Jesteś tutaj:
Uwaga! Publikacja archiwalna
Oznacza to, że od czasu jej opublikowania pojawiły się zmiany aktów prawnych, mogące wpływać na aktualność poniższej treści. SerwisPrawa.pl nie aktualizuje automatycznie wszystkich publikowanych tekstów zgodnie z obowiązującymi aktami prawnymi.

Jeżeli interesuje Cię porada prawna związana z tą tematyką, możesz skorzystać z formularza zapytania prawnego.

Prawo do działania w imieniu spółki jawnej

Kategoria: Prawo gospodarcze
Słowa kluczowe: spółka jawna

Jestem wspólnikiem trzy osobowej spółki jawnej, w której każdy wspólnik jest uprawniony do reprezentowania spółki tylko łącznie z innym wspólnikiem. Za zobowiązania spółki wspólnicy odpowiadają solidarnie. Pobrane zostały przez wspólników z rachunku bankowego pewne kwoty, w wysokości po ok.. 10 tys. zł. Ja traktuje to jako zaliczki na poczet zysku. Jeśli Tylko jedna wypłata jest zgodna z uchwałą wspólników. Z powyższego wynika, że bezprawne pobrane były te kwoty. Jak zmusić wspólników do szybkiego zwrotu bezprawnie pobranych kwot tj. co ma być istotą powództwa? Chcę szybkiego i skutecznego procesu bez zwrotów przez sąd do uzupełnienia. Wcześniej wyśle wezwanie do zapłaty. W sądzie nie będę miał pełnomocnika.

Zgodnie z art. 29 § 1 k.s.h. (kodeksu spółek handlowych), każdy wspólnik ma prawo reprezentować spółkę. Prawo wspólnika do reprezentowania spółki dotyczy wszystkich czynności sądowych i pozasądowych spółki. Prawa reprezentowania spółki nie można ograniczyć ze skutkiem wobec osób trzecich. Ponadto w myśl art. 39 § 2 k.s.h. każdy wspólnik może bez uprzedniej uchwały wspólników prowadzić sprawy nieprzekraczające zakresu zwykłych czynności spółki. Jeżeli jednak przed załatwieniem takiej sprawy (nie przekraczającej zwykłego zarządu), choćby jeden z pozostałych wspólników sprzeciwi się jej przeprowadzeniu, wymagana jest uprzednia uchwała wspólników. Zatem każdy ze wspólników jest upoważniony do reprezentowania spółki. Samo pojęcie reprezentacji możemy rozumieć szeroko i wąsko. Szerokie rozumienie reprezentacji dotyczy występowania we wszelkich stosunkach prawnych z zakresu prawa cywilnego, administracyjnego, pracy oraz innych gałęzi prawa, czyli są to wszelkie działania w stosunkach zewnętrznych. Reprezentacja sensu stricto dotyczy tylko składania i przyjmowania oświadczeń woli w stosunkach cywilnoprawnych. Artykuł 29 k.s.h. odnosić należy do wszelkich stosunków sądowych i pozasądowych spółki (zawieranie umów, składanie pozwu, składanie jednostronnych oświadczeń za spółkę itp.). Reprezentacja może być czynna (składanie oświadczeń woli) i bierna (przyjmowanie oświadczeń woli). Może mieć postać reprezentacji jednoosobowej albo łącznej (art. 30 k.s.h.). Z art. 29 k.s.h. wynika prawo wspólnika do reprezentowania, a nie jego obowiązek. Przyznane wspólnikowi prawo do reprezentacji nie może być ograniczone w stosunkach zewnętrznych. Oznacza to dopuszczalność ograniczeń między wspólnikami, które nie wywołują jednak skutków prawnych na zewnątrz. Możliwe jest więc ustalenie reguł reprezentacji między wspólnikami (np. wyłączenie niektórych, wskazanie kwoty, powyżej której wspólnik nie może dokonać czynności itp.), co nie będzie miało znaczenia dla ważności i skuteczności czynności wobec osób trzecich. Co najwyżej w stosunkach wewnętrznych może być podstawą roszczeń między wspólnikami. Dla kontrahenta spółki wspólnik jawny zawsze działa w granicach umocowania. Wspólnicy mają pełną kompetencję do reprezentacji, która wynika z ustawy. Wspólnicy są więc przedstawicielami ustawowymi spółki. Obok wspólników spółkę reprezentować mogą tylko prokurenci, pełnomocnicy i ewentualnie przedstawiciele ustawowi: kurator, likwidator. Katalog podmiotów uprawnionych do reprezentowania jest zamknięty. Wspólnikowi nie można udzielić prokury, jeżeli ma on ustawowe prawo do reprezentacji.
Niewątpliwie wspólnicy są uprawnieni do reprezentacji, jednakże jak już wskazano dla spraw przekraczających czynność zwykłego zarządu, a także tych, w których wspólnik sprzeciwił się ich podjęciu, wymagana jest uchwała wspólników (art.  42 k.s.h. wymaga w sprawach nieprzekraczających zwykłych czynności spółki podjęcia jednomyślnej uchwały wspólników, mających prawo prowadzenia spraw spółki). W sprawach przekraczających zakres zwykłych czynności spółki wymagana jest zgoda wszystkich wspólników, w tym także wspólników wyłączonych od prowadzenia spraw spółki. Generalną zasadą jest, że w sprawach zwykłych (nieprzekraczających zakresu zwykłych czynności spółki) czynności mogą być podejmowane pojedynczo przez każdego wspólnika. O zaliczeniu do czynności zwykłych decydują stosunki danej spółki albo podlega to uregulowaniu w umowie spółki (np. przez użycie kryterium wartości czynności). W przypadku gdy czynność ma charakter przekraczający zakres zwykłych czynności spółki oraz gdy jest to co prawda czynność zwykła, ale przed załatwieniem sprawy (a nie po) którykolwiek ze wspólników sprzeciwił się jej przeprowadzeniu, potrzebna jest uchwała - w obu przypadkach wszystkich wspólników (por. inaczej art. 42 k.s.h.).
Prawa i obowiązki wspólnika prowadzącego sprawy spółki ocenia się w stosunku między nim a spółką według przepisów o zleceniu, a w przypadku gdy wspólnik działa w imieniu spółki bez umocowania albo gdy wspólnik uprawniony do prowadzenia spraw przekracza swe uprawnienia - według przepisów o prowadzeniu cudzych spraw bez zlecenia (art. 45 k.s.h.). Prowadzenie cudzych spraw bez zlecenia powoduje obowiązek przywrócenia stanu poprzedniego, a gdy to nie jest możliwe - naprawienia szkody. W przypadku przekroczenia umocowania do prowadzenia spraw spółki, zastosowanie ma art. 752 k.c. O wspólniku działającym z przekroczeniem granic upoważnienia będziemy mówić wówczas, gdy wspólnicy odebrali mu prawo prowadzenia spraw spółki, albo zastosowano sprzeciw przy dokonywaniu przez niego czynności zwykłych, lub gdy wykonywane są czynności przekraczające zwykłe czynności bez zgody pozostałych wspólników.
W opisanym stanie faktycznym wspólnicy mogą dokonać tzw. wycofania środków z rachunku bankowego spółki, w sytuacji istnienia określonej uchwały, podjętej przez wspólników. W przypadku braku takiej uchwały, gdy z okoliczności nie wynika, iż jest ona wymagana, każdy ze wspólników może dokonać dyspozycji przelewu środków z rachunku bankowego lub dokonać ich wypłaty z rachunku, o ile środki te mają służyć czynnościom zwykłego zarządu (np. zapłata określonych zobowiązań spółki). Z środków tych wspólnik winien się rozliczyć. Taka teza znajduje odzwierciedlenie także w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 11 stycznia 2006 roku, sygn. akt III CK 328/05, w którym stwierdził, że każdy ze wspólników spółki jawnej ma prawo i obowiązek prowadzenia spraw spółki. Jeśli podejmuje pieniądze ze środków należących do podmiotu, którego jest wspólnikiem, ma obowiązek się z nich rozliczyć i wykazać, że przeznaczył je na cele spółki.
 
Reasumując, z opisu stanu faktycznego wynika, że wspólnicy co najmniej przekroczyli zakres swojego umocowania, a z pobranych środków się nie rozliczyli. Może zatem Pan jako wspólnik wezwać pozostałych wspólników (na piśmie), do zwrotu pobranych bez podstawy prawnej i faktycznej środków z rachunku bankowego spółki, albo rozliczenia się z nich, zakreślając odpowiedni termin. W przypadku bezskutecznego upływu wyznaczonego terminu do zwrotu środków oraz ich rozliczenia, będzie Pan mógł przeciwko wspólnikom wnieść pozew o zwrot pobranych środków (pozew o zapłatę), a jeżeli zachodzą przesłanki popełnienia przestępstwa przywłaszczenia sobie powierzonego mienia, może Pan złożyć doniesienie do organów ścigania o uzasadnionym podejrzeniu popełnienia przestępstwa na szkodę spółki.
 
Porady prawne
Pobierz odpowiedni wzór dokumentu
Data: 2009-12-20
Autor/źródło: Zespół serwisu SerwisPrawa.pl
Kategoria: Prawo gospodarcze
Słowa kluczowe: spółka jawna
Redakcja serwisu zastrzega, iż udzielane odpowiedzi na pytania prawne nie są i nie mogą być traktowane jako porady prawne. Osoby udzielające odpowiedzi i redakcja SerwisPrawa.pl nie ponosi odpowiedzialności za skutki wynikłe z zastosowania się do opublikowanych treści. Wszelkie materiały z zakresu prawa znajdujące się na stronach SerwisPrawa.pl mają jedynie na celu popularyzowanie wiedzy o instytucjach prawnych oraz możliwościach ich praktycznego zastosowania.
Wasze komentarze
Nasi partnerzy
  • InTENSO - outsourcing IT, leasing pracowniczy
  • Jakość obsługi
  • Biuro Informatyki Stosowanej FORMAT
  • Competitive Skills - Szkolenia biznesowe, rekrutacja i headhunting, doradztwo
  • Kaspersky
  • elsa
  • CBIT.pl
  • Enterprise-Gamification
  • Lazarski
  • Secret Client - tajemniczy klient, tajny klient, mystery shopping
  • Atlassian
Zobacz także
  • Kanały RSS
  • Facebook
® 2008 - 2022 SerwisPrawa.pl sp. z o.o. Korzystanie z portalu oznacza akceptacją regulaminu.