Spłata długów z poprzedniego małżeństwa

Podstawą ustalenia odpowiedzialności i zakresu ubezpieczyciela w przypadku zaistnienia szkody jest umowa ubezpieczenia (auto casco dalej AC) oraz Ogólne Warunki Ubezpieczenia (dalej OWU). Określona w polisie ubezpieczenia pojazdu suma ubezpieczenia stanowi górną granicę odpowiedzialności ubezpieczyciela za wszystkie szkody powstałe w okresie ubezpieczenia.

Od kwoty tej ubezpieczyciel zgodnie z zawartą umową odejmuje udział własny (część szkody pokrywana przez ubezpieczonego, potrącana z odszkodowania i obliczana stosownie do zawartej umowy w kwocie odpowiadającej ustalonemu procentowi sumy ubezpieczenia lub odszkodowania), który wynosi od 5 do 20%, jednakże dokładna wartość udziału własnego wynika z umowy (w przypadku kradzieży pojazdu z miejsca niestrzeżonego udział własny wynosi 10 lub 20%). Dodatkowo w przypadku zaistnienia szkody przyjmowana jest wartość pojazdu nie z dnia ubezpieczenia lecz z dnia zaistnienia szkody. Zgodnie z OWU PZU S.A. wartość pojazdu to wartość ustalana przez PZU S.A. na podstawie aktualnych na dzień ustalenia tej wartości notowań rynkowych cen pojazdu danej marki i typu, z uwzględnieniem jego roku produkcji, okresu eksploatacji, wyposażenia, przebiegu i stanu technicznego; notowania stanowiące podstawę ustalenia wartości pojazdu zawarte są w katalogu (informatorze) cen pojazdów wymienionym we wniosku - w przypadku braku notowań rynkowych danego pojazdu wartość pojazdu ustala się metodą wyceny indywidualnej. Stąd ubezpieczyciel na podstawie zawartej umowy ubezpieczenia oraz OWU przyjął zgodnie z nimi niższą wartość niż suma ubezpieczenia pojazdu. Natomiast ustalenie czy w indywidualnym przypadku kwota ta została przyjęta właściwie to odrębna sprawa. W przypadku nieuzasadnionej zaniżonej wycenie wartości pojazdu można było wystąpić na drogę sądową przeciwko ubezpieczycielowi.

Banki i instytucje finansowe często korzystają z zabezpieczenia jakim jest ubezpieczenie kredytu. W tym przypadku również należy opierać się na umowie ubezpieczenia oraz ogólnych warunkach lub regulaminie. W przypadku zdarzeń w tej umowie określonych ubezpieczyciel przejmuje na siebie odpowiedzialność spłaty zobowiązania kredytowego. W przypadku gdy kredyt nie został spłacony w całości a kredytobiorca zaprzestał jego obsługi, bank występuje do ubezpieczyciela z żądaniem zapłaty pozostałej do spłaty kwoty kredytu. Jeżeli wszelkie wynikające z umowy okoliczności są spełnione ubezpieczyciel spłaca kredyt i wstępuje w miejsce dotychczasowego wierzyciela (banku). W takim przypadku ubezpieczyciel może żądać od dłużnika (kredytobiorcy) spłaty zobowiązania (kwoty jaką przelał na spłatę zadłużenia kredytu).
Na tej podstawie, z uwagi na brak dobrowolnej spłaty przez dłużnika, ubezpieczyciel złożył powództwo w sądzie o zapłatę. W powództwie takim można wnioskować do sądu o przeprowadzenie rozprawy także podczas nieobecności strony. W takim przypadku sąd rozpoznaje sprawę na rozprawie także podczas nieobecności strony lub działającego w jego imieniu pełnomocnika.

W przypadku wydania orzeczenia zapłaty kwoty, wystarczy wystąpić do sądu o nadanie wyrokowi klauzuli wykonalności, a następnie skierować sprawę do egzekucji komorniczej. W tym przypadku działania te zostały właśnie tak podjęte.
Jeśli dłużnik przeczy zdarzeniom, na podstawie których oparto klauzulę wykonalności, tzn. nie zgadza się z faktami na podstawie których wydano wyrok (np. uważa, że zeznania świadków były fałszywe, tytuł do dochodzenia należności nie został oparty na podstawie prawnej etc.), oraz jeżeli po powstaniu tytułu wykonawczego (wyrok wraz z klauzulą) lub po zakończeniu rozprawy nastąpiło zdarzenie, wskutek którego zobowiązanie wygasło albo nie może być egzekwowane (np. nastąpiła już spłata zadłużenia), można bronić się przed nieuzasadnioną egzekucją wnosząc powództwo przeciwegzekucyjne do sądu. Powództwo takie podlega opłacie sądowej. W przypadku gdy strony nie stać na wniesienie stosownej opłaty może wystąpić do sądu z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych. Jest to praktycznie jedyna droga po uzyskaniu tytułu wykonawczego przez wierzyciela do jego uchylenia

W przypadku prowadzenia egzekucji komorniczej kwota nie podlegająca zajęciu to kwota najniższego wynagrodzenia (do stycznia 2006 roku to 899,10 zł brutto). W przypadku gdy dłużnik nie posiada majątku, z którego komornik może egzekwować, wyda on postanowienie o umorzeniu egzekucji z powodu jej bezskuteczności. Nie ma żadnego terminu, w którym komornik zobowiązany jest wydać takie postanowienie, jednakże z praktyki wynika, iż trwa to kilka miesięcy. Komornik przed umorzeniem postępowania wezwie wierzyciela do wskazania sposobu egzekucji lub wskazania majątku dłużnika, z którego ma prowadzić egzekucję. Jeżeli wierzyciel nie wskaże tego majątku, komornik egzekucję umarza. Umorzenie egzekucji nie powoduje jednak wygaśnięcia zobowiązania. Wierzyciel w ciągu 10 lat od wydania postanowienia o umorzeniu egzekucji może ponownie złożyć do komornika wniosek o ponowne jej wszczęcie. Każde wszczęcie egzekucji powoduje przerwanie biegu przedawnienia co powoduje, że przedawnienie (10 lat) biegnie na nowo. Praktycznie jeżeli wierzyciel będzie pilnował biegu przedawniania zawsze może żądać spłaty. Może także liczyć na to, że w przypadku śmierci dłużnika, jego spadkobiercy w terminie 6 miesięcy nie złożą wniosku o odrzucenie spadku lub o przyjęciu spadku z dobrodziejstwem inwentarza, co spowoduje że przejmą na siebie długi po zmarłym. Wówczas może wierzyciel żądać spłaty zobowiązania od spadkobierców dlużnika.

Zobowiązanie małżonka sprzed zawarcia związku małżeńskiego stanowi jego dług i obciąża jedynie jego majątek odrębny (np. sprzed zawarcia małżeństwa, który nabył w wyniku spadku) oraz może obciążać majątek wspólny małżonków, tzw. majątek dorobkowy. Dorobkiem małżonków są przedmioty majątkowe nabyte w czasie trwania wspólności ustawowej przez oboje małżonków lub przez jednego z nich. W szczególności stanowią dorobek małżeński: pobrane wynagrodzenia za pracę oraz za inne usługi osobiście przez któregokolwiek z małżonków, dochody z majątku wspólnego, jak również z odrębnego majątku każdego z małżonków. Przedmioty zwykłego urządzenia domowego służące do użytku obojga małżonków są objęte wspólnością ustawową także w wypadku, gdy zostały nabyte przez dziedziczenie, zapis, darowiznę, chyba że spadkodawca lub darczyńca inaczej postanowił. Egzekucja nie może jednak zostać skierowana do majątku odrębnego drugiego małżonka.
Przedmioty nabyte przed powstaniem wspólności ustawowej należą do majątku odrębnego. Do majątku odrębnego należą przedmioty i prawa nabyte przez darowiznę, dziedziczenie i zapis, chyba że spadkodawca lub darczyńca inaczej postanowił. Przedmioty nabyte ze środków uzyskanych w zamian za przedmioty nabyte przed powstaniem wspólności ustawowej oraz za przedmioty majątkowe nabyte przez dziedziczenie, zapis lub darowiznę stanowią także majątek odrębny. Do majątku odrębnego należą również przedmioty majątkowe uzyskane z tytułu odszkodowania za uszkodzenia ciała lub wywołanie rozstroju zdrowia albo z tytułu zadośćuczynienia za doznaną krzywdę i wierzytelności o wynagrodzenie za pracę lub za inne usługi świadczone osobiście przez jednego z małżonków. Pobrane wynagrodzenie stanowi już dorobek małżonków.

Aby jednak wierzyciel mógł skierować egzekucję do majątku wspólnego małżonków musi uzyskać tytuł wykonawczy na drugiego z małżonków. Wówczas może małżonek dowodzić w sądzie, że dług powstał sprzed zawarcia małżeństwa, że przedmioty majątkowe stanowią jego majątek odrębny etc. Ocena w tym zakresie należy do sądu. Należy jednak zaznaczyć że uzyskanie w takim przypadku klauzuli wykonalności na drugiego małżonka jest bardzo trudne i rzadko wierzyciele występują z takimi wnioskami. Nie mniej jednak nie jest to wykluczone.

Na koniec dodam, że można zwrócić się do wierzyciela z wnioskiem o zawarcie ugody proponując spłatę długu w ratach miesięcznych, w zamian za to żądać odstąpienia od egzekucji (zawieszenie lub umorzenie) oraz umorzenie części długu. W przypadku trudnych egzekucji gdzie jest duże prawdopodobieństwo jej bezskuteczności wierzyciele godzą się odstąpić od znacznej części długu, w zamian za spłatę części.

Porady prawne
Internetowa Kancelaria Prawna
www.SerwisPrawa.pl