Jesteś tutaj:
Uwaga! Publikacja archiwalna
Oznacza to, że od czasu jej opublikowania pojawiły się zmiany aktów prawnych, mogące wpływać na aktualność poniższej treści. SerwisPrawa.pl nie aktualizuje automatycznie wszystkich publikowanych tekstów zgodnie z obowiązującymi aktami prawnymi.

Jeżeli interesuje Cię porada prawna związana z tą tematyką, możesz skorzystać z formularza zapytania prawnego.

Nabycie własności zasadniczo rodzi obowiązek podatkowy

Moja ciocia jest na etapie wykupu mieszkania ze spółdzielni (stare budownictwo). Czy aby przenieść mieszkanie ciocia ma napisać testament u notariusza? Ciocia jest starszą osobą jest pod moją opieką. Ja posiadam inne mieszkanie własnościowe ale chodzi mi o to, aby nie płacić podatku od darowizny lub spadku? Jak mamy przepisać to mieszkanie, czy mam zawrzeć umowę o opiekę?

Dokonując darowizny mieszkania lub zapisując je Pani w spadku co do zasady zajdzie konieczność zapłaty odpowiedniego podatku od spadku i darowizn. Zgodnie z ustawą z dnia 28 lipca 1983 roku o podatku od spadków i darowizn obowiązek podatkowy powstaje przy nabyciu majątku w drodze dziedziczenia lub darowizny. Podstawę opodatkowania stanowi wartość nabytych rzeczy i praw majątkowych po potrąceniu długów i ciężarów (czysta wartość), ustalona według stanu rzeczy i praw majątkowych w dniu nabycia i cen rynkowych z dnia powstania obowiązku podatkowego. Wysokość podatku ustala się w zależności od grupy podatkowej, do której zaliczony jest nabywca, w tym przypadku Pani zaliczona będzie do III grupy podatkowej. Podatek oblicza się od nadwyżki podstawy opodatkowania ponad kwotę wolną od podatku (w III grupie jest to kwota 4.902 zł), według skali podatkowej 12% (nabycie majątku o wartości do 10.278 zł), 16% (1.233 zł 40 gr i 16 % od nadwyżki ponad 10.278 zł) i 20% (2.877 zł 90 gr i 20 % od nadwyżki ponad 20.556 zł). Zasadniczo nie ma żadnej możliwości ograniczenia podatku od spadku i darowizn w przypadku osób nie spokrewnionych ze spadkobiercą.

Jedyna możliwość wynika z art. 16 ust. 1 ustawy, zgodnie z którym, w przypadku nabycia własności (współwłasności) budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie, spółdzielczego prawa do domu jednorodzinnego albo udziału w takim prawie w drodze dziedziczenia, przez osoby zaliczane do III grupy podatkowej, które sprawowały opiekę nad wymagającym takiej opieki spadkodawcą, na podstawie pisemnej umowy z podpisem notarialnie poświadczonym, przez co najmniej dwa lata od dnia poświadczenia podpisów przez notariusza - nie wlicza się do podstawy opodatkowania ich czystej wartości do łącznej wysokości nieprzekraczającej 110 m2 powierzchni użytkowej budynku lub lokalu. W przypadku nabycia części (udziału) budynku mieszkalnego lub lokalu albo udziału w spółdzielczym prawie do budynku mieszkalnego lub lokalu ulga przysługuje stosownie do wielkości udziału. Musiałby zatem mieć Pan taką umowę o sprawowanie opieki. Ponadto aby skorzystać z powyższej ulgi konieczne jest spełnienie łącznie następujące warunki:

  1. nie są właścicielami innego budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość bądź będąc nimi przeniosą własność budynku lub lokalu na rzecz zstępnych, Skarbu Państwa lub gminy w terminie 6 miesięcy od dnia złożenia zeznania podatkowego albo zawarcia umowy darowizny w formie aktu notarialnego;
  2. nie przysługuje im spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego lub wynikające z przydziału spółdzielni mieszkaniowej: prawo do domu jednorodzinnego lub prawo do lokalu w małym domu mieszkalnym, a w razie dysponowania tymi prawami przekażą je zstępnym lub przekażą do dyspozycji spółdzielni, w terminie 6 miesięcy od dnia złożenia zeznania podatkowego albo zawarcia umowy darowizny w formie aktu notarialnego;
  3. nie są najemcami lokalu lub budynku lub będąc nimi rozwiążą umowę najmu w terminie 6 miesięcy od dnia złożenia zeznania podatkowego albo zawarcia umowy darowizny w formie aktu notarialnego;
  4. będą zamieszkiwać będąc zameldowanymi na pobyt stały w nabytym lokalu lub budynku i nie dokonają jego zbycia przez okres 5 lat:

 

 

Inną możliwością jest zawarcie umowy dożywocia. Zgodnie z treścią art. 908 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny, jeżeli w zamian za przeniesienie własności nieruchomości nabywca zobowiązał się zapewnić zbywcy dożywotnie utrzymanie (umowa o dożywocie), powinien on, w braku odmiennej umowy, przyjąć zbywcę jako domownika, dostarczać mu wyżywienia, ubrania, mieszkania, światła i opału, zapewnić mu odpowiednią pomoc i pielęgnowanie w chorobie oraz sprawić mu własnym kosztem pogrzeb odpowiadający zwyczajom miejscowym. Zasadniczo umowa taka (mimo, że jest zbliżona) nie ma charakteru umowy darowizny, lecz ma charakter umowy odpłatnej. Każda ze stron umowy dokonuje określonych świadczeń na rzecz drugiej strony, stąd nie można mówić o darowiźnie.

 

 

W zamian za swoje świadczenie (przeniesienie własności nieruchomości) zbywca nieruchomości (dożywotnik) uzyskuje określone świadczenia służące zaspokojeniu jego potrzeb w taki sposób, aby nie musiał on przyczyniać się do zdobywania środków na zaspokojenie niezbędnych wymagań życiowych. Umowa dożywocia ma więc charakter umowy wzajemnej, a w konsekwencji – jest czynnością o charakterze odpłatnym, tj. w jej wyniku dochodzi do odpłatnego zbycia nieruchomości, nawet jeśli nie następuje przepływ środków pieniężnych. Jednakże interpretacja organów skarbowych przy tych umowach jest różna, jedne uważają, że tak jak przy umowie darowizny należy obliczyć i zapłacić podatek, inne uznają ją za umowę dwustronną i uznają, że nie podlega ona ani podatkowi dochodowemu ani od spadków i darowizn. Istotny w tej sprawie wyrok wydał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, który w wyroku z dnia 17.02.2011 roku sygn. akt I SA/Po 832/10 stwierdził, że umowa o dożywocie nie ma charakteru umowy odpłatnej.

 

 

Jarosław Olejarz

Radca prawny

Pobierz odpowiedni wzór dokumentu
Data: 2012-07-29
Autor/źródło: Zespół serwisu SerwisPrawa.pl
Kategoria: Prawo podatkowe
Słowa kluczowe: podatek, spadek, darowizna, podatek od spadków i darowizn, dożywocie, umowa o dożywocie, grupa podatkowa, ulga podatkowa
Redakcja serwisu zastrzega, iż udzielane odpowiedzi na pytania prawne nie są i nie mogą być traktowane jako porady prawne. Osoby udzielające odpowiedzi i redakcja SerwisPrawa.pl nie ponosi odpowiedzialności za skutki wynikłe z zastosowania się do opublikowanych treści. Wszelkie materiały z zakresu prawa znajdujące się na stronach SerwisPrawa.pl mają jedynie na celu popularyzowanie wiedzy o instytucjach prawnych oraz możliwościach ich praktycznego zastosowania.
Wasze komentarze
Nasi partnerzy
  • InTENSO - outsourcing IT, leasing pracowniczy
  • Jakość obsługi
  • Biuro Informatyki Stosowanej FORMAT
  • Competitive Skills - Szkolenia biznesowe, rekrutacja i headhunting, doradztwo
  • Kaspersky
  • elsa
  • CBIT.pl
  • Enterprise-Gamification
  • Lazarski
  • Secret Client - tajemniczy klient, tajny klient, mystery shopping
  • Atlassian
Zobacz także
  • Kanały RSS
  • Facebook
® 2008 - 2021 SerwisPrawa.pl sp. z o.o. Korzystanie z portalu oznacza akceptacją regulaminu.