Jesteś tutaj:
Uwaga! Publikacja archiwalna
Oznacza to, że od czasu jej opublikowania pojawiły się zmiany aktów prawnych, mogące wpływać na aktualność poniższej treści. SerwisPrawa.pl nie aktualizuje automatycznie wszystkich publikowanych tekstów zgodnie z obowiązującymi aktami prawnymi.

Jeżeli interesuje Cię porada prawna związana z tą tematyką, możesz skorzystać z formularza zapytania prawnego.

Dłużnik i jego rodzina będą musieli opuścić nieruchomość mieszkalną w razie ogłoszenia upadłości

Mieszkam ze swoją rodziną w domu jedno rodzinnym u rodziców. Jestem tam zameldowany od początku kiedy powstał, czyli ponad 30 lat. Mój ojciec prowadzi działalność i obecnie ma spore problemy finansowe. Prawdopodobnie niedługo wierzyciele będą ściągać swoje należności z majątku, a on zmuszony będzie do ogłoszenia upadłości. Jakie jest zagrożenie, że zostaniemy eksmitowani z tego domu i co z działalnością jaką prowadzę. Jakie są moje prawa w takiej sytuacji i co mogę ewentualnie zrobić?

Zgodnie z art. 75 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 roku Prawo upadłościowe i naprawcze, jeżeli ogłoszono upadłość obejmującą likwidację majątku upadłego (upadłość likwidacyjna), upadły traci prawo zarządu oraz możliwość korzystania i rozporządzania mieniem wchodzącym w skład masy upadłości. W myśl art. 61 Prawa upadłościowego, z dniem ogłoszenia upadłości majątek upadłego staje się masą upadłości przeznaczoną na zaspokojenie wierzycieli. Przy upadłym pozostaje wprawdzie odpowiedni tytuł do składników tego majątku, gdyż pozostaje on nadal ich właścicielem, użytkownikiem itp., ale nie może jednak wykonywać swoich praw i rozporządzać tymi składnikami majątku.

Lokal lub budynek mieszkalny zajmowany przez upadłego oraz członków jego rodziny z chwilą ogłoszenia upadłości wchodzi do masy upadłości przeznaczonej do likwidacji, a upadły traci prawo korzystania z niego. Jednakże zgodnie z treścią art. 75 ust. 2 Prawa upadłościowego, Sędzia-komisarz określa zakres i czas korzystania przez upadłego lub osoby mu bliskie, którzy w dacie ogłoszenia upadłości zamieszkiwali w mieszkaniu znajdującym się w lokalu lub w budynku wchodzącym do masy upadłości, z tego mieszkania. Przepis ten nie przyznaje upadłemu roszczenia o korzystanie z mieszkania, a postanowienie sędziego-komisarza powinno uwzględniać cel postępowania upadłościowego i umożliwić upadłemu i jego rodzinie zamieszkiwanie najwyżej przez czas do zbycia zajmowanej przez nich nieruchomości (lokalu). Z brzmienia tego przepisu wynika, że postanowienia takie mogą regulować zakres i czas korzystania z mieszkania przez upadłego i osoby mu bliskie, bez sprecyzowania szczegółów możliwej regulacji. Oznacza to, że sędzia-komisarz dysponuje swobodą wyboru, pozwalającą mu dostosować wydawane rozstrzygnięcie do specyfiki faktycznych okoliczności danego postępowania upadłościowego.

 

 

Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 22 maja 2009 roku sygn. akt III CZP 24/09 stwierdził jednak, że postanowienie sędziego-komisarza, wydane na podstawie art. 75 ust. 2 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. Nr 60, poz. 535 ze zm.), nie stanowi tytułu egzekucyjnego w zakresie obowiązku opróżnienia i wydania przez upadłego lub osoby mu bliskie mieszkania, w którym zamieszkiwali w chwili ogłoszenia upadłości, znajdującego się w lokalu lub budynku wchodzącym w skład masy upadłości. Oznacza to, że postanowienie sędziego-komisarza, w którym odmawia on upadłemu zezwolenia na dalsze zamieszkiwanie wraz z członkami rodziny w budynku wchodzącym w skład masy upadłości, wydane na podstawie art. 75 ust. 1 Prawa upadłościowego powoduje utratę przez upadłego tytułu do korzystania z lokalu, uprawniającą syndyka do żądania opróżniania lokalu a w konsekwencji przeprowadzenia eksmisji.

 

 

Opróżnienie lokalu (eksmisja) przeprowadzana jest w trybie przepisów ustawy z dnia 21 czerwca 2001 roku, o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego. Do najważniejszych praw osób w stosunku do których sąd orzeka eksmisję jest ustalenie o uprawnieniu do otrzymania lokalu socjalnego, bądź o braku takiego uprawnienia wobec osób, których nakaz eksmisyjny dotyczy. Obowiązek zapewnienia lokalu socjalnego ciąży na gminie właściwej ze względu na miejsce położenia lokalu podlegającego opróżnieniu. Sąd nie może orzec o braku uprawnienia do otrzymania lokalu socjalnego wobec:

  1. kobiety w ciąży,
  2. małoletniego, niepełnosprawnego w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej lub ubezwłasnowolnionego oraz sprawującego nad taką osobą opiekę i wspólnie z nią zamieszkałą,
  3. obłożnie chorych,
  4. emerytów i rencistów spełniających kryteria do otrzymania świadczenia z pomocy społecznej,
  5. osoby posiadającej status bezrobotnego,
  6. osoby spełniającej przesłanki określone przez radę gminy w drodze uchwały

- chyba że osoby te mogą zamieszkać w innym lokalu niż dotychczas używany.

