SONDA

Jak szukać dobrego prawnika?
Uwaga! Publikacja archiwalna
Oznacza to, że od czasu jej opublikowania pojawiły się zmiany aktów prawnych, mogące wpływać na aktualność poniższej treści. SerwisPrawa.pl nie aktualizuje automatycznie wszystkich publikowanych tekstów zgodnie z obowiązującymi aktami prawnymi.

Jeżeli interesuje Cię uaktualnienie poniższego tekstu pod kątem obowiązującego stanu prawnego - kliknij w link (funkcja dostępna tylko dla zarejestrowanych Użytkowników).

Skierowanie pracownika do wykonywania innej pracy i rozwiązanie stosunku pracy z powodu braku zaufania

Kategoria: Prawo pracy
Słowa kluczowe: pracownik, obowiązki pracownika

Pracownik zatrudniony na stanowisku kierowniczym został oddelegowany do świadczenia innej pracy (pracy fizycznej). Pracownik nie przyjął oświadczeniu o skierowaniu do innej pracy zgodnie z art. 42 k.p. i świadczy dalej poprzednią pracę oraz pobiera poprzednie wynagrodzenie. Wystąpił także do Sądu o przywrócenie do pracy. Przedstawiono Sadowi listę obecności i dowody pobierania zaliczek na wypłatę. Sąd pozwu nie oddalił i proces się toczy. Jak się bronić przed takim działaniem? Czy w związku z powyższym mogę oświadczyć powodowi, że straciłem do niego zaufanie i odsunąć od pisania faktur, gdyż nie mam nad tym kontroli, a przed organami skarbowymi odpowiadam.

Z treści art. 45 § 1 k.p. wynika, że pracownikowi przysługuje roszczenie o przywrócenie do pracy tylko w przypadku gdy umowa o pracę uległa rozwiązaniu. Pracownik może żądać także orzeczenia o bezskuteczności wypowiedzenia (w czasie jego trwania), w przypadku ustalenia, że wypowiedzenie umowy o pracę zawartej na czas nie określony jest nieuzasadnione lub narusza przepisy o wypowiadaniu umów o pracę. Powierzenie pracownikowi pracy na podstawie art. 42 § 4 k.p. nie stanowi wypowiedzenia umowy o pracę, nie może być zatem podstawą do żądania ani przywrócenia do pracy (skoro umowa o pracę nie uległa rozwiązaniu), ani uznaniu, że wypowiedzenie umowy o pracę zawartej na czas nie określony jest nieuzasadnione lub narusza przepisy o wypowiadaniu umów o pracę (skoro nie nastąpiło wypowiedzenie). Należy jednak odnieść się do samej treści art. 42 § 4 k.p. Zgodnie z tym przepisem wypowiedzenie dotychczasowych warunków pracy lub płacy nie jest wymagane w razie powierzenia pracownikowi, w przypadkach uzasadnionych potrzebami pracodawcy, innej pracy niż określona w umowie o pracę na okres nie przekraczający 3 miesięcy w roku kalendarzowym, jeżeli nie powoduje to obniżenia wynagrodzenia i odpowiada kwalifikacjom pracownika.  
R E K L A M A
Prawo przewiduje zatem w tym przypadku zaistnienie kilku elementów, które muszą zaistnieć, aby uznać, że nie zachodzi konieczność złożenia wypowiedzenia warunków pracy i płacy:
  1. muszą istnieć uzasadnione potrzeby pracodawcy,
  2. powierzenie innej pracy niż określona w umowie o pracę następuje na okres nie przekraczający 3 miesięcy w roku kalendarzowym,
  3. nie powoduje to obniżenia wynagrodzenia,
  4. odpowiada kwalifikacjom pracownika.
W opisanym stanie faktycznym Sąd zatem może badać, czy nie zachodzi taka przesłanka, że pracodawca faktycznie złożył oświadczenie o wypowiedzenie warunków pracy i płacy. W przypadku oświadczenia woli składanego przez pracodawcę, na podstawie art. 300 k.p. w sprawach nie unormowanych przepisami prawa pracy do stosunku pracy stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego, jeżeli nie są one sprzeczne z zasadami prawa pracy. Zgodnie z treścią art. 65 § 1 k.c. oświadczenie woli należy tak tłumaczyć, jak tego wymagają ze względu na okoliczności, w których złożone zostało, zasady współżycia społecznego oraz ustalone zwyczaje. Tym samym prawny charakter oświadczenia woli pracownikowi mimo, że pracodawca określił jako powierzenie innej pracy zgodnie z art. 42 § 4 k.p. może być uznane jako wypowiedzenie zmieniające, ze wszelkimi tego konsekwencjami. Powierzenie pracy przez pracodawcę nie może odbiegać od jego kwalifikacji. Zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 21.02.2008 roku sygn. akt II PK 171/07, powierzenie na podstawie art. 42 § 4 k.p. odwołanemu prezesowi zarządu spółki pracy niewymagającej wysokich kwalifikacji, wykonywanej na hali produkcyjnej pomiędzy pracownikami fizycznymi, może stanowić naruszenie przez pracodawcę obowiązku poszanowania godności pracownika (art. 11[1] k.p.), jeżeli nosiło znamiona intencjonalnego, świadomego i natężonego złą wolą działania zmierzającego do poniżenia i zdyskredytowania pracownika. Naruszenie to może być przesłanką rozwiązania przez pracownika umowy o pracę bez wypowiedzenia na podstawie art. 55 § 1[1] k.p.  
 
Jeżeli chodzi o samo wypowiedzenie umowy o pracę, to wypowiedzenie stanowi normalny sposób rozwiązania umowy o pracę, nie wymaga stwierdzenia winy pracownika, a jedynie musi być wskazane uzasadnione. Kodeks pracy posłużył się w tej mierze klauzulą generalną, która obejmując wszystkie mogące się zdarzyć wypadki, w stosunku do określonej sytuacji wymaga konkretyzacji. Sąd Najwyższy w uchwale pełnego składu Izby Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z 27.06.1985 roku sygn. akt III PZP 10/85, wydał wytyczne w przedmiocie stosowania art. 45. W obecnym stanie prawnym uchwały SN zawierające wytyczne w zakresie wykładni i praktyki sądowej nie mają mocy zasad prawnych (uchwała pełnego składu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 05.05.1992 roku sygn. akt KwPr 5/92), niemniej ich ustalenia merytoryczne nie straciły na aktualności i wyrażają stanowisko tego sądu, co ma zasadnicze znaczenie dla praktyki tak sądów, jak i pracodawców. Zostały one ujęte w formie tez wraz z ich uzasadnieniem wskazującym na konkretne przypadki. Zgodnie z tymi zasadami:
  1. Ocena zasadności wypowiedzenia umowy o pracę w ramach art. 45 k.p. powinna być dokonana z uwzględnieniem słusznych interesów zakładu pracy oraz przymiotów pracownika związanych ze stosunkiem pracy. Inne okoliczności dotyczące pracownika, nie związane ze stosunkiem pracy, mogą w wyjątkowych wypadkach stanowić podstawę uznania na zasadzie art. 8 k.p., że wypowiedzenie jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.
  2. Okoliczności przemawiające za ochroną pracownika przed wypowiedzeniem uwzględnia się w stosunku do pracowników sumiennie wykonujących obowiązki pracownicze i przestrzegających dyscypliny pracy.
  3. Zmniejszenie stanu zatrudnienia w zakładzie pracy stanowi uzasadnioną przyczynę wypowiedzenia. Organ rozpatrujący spory pracownicze nie jest powołany do badania zasadności i celowości zmniejszenia stanu zatrudnienia.
  4. Wypowiedzenie warunków pracy i płacy może być uzasadnione zarówno przyczynami stanowiącymi podstawę wypowiedzenia umowy o pracę, jak też innymi przyczynami adekwatnymi do wypowiedzenia warunków pracy i płacy. Przy rozważaniu okoliczności przemawiających za ochroną pracownika należy mieć na uwadze, że w wyniku wypowiedzenia warunków pracy i płacy pracownik nie zostaje pozbawiony pracy i środków egzystencji.
Utrata zaufania przez pracodawcę do pracownika, może zarówno skutkować wypowiedzeniem warunków pracy i płacy jak również wypowiedzeniem umowy o pracę. Sam fakt podpisywania faktur i odebranie pracownikowi umocowania do takiej czynności, nie skutkuje żadnymi negatywnymi konsekwencjami dla pracodawcy. Należy zaznaczyć, że to na przedsiębiorcy ciąży fakt wystawiania faktur, a na zasadzie umocowania pracownika poprzez udzielenie mu pełnomocnictwa, pracownik może takie faktury wystawiać w imieniu pracodawcy. Fakt cofnięcia pełnomocnictwa w tym zakresie nie wywołuje żadnych skutków w zakresie stosunku pracy, a ma charakter cywilnoprawny.
 
Jarosław Olejarz
Porady prawne / Pomoc prawna
Data: 2010-06-18
Autor/źródło: Zespół serwisu SerwisPrawa.pl
Kategoria: Prawo pracy
Słowa kluczowe: pracownik, obowiązki pracownika
Redakcja serwisu zastrzega, iż udzielane odpowiedzi na pytania prawne nie są i nie mogą być traktowane jako porady prawne. Osoby udzielające odpowiedzi i redakcja SerwisPrawa.pl nie ponosi odpowiedzialności za skutki wynikłe z zastosowania się do opublikowanych treści. Wszelkie materiały z zakresu prawa znajdujące się na stronach SerwisPrawa.pl mają jedynie na celu popularyzowanie wiedzy o instytucjach prawnych oraz możliwościach ich praktycznego zastosowania.
® 2008 - 2012 SerwisPrawa.pl sp. z o.o. Korzystanie z portalu oznacza akceptację regulaminu.