawo holenderskie zakłada obowiązek płacenia alimentów dla byłego małżonka. Czy to prawo obowiązywałoby nas, jeśli związek małżeński będzie zawarty w Polsce?

Zgodnie z przepisem art. 52 ust. 1 ustawy z dnia 4 lutego 2011 roku Prawo prywatne międzynarodowe (dalej PPM) małżonkowie mogą poddać swe stosunki majątkowe prawu ojczystemu jednego z nich albo prawu państwa, w którym jedno z nich ma miejsce zamieszkania lub miejsce zwykłego pobytu. Wyboru prawa można dokonać także przed zawarciem małżeństwa. Majątkowa umowa małżeńska (zwana intercyzą) podlega prawu wybranemu przez strony zgodnie z przepisem art. 52 ust. 1 PPM. W razie braku wyboru prawa, do majątkowej umowy małżeńskiej stosuje się prawo właściwe dla stosunków osobistych i majątkowych między małżonkami z chwili zawarcia umowy. Dokonując wyboru prawa dla stosunków majątkowych małżeńskich lub majątkowej umowy małżeńskiej wystarczy zachować formę przewidzianą dla majątkowych umów małżeńskich przez prawo wybrane lub prawo państwa, w którym do wyboru prawa doszło. W tym wypadku konieczne będzie zawarcie umowy w formie aktu notarialnego.

 

 

Odnosząc się do prawa holenderskiego, to na mocy art. 25 kodeksu postępowania cywilnego [Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering] sądy są zobowiązane do stosowania norm kolizyjnych z własnej inicjatywy (zatem również wtedy, gdy strony nie powołują wspomnianych norm). Jeśli wyznaczone zostaje prawo określonego państwa, zastosowanie mają przepisy obowiązujące w tym państwie. Jeżeli małżonkowie nie dokonają wyboru prawa, prawem właściwym dla stosunków majątkowych małżeńskich jest prawo kraju, którego obywatelami są obie osoby w czasie wstępowania w związek małżeński lub niedługo po zawarciu małżeństwa. Jeśli małżonkowie nie są tej samej narodowości, prawem właściwym jest prawo ich pierwszego miejsca wspólnego zamieszkania. W przypadku jego braku prawo kraju, z którym posiadają najbliższe więzi przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności.

 

 

Jeżeli chodzi o sprawy alimentacyjne, to zgodnie z art. 63 PPM, prawo właściwe dla zobowiązań alimentacyjnych określa rozporządzenie Rady (WE) nr 4/2009 z dnia 18 grudnia 2008 r. w sprawie jurysdykcji, prawa właściwego, uznawania i wykonywania orzeczeń oraz współpracy w zakresie zobowiązań alimentacyjnych. Zgodnie a art. 15 tego rozporządzenia, prawo właściwe w sprawach zobowiązań alimentacyjnych jest określane zgodnie z Protokołem haskim z 23 listopada 2007 roku o prawie właściwym w sprawach zobowiązań alimentacyjnych (dalej Protokół haski) w państwach członkowskich, dla których protokół ten jest wiążący. Zgodnie z art. 3 Protokołu haskiego zobowiązania alimentacyjne podlegają prawu państwa, w którym wierzyciel ma miejsce zwykłego pobytu, chyba że niniejszy protokół stanowi inaczej. W przypadku zmiany miejsca zwykłego pobytu wierzyciela stosuje się prawo państwa, w którym wierzyciel ma nowe miejsce zwykłego pobytu, od momentu, w którym nastąpiła ta zmiana. Zgodnie jednak z artykułem 5 Protokołu haskiego, w przypadku zobowiązań alimentacyjnych między małżonkami, byłymi małżonkami lub stronami unieważnionego małżeństwa nie ma zastosowania artykuł 3, jeśli jedna ze stron się temu sprzeciwi i jeśli prawo innego państwa, w szczególności państwa ostatniego wspólnego miejsca zwykłego pobytu małżonków, ma ściślejszy związek z ich małżeństwem. W takim przypadku zastosowanie ma prawo tego innego państwa. Przepisy Protokołu haskiego umożliwiają dokonanie na użytek konkretnego postępowania w danym państwie wyraźnie wybrać prawo tego państwa jako prawo właściwe dla zobowiązania alimentacyjnego. Przed wszczęciem postępowania wyboru takiego dokonuje się w drodze umowy podpisanej przez obie strony, w formie pisemnej lub utrwalonej w inny sposób, tak by istniała możliwość późniejszego dostępu do informacji w niej zawartych.

 

 

Reasumując, w opisanym stanie faktycznym istnieje możliwość dokonania wyboru prawa, które będzie mieć zastosowanie w przypadku zawarcia małżeństwa zarówno do stosunków majątkowych małżeńskich jak i do kwestii stosowania prawa w przypadku alimentacji. W tym wypadku jako prawo właściwe może zostać wybrane prawo Polskie, które będzie stosowane w razie sporów związanych z omawianymi kwestiami. Zawarta zatem przez Państwa umowa majątkowa małżeńska powinna oprócz kwestii związanych z wyłączeniem ustawowej wspólności majątkowej małżeńskiej określać prawo właściwe, któremu będzie podlegać rozstrzyganie sporów jakie mogą powstać w tym zakresie. Umowa również winna odnosić się do wyboru prawa w zakresie stosunków alimentacyjnych pomiędzy małżonkami lub byłymi małżonkami. Z ostrożności procesowej, w zakresie ustalenia prawa przez sąd holenderski, warto także posiadać jako małżeństwo pierwsze wspólne zamieszkanie na terytorium RP, gdyż zgodnie z ww. art. 25 holenderskiego kodeksu postępowania cywilnego jeśli małżonkowie nie są tej samej narodowości, prawem właściwym jest prawo ich pierwszego miejsca wspólnego zamieszkania.

 

Jarosław Olejarz

Radca prawny

Redakcja serwisu zastrzega, iż udzielane odpowiedzi na pytania prawne nie są i nie mogą być traktowane jako porady prawne. Osoby udzielające odpowiedzi i redakcja SerwisPrawa.pl nie ponosi odpowiedzialności za skutki wynikłe z zastosowania się do opublikowanych treści. Wszelkie materiały z zakresu prawa znajdujące się na stronach SerwisPrawa.pl mają jedynie na celu popularyzowanie wiedzy o instytucjach prawnych oraz możliwościach ich praktycznego zastosowania.
Szukasz porady prawnej?
Prześlij swoje pytanie do doświadczonych prawników:
Wasze komentarze
Nasi partnerzy
  • InTENSO - outsourcing IT, leasing pracowniczy
  • Jakość obsługi
  • Biuro Informatyki Stosowanej FORMAT
  • Competitive Skills - Szkolenia biznesowe, rekrutacja i headhunting, doradztwo
  • Kaspersky
  • elsa
  • CBIT.pl
  • Enterprise-Gamification
  • Lazarski
  • Secret Client - tajemniczy klient, tajny klient, mystery shopping
  • Atlassian
Zobacz także
  • Kanały RSS
  • Facebook
  • Google+
® 2008 - 2019 SerwisPrawa.pl sp. z o.o. Korzystanie z portalu oznacza akceptacją regulaminu.