 

 

Orzekając o uprawnieniu do otrzymania lokalu socjalnego, sąd nakazuje wstrzymanie wykonania opróżnienia lokalu do czasu złożenia przez gminę oferty zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego. Jeżeli gmina nie dostarczyła lokalu socjalnego osobie uprawnionej do niego z mocy wyroku, właścicielowi przysługuje roszczenie odszkodowawcze do gminy.

 

 

Obecnie na podstawie art. 1046 § 4 k.p.c. wykonując obowiązek opróżnienia lokalu służącego zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych dłużnika na podstawie tytułu wykonawczego, z którego nie wynika prawo dłużnika do lokalu socjalnego lub zamiennego, komornik może usunąć dłużnika do innego lokalu lub pomieszczenia, do którego dłużnikowi przysługuje tytuł prawny i w którym może zamieszkać. Jeżeli dłużnikowi nie przysługuje tytuł prawny do innego lokalu lub pomieszczenia, w którym może zamieszkać, komornik wstrzyma się z dokonaniem czynności do czasu, gdy gmina właściwa ze względu na miejsce położenia lokalu podlegającego opróżnieniu, na wniosek komornika, wskaże dłużnikowi tymczasowe pomieszczenie, nie dłużej jednak niż przez okres 6 miesięcy. Po upływie tego terminu komornik usunie dłużnika do noclegowni, schroniska lub innej placówki zapewniającej miejsca noclegowe wskazanej przez gminę właściwą ze względu na miejsce położenia lokalu podlegającego opróżnieniu. Usuwając dłużnika do noclegowni, schroniska lub innej placówki zapewniającej miejsca noclegowe, komornik powiadomi właściwą gminę o potrzebie zapewnienia dłużnikowi tymczasowego pomieszczenia.

 


Warto także zaznaczyć, że jeżeli małżonkowie pozostawali w ustroju wspólności majątkowej, majątek wspólny małżonków wchodzi do masy upadłości, a jego podział jest niedopuszczalny. Tym samym jeżeli własność nieruchomości przysługuje obojgu małżonkom, to współmałżonek upadłego może dochodzić w postępowaniu upadłościowym należności z tytułu udziału w majątku wspólnym, zgłaszając tę wierzytelność sędziemu-komisarzowi. Współmałżonek ma zatem jedynie roszczenie do masy upadłości podobnie jak inni wierzyciele. Bezskuteczne jest także dokonywanie przed ogłoszeniem upadłości rozdzielności majątkowej. Ustanowienie takiej rozdzielności majątkowej w celu wyłączenia z masy upadłości majątku wspólnego, musiałoby być dokonane na podstawie orzeczenia sądu w okresie dłuższym niż rok, przed dniem złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości (w innym wypadku zgodnie z art. 125 Prawa upadłościowego jest ono bezskuteczne w stosunku do masy upadłości). W przypadku natomiast ustanowienia rozdzielności majątkowej umową majątkową, jest ono skuteczne w stosunku do masy upadłości tylko wtedy, gdy umowa zawarta została co najmniej dwa lata przed dniem złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości.

 

 

Reasumując, w opisanym stanie faktycznym jeżeli dojedzie do ogłoszenia upadłości likwidacyjnej, to upadły oraz zamieszkujący z nim członkowie rodziny będą musieli opuścić budynek mieszkalny, w zamieszkiwali a jedyne uprawnienie jakie im będzie przysługiwać, to w przypadku orzeczenia eksmisji prawo do lokalu socjalnego, jeżeli spełniają do tego warunki.

 

Jarosław Olejarz

Radca prawny

Pobierz odpowiedni wzór dokumentu
Data: 2012-08-11
Autor/źródło: Zespół serwisu SerwisPrawa.pl
Kategoria: Prawo gospodarcze
Słowa kluczowe: upadłość, upadłość likwidacyjna, dłużnik, upadły, mieszkanie, eksmisja, prawo do zamieszkania, sędzia komisarz, syndyk
Redakcja serwisu zastrzega, iż udzielane odpowiedzi na pytania prawne nie są i nie mogą być traktowane jako porady prawne. Osoby udzielające odpowiedzi i redakcja SerwisPrawa.pl nie ponosi odpowiedzialności za skutki wynikłe z zastosowania się do opublikowanych treści. Wszelkie materiały z zakresu prawa znajdujące się na stronach SerwisPrawa.pl mają jedynie na celu popularyzowanie wiedzy o instytucjach prawnych oraz możliwościach ich praktycznego zastosowania.
Wasze komentarze
Nasi partnerzy
  • InTENSO - outsourcing IT, leasing pracowniczy
  • Jakość obsługi
  • Biuro Informatyki Stosowanej FORMAT
  • Competitive Skills - Szkolenia biznesowe, rekrutacja i headhunting, doradztwo
  • Kaspersky
  • elsa
  • CBIT.pl
  • Enterprise-Gamification
  • Lazarski
  • Secret Client - tajemniczy klient, tajny klient, mystery shopping
  • Atlassian
Zobacz także
  • Kanały RSS
  • Facebook
® 2008 - 2021 SerwisPrawa.pl sp. z o.o. Korzystanie z portalu oznacza akceptacją regulaminu.