Darowizna nieruchomości dokonana na rzecz jednego z dzieci

Darczyńcy mogą swobodnie decydować o tym w jakim zakresie oraz jaką osobę chcą obdarować. Należy jednak pamiętać, że zgodnie z obecnie obowiązującym stanem prawnym w zakresie przepisów ustawy z dnia 28 lipca 1983 roku o podatku od spadków i darowizn, zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, jeżeli zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego powstałego. Z przepisu tego wynika, że zwolnienie podatkowe nie przysługuje w przypadku dokonania darowizny przez rodziców żony na Pana rzecz. W przypadku dokonania darowizny na rzecz jednego ze współmałżonków, własność nieruchomości zgodnie z treścią art. 33 pkt. 2 k.r.o. (kodeksu rodzinnego i opiekuńczego), wejdzie do majątku osobistego małżonka obdarowanego, chyba że darczyńca inaczej postanowi.  Oczywiście nic nie stoi na przeszkodzie aby już po uzyskaniu własności nieruchomości współmałżonek dokonał dalszej darowizny na rzecz drugiego ze współmałżonków (w takim przypadku darowizna ta także będzie zwolniona z podatku od spadku i darowizn, jednakże będzie konieczne uiszczenie podatku od czynności cywilnoprawnych oraz kosztów sporządzenia aktu notarialnego).

 

Dokonanie darowizny nieruchomości musi zostać dokonane w formie aktu notarialnego. Notariusz za sporządzenie aktu notarialnego dokumentującego dokonanie darowizny pobierze taksę notarialną, której wysokość zależy od wartości nieruchomości będącej przedmiotem darowizny. Wysokość taksy uzależniona jest od umowy notariusza z klientem, jednakże nie może być wyższa niż ustalona taksa maksymalna zgodnie z przepisami Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 czerwca 2004 roku w sprawie maksymalnych stawek taksy notarialnej. Dla przykładu można podać, że maksymalna taksa notarialna dla darowizny o wartości powyżej 30 000 zł do 60 000 zł wynosi 710 zł plus 1% od nadwyżki powyżej 30 000 zł, a dla wartości powyżej 60 000 zł do 1 000 000 zł wynosi 1 010 zł plus 0,4% od nadwyżki powyżej 60 000 zł. 

W przypadku darowizny dokonanej przez rodziców na rzecz jednego z dzieci, darowizna taka będzie doliczona do spadku dla potrzeb obliczenia należnego zachowku jaki może przysługiwać uprawnionym spadkobiercom ustawowym. W myśl art. 991 § 1 k.c. (kodeksu cywilnego) zstępnym, małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy, należą się, jeżeli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo jeżeli zstępny uprawniony jest małoletni - dwie trzecie wartości udziału spadkowego, który by mu przypadał przy dziedziczeniu ustawowym, w innych zaś wypadkach - połowa wartości tego udziału (zachowek). Roszczenie to stanowi prawo dla określonego kręgu spadkobierców ustawowych, które przysługiwać może dopiero w przypadku otwarcia spadku (śmierci spadkodawcy). Do czasu zatem ustalenia kręgu spadkobierców, składu masy spadkowej itd. osoby potencjalnie uprawnione nie mogą się go zrzec, gdyż obecnie prawo to nie istnieje (może ono powstać w przyszłości) i nie jest pewne czy postanie w przyszłości.