Przedawnienie zobowiązań podatkowych z tytułu przychodów z nieujawnionych źródeł

Przedawnienie zobowiązania podatkowego zostało określone w art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej. Przedawnienie jest instytucją prawa materialnego. Następuje z mocy prawa, bez potrzeby wydawania odrębnej decyzji organu podatkowego w przedmiocie stwierdzenia przedawnienia. Upływ terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego powinien w związku z tym być brany pod uwagę z urzędu w trakcie postępowania podatkowego, dotyczącego określenia wysokości zaległości podatkowej. W razie wystąpienia przedawnienia zobowiązania podatkowego organ podatkowy nie może orzekać w sprawie takiego zobowiązania; zobowiązanie, które uległo przedawnieniu - wygasło (art. 59 § 1 pkt 9 Ordynacji podatkowej) - wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego siedziba w Warszawie z dnia 27 września 2005 roku (sygn. akt III SA/Wa 672/05). Istotą przedawnienia uregulowanego w art. 70 Ordynacji podatkowej jest to, że na skutek upływu czasu zobowiązanie podatkowe wygasa z mocy prawa i organ podatkowy nie może skutecznie domagać się od podatnika jego zapłaty, bowiem zobowiązanie podatkowe przestaje istnieć. Ustawodawca w art. 70 § 2-6 określił w jakich przypadkach powyższa zasada doznaje ograniczeń. Zgodnie z art. 70 Ordynacji podatkowej, zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku, co oznacza, że pięcioletniego terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego rozpoczyna się z upływem końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Bieg terminu przedawnienie może być zawieszany lub przerywany. Bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny.

Tyle o przedawnieniu zobowiązań podatkowych. Jednakże w przypadku przychodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych, ich wysokość ustala się na podstawie poniesionych przez podatnika w roku podatkowym wydatków i wartości zgromadzonego w tym roku mienia, jeżeli wydatki te i wartości nie znajdują pokrycia w mieniu zgromadzonym przed poniesieniem tych wydatków lub zgromadzeniem mienia, pochodzącym z przychodów uprzednio opodatkowanych lub wolnych od opodatkowania. W toku postępowania poprzedzającego wydanie decyzji o opodatkowaniu przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach (art. 10 ust. 1 pkt 9, art. 20 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych) obowiązkiem organu podatkowego jest ustalenie czy ponoszone przez podatnika w roku kalendarzowym wydatki znajdowały pokrycia w zgromadzonym mieniu. Jednak to na stronie spoczywa obowiązek wykazania, że poniesione wydatki - zgromadzone mienie w danym roku podatkowym znajdowało pokrycie w ustalonym źródle przychodów lub posiadanym mieniu zgromadzonym w tym roku oraz w latach poprzednich. W tym celu zarówno organ podatkowy jak i strona powinna wykorzystywać wszelkie środki dowodowe określone w przepisach.