Jesteś tutaj:
Uwaga! Publikacja archiwalna
Oznacza to, że od czasu jej opublikowania pojawiły się zmiany aktów prawnych, mogące wpływać na aktualność poniższej treści. SerwisPrawa.pl nie aktualizuje automatycznie wszystkich publikowanych tekstów zgodnie z obowiązującymi aktami prawnymi.

Jeżeli interesuje Cię porada prawna związana z tą tematyką, możesz skorzystać z formularza zapytania prawnego.

Rozpoczęcie działalności gospodarczej wiąże się z koniecznością uiszczania należności publicznoprawnych

W 2003 roku zarejestrowałem działalność gospodarczą w urzędzie. Zwróciłem się takze do Urzędu Statystycznego gdzie otrzymałem numer REGON. Nie podjąłem ówcześnie żadnych innych kroków związanych z tą działalnością, tzn. nie rozpocząłem faktycznej działalności gospodarczej, nie uzyskałem żadnego dochodu, nie zgłosiłem się zatem ani do Urzędu Skarbowego (wybór formy opodatkowania) ani do ZUS (zgłoszenie do opłacania składek). Zgodnie z informacjami, do jakich dotarłem ZUS ma 10 lat na ściągnięcie zaległych składek, jednak interpretuje działalność jako zaistniałą, jeśli faktycznie miała miejsce. Nie wiem, jak traktuje sprawę Urząd Skarbowy. Interesowałaby mnie odpowiedź na pytanie, czy w razie zamknięcia obecnie niepodjętej działalności gospodarczej mogę się spodziewać jakichś sankcji ze strony ZUS lub Urzędu Skarbowego? Czy warto ją teraz zamykać, czy z dalszego utrzymania status quo wynikają jakieś negatywne konsekwencje?

Przepisy prawa nie określają wprost pojęcia rozpoczęcia działalności gospodarczej. Jednakże zgodnie z przepisami ustawy z dnia 13 października 1995 roku o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników, wprowadzone zostały zasady ewidencji podatników, płatników podatków, a także płatników składek na ubezpieczenia społeczne oraz ubezpieczenia zdrowotne, zasady i tryb nadawania numerów identyfikacji podatkowej oraz zasady posługiwania się tymi numerami. W myśl art. 5 ww. ustawy, na przedsiębiorcy ciąży obowiązek dokonania zgłoszenia identyfikacyjnego. Przepisy dotyczące zgłoszenia identyfikacyjnego do organu skarbowego stosuje się odpowiednio do płatników podatków oraz płatników składek ubezpieczeniowych.

 

Zgodnie z treścią art. 6 ust. 1 ww. ustawy, podatnicy podatku od towarów i usług lub podatku akcyzowego są obowiązani dokonać zgłoszenia identyfikacyjnego przed dokonaniem pierwszej czynności podlegającej opodatkowaniu jednym z tych podatków. Natomiast w myśl ust. 4 tego przepisu, termin do zgłoszenia identyfikacyjnego Jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, niebędące podatnikami podatku dochodowego od osób prawnych, które:
  1. zatrudniają pracowników - dokonują zgłoszenia identyfikacyjnego nie później niż w terminie złożenia pierwszej, od dnia wejścia w życie ustawy, deklaracji dotyczącej zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych;
  2. nie zatrudniają pracowników - dokonują zgłoszenia identyfikacyjnego w terminie miesiąca od dnia dokonania wpisu w ewidencji działalności gospodarczej lub we właściwym rejestrze.
Przepisy dopuszczają w stosunku do podatników podatku dochodowego od osób fizycznych niewymienionych przepisach mogą dokonać zgłoszenia w terminie późniejszym, jednakże nie później niż wraz ze złożeniem pierwszego, od dnia wejścia w życie ustawy, zeznania rocznego.
 
 
W opisanym stanie faktycznym niewątpliwie upłynął okres w jakim winien Pan dokonać odpowiedniego zgłoszenia ewidencyjnego, przy czym w przypadku zgłoszenia identyfikacyjnego nie obejmującego podatku od towarów i usług lub podatku akcyzowego obowiązek ten powstaje niezależnie od dokonania czynności podlegającej opodatkowaniu. Również wybór formy opodatkowania w tym przypadku nie ma znaczenia. Jak bowiem wynika z treści art. 9a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podatnicy mogą wybrać sposób opodatkowania dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej, co oznacza że jest to prawo a nie obowiązek. Tylