Podatek od dochodu związanego ze sprzedażą wykupionego lokatorskiego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego

Spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego powstaje z chwilą zawarcia między członkiem a spółdzielnią umowy o ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego. Przez umowę o ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego spółdzielnia zobowiązuje się oddać członkowi lokal mieszkalny do używania, a członek zobowiązuje się wnieść wkład mieszkaniowy oraz uiszczać opłaty określone w ustawie i w statucie spółdzielni. Jest to prawo niezbywalne (lokator nie może go sprzedać czy darować), nie przechodzi na spadkobierców i nie podlega egzekucji.

 

W stanie prawnym przed nowelizacją ustawy z dnia 15 grudnia 2000 roku o spółdzielniach mieszkaniowych (zmiana nastąpiła na podstawie ustawy z dnia 14 czerwca 2007 roku, która weszła w życie z dniem 31 lipca 2007 roku), lokatorskie prawo do lokalu mogło być przekształcone we własnościowe prawo do lokalu lub w prawo odrębnej własności lokalu, a prawo własnościowe - w prawo odrębnej własności lokalu. Umowa o przekształcenie lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego we własnościowe prawo do lokalu zawierana była w formie pisemnej, pod rygorem nieważności (nie była wymagana forma szczególna – aktu notarialnego). Spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego, w przeciwieństwie do spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego jest prawem zbywalnym, może przechodzić na spadkobierców oraz podlegać egzekucji. Pod względem funkcjonalnym prawo to ma podobne cechy jak odrębna własność do lokalu mieszkalnego, oczywiście z istotnymi różnicami. 

 

 

Po wyżej wymienionej nowelizacji, spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu może być jedynie przekształcone w prawo odrębnej własności. Zgodnie z przepisami ustawy, jeżeli członkowi przysługuje spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego, wówczas może on wystąpić do spółdzielni na piśmie z wnioskiem o zawarcie z nim umowy o przeniesienie własności lokalu. Obowiązek po stronie spółdzielni zawarcia takiej umowy powstaje dopiero po spełnieniu przez członka spółdzielni określonych w ustawie z dnia 15 grudnia 2000 roku o spółdzielniach mieszkaniowych przesłanek:

Zgodnie z ustawą z dnia 16 listopada 2006 roku, o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 217 poz. 1588) zmienione zostały zasady opodatkowania przychodów z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt. 8 lit. a)–c) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zgodnie z treścią art. 7 ust. 1 ustawy zmieniającej, do przychodu (dochodu) z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w art. 10 ust. 1 pkt. 8 lit. a)-c) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nabytych lub wybudowanych (oddanych do użytkowania) do dnia 31 grudnia 2006 roku, stosuje się zasady określone w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2007 roku. Oznacza to zarazem, iż nowe zasady opodatkowania mają zastosowanie tylko do dochodów uzyskanych ze zbycia nieruchomości i praw nabytych po 1 stycznia 2007 roku.

 

 

Mając powyższe na uwadze, w opisanym stanie faktycznym do odpłatnego zbycia własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego w przypadku zbycia przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, nabycie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.Zastosowanie będzie miał przepis art. 28 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych w brzmieniu przed 1 stycznia 2007 roku, który stwierdza, że podatek od przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w art. 10 ust. 1 pkt. 8 lit. a)-c) ustala się w formie ryczałtu w wysokości 10% uzyskanego przychodu. Podatek ten jest płatny bez wezwania w terminie 14 dni od dnia dokonania odpłatnego zbycia na rachunek urzędu skarbowego, którym kieruje naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania podatnika.

 

Reasumując, w opisanym stanie faktycznym, naszym zdaniem nabycie prawa majątkowego w postaci własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego nastąpiło w 2005 roku. Jeżeli zatem lokal mieszkalny zostanie zbyty przed dniem 01.01.2011 roku, podatnik będzie zobowiązany do zapłaty zryczałtowanego podatku w wysokości 10% uzyskanego przychodu. Sprzedaż nieruchomości lub praw majątkowych określonych w art. 10 ust. 1 pkt. 8 lit. a)-c)  po tym terminie, nie będzie podlegać podatkowi dochodowemu od osób fizycznych.  

  

Jarosław Olejarz