Jesteś tutaj:
Uwaga! Publikacja archiwalna
Oznacza to, że od czasu jej opublikowania pojawiły się zmiany aktów prawnych, mogące wpływać na aktualność poniższej treści. SerwisPrawa.pl nie aktualizuje automatycznie wszystkich publikowanych tekstów zgodnie z obowiązującymi aktami prawnymi.

Jeżeli interesuje Cię porada prawna związana z tą tematyką, możesz skorzystać z formularza zapytania prawnego.

Ustanie obowiązku alimentacyjnego na pełnoletnie dziecko

Jako rodzic jestem obowiązany do płacenia alimentów na dziecko. Obecnie dziecko uzyskało pełnoletność, czy zasądzone alimenty mogę przestać płacić, a jeżeli nie to czy mam je płacić na konto dziecka? Czy mogę domagać się informacji czy dziecko się uczy - szczególnie czy będzie uczęszczać na studia i to jakie? Generalnie chodzi mi o dalsze utrzymywanie dziecka, jako rodzic chciałbym mieć wpływ na dalszą naukę i możliwość kontroli wydatków.

Jeżeli chodzi o roszczenia alimentacyjne względem dziecka, to zgodnie z art. 133 k.r.o. (kodeksu rodzinnego i opiekuńczego), rodzice obowiązani są do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie, chyba że dochody z majątku dziecka wystarczają na pokrycie kosztów jego utrzymania i wychowania. Poza powyższym wypadkiem uprawniony do świadczeń alimentacyjnych jest tylko ten, kto znajduje się w niedostatku.

Przepisy nie ograniczają w żaden sposób czasowo roszczeń alimentacyjnych dziecka względem rodziców, poza rozgraniczeniem sytuacji, w której dziecko nie jest jeszcze w stanie samo się utrzymać, oraz tej gdy może ono samo się utrzymywać ale pozostaje w niedostatku.
Na stan istniejącej jeszcze niemożności utrzymania się może powołać się dziecko, u którego:
  1. możliwość podjęcia pracy zarobkowej potencjalnie ani rzeczywiście nie wystąpiła;
  2. możliwość podjęcia pracy potencjalnie wystąpiła, ale praca nie została podjęta z przyczyn uzasadnionych, np. ze względu na stan zdrowia lub dalsze nieprzerwane kontynuowanie nauki.
Stan niedostatku może stanowić przesłankę wystąpienia z roszczeniem alimentacyjnym przez dziecko, u którego wystąpiła potencjalna możliwość podjęcia pracy i pracę tę dziecko podjęło, a następnie zaspokojenie przez dziecko jego potrzeb zostało ograniczone w całości lub częściowo z przyczyn uzasadnionych, np. w związku z chorobą, podjęciem dalszej nauki po uzasadnionej szczególnymi okolicznościami przerwie.
 
 
Nic zatem nie stoi na przeszkodzie aby dorosłe dziecko żądało od rodziców alimentów, jeżeli zaistnieje jedna z opisanych przyczyn, czyli brak możliwości samodzielnego utrzymania się lub niedostatek. Przepisy nie określają terminu w jakim ustaje obowiązek alimentacyjny, wskazując jedynie, że obowiązek ten trwa tak długo jak dziecko nie jest w stanie samodzielnie się utrzymać. Zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 10.12.1998 roku sygn. akt I CKN 1104/98, jeżeli dorosłe dziecko ma wyuczony zawód i możliwość pracy oraz chce dalej kontynuować naukę, rodzice obowiązani są łożyć na jego utrzymanie w miarę swoich materialnych możliwości. Każda jednak sprawa wygaśnięcia obowiązku alimentacyjnego traktowana jest indywidualnie, w szczególności ocenie sądu podlega czy i w jakim zakresie dziecko dołożyło starań w celu przygotowania się do samodzielnego utrzymania. W zasadzie przyjęła się w praktyce linia orzecznictwa, zgodnie z którą w przypadku pobierania nauki na studiach wyższych, górną granicą wieku, do jakiego trwa obowiązek alimentacyjny względem dziecka, to ukończenie 26 roku życia. Po tym okresie jedynie szczególne względy mogą powodować dalsze trwanie obowiązku alimentacyjnego.
Rodzice w myśl art. 133 § 3 k.r.o. mogą uchylić się od świadczeń alimentacyjnych względem dziecka pełnoletniego, jeżeli są one połączone z nadmiernym dla nich uszczerbkiem lub jeżeli dziecko nie dokłada starań w celu uzyskania możności samodzielnego utrzymania się. Zgodnie z tym przepisem pełnoletnie dziecko ma obowiązek dążyć do uzyskania samodzielnego utrzymania. Jednakże jak zauważył Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 14.05.2002 roku sygn.. akt V CKN 1032/00, sam fakt osiągnięcia przez dziecko pełnoletności, jak i uzyskiwanie przez nie środków finansowych z tytułu pracy zawodowej, renty inwalidzkiej czy zasiłku dla bezrobotnych, nie pociąga za sobą automatycznie ustania obowiązku alimentacyjnego ciążącego na rodzicach.
 
 
Wygaśnięcie obowiązku dostarczania środków utrzymania następuje dopiero gdy dziecko zostaje należycie przygotowane do samodzielnej egzystencji, co w szczególności w dzisiejszych czasach oznacza uzyskanie odpowiedniego do możliwości dziecka wykształcenia (Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18.09.2001 roku sygn.. akt III SA 974/00).
 
Rodzice dorosłego dziecka mogą także wystąpić z powództwem przeciwko dziecku na podstawie art. 1441 k.r.o. (kodeksu rodzinnego i opiekuńczego). Zgodnie z tym przepisem zobowiązany może uchylić się od wykonania obowiązku alimentacyjnego względem uprawnionego, jeżeli żądanie alimentów jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Nie dotyczy to obowiązku rodziców względem ich małoletniego dziecka.  Jest to stosunkowo nowy przepis, który wszedł w dniu 13.06.2009 roku, stąd nie ma jeszcze do niego orzecznictwa Sądu najwyższego. Nie mniej jednak należy stwierdzić, że stanowi on samodzielną podstawę do uchylenia obowiązku alimentacyjnego z uwagi na zasady współżycia społecznego. Każdorazowo to czy zachodzą przesłanki do ustalenia ustania obowiązku na tej podstawie podlega ocenie sądu orzekającego w danej sprawie.
 
 
Reasumując, w przypadku istnienia obowiązku orzeczonego przez sąd, uchylenie takiego orzeczenia może nastąpić jedynie w postępowaniu sądowym. Oczywiście przysługuje Panu jako obowiązanemu do alimentacji wnioskowanie do uprawnionego pełnoletniego dziecka o wskazanie istnienia przesłanek do dalszego trwania obowiązku alimentacyjnego, w tym poprzez wskazanie pobierania dalszej nauki. Jednakże nie ma Pan wpływu po osiągnięciu pełnoletności na to gdzie i jaką naukę dziecko pobiera. W przypadku nauki w szkole prowadzonej w systemie zaocznym, często uznaje się, że pełnoletnie dziecko ma możliwość pracy zarobkowej, choć wyroki sadów w tym zakresie mogą być odmienne. Również może Pan wnioskować o zrzeczenie się roszczenia przez uprawnionego i ustanie tym samym obowiązku alimentacyjnego. Zrzeczenie się obowiązku alimentacyjnego nie powoduje jednakże uchylenia orzeczenia sądu, jedynie mógłby Pan w przypadku domagania się alimentów wskazywać na takie zrzeczenie się roszczenia, co mogłoby powodować uchylenia wykonalności tytułu w postępowaniu przeciwegzekucyjnym. Każda taka sprawa jest jednak indywidualnie rozstrzygana i sąd zawsze ocenia wszelkie przesłanki.
 
W przypadku osiągnięcia pełnoletności przez uprawnionego do alimentów, on jest umocowany do odbioru świadczenia alimentacyjnego. Zgodnie z wydanym wyrokiem alimentacyjnym uprawnionym do alimentów jest dziecko, w imieniu którego jedynie działa matka lub ojciec, który jest przedstawicielem ustawowym małoletniego. W razie wszczęcia egzekucji to dziecko jest wnioskodawcą, który składa wniosek do komornika i to dziecko jako uprawnione do alimentacji domaga się ich egzekucji. Z chwilą osiągnięcia pełnoletności rodzic przestaje być przedstawicielem ustawowym dziecka i nie może działać w jego imieniu w tym charakterze. Może działać, jeżeli dziecko ustanowi go pełnomocnikiem. Z tego też względu alimenty po osiągnięciu pełnoletności należy wypłacać dziecku a nie jego np. matce.
 
Porady prawne / pomoc prawna
Pobierz odpowiedni wzór dokumentu
Data: 2011-10-17
Autor/źródło: Zespół serwisu SerwisPrawa.pl
Kategoria: Prawo rodzinne i opiekuńcze
Słowa kluczowe: alimenty, rodzinne prawo, małoletnie dziecko, obowiązek alimentacyjny, zapłata alimentów, ustanie alimentów, orzeczenie, wyrok alimentacyjny
Redakcja serwisu zastrzega, iż udzielane odpowiedzi na pytania prawne nie są i nie mogą być traktowane jako porady prawne. Osoby udzielające odpowiedzi i redakcja SerwisPrawa.pl nie ponosi odpowiedzialności za skutki wynikłe z zastosowania się do opublikowanych treści. Wszelkie materiały z zakresu prawa znajdujące się na stronach SerwisPrawa.pl mają jedynie na celu popularyzowanie wiedzy o instytucjach prawnych oraz możliwościach ich praktycznego zastosowania.
Szukasz porady prawnej?
Prześlij swoje pytanie do doświadczonych prawników:
Wasze komentarze
Nasi partnerzy
  • InTENSO - outsourcing IT, leasing pracowniczy
  • Jakość obsługi
  • Biuro Informatyki Stosowanej FORMAT
  • Competitive Skills - Szkolenia biznesowe, rekrutacja i headhunting, doradztwo
  • Kaspersky
  • elsa
  • CBIT.pl
  • Enterprise-Gamification
  • Lazarski
  • Secret Client - tajemniczy klient, tajny klient, mystery shopping
  • Atlassian
Zobacz także
  • Kanały RSS
  • Facebook
  • Google+
® 2008 - 2019 SerwisPrawa.pl sp. z o.o. Korzystanie z portalu oznacza akceptacją regulaminu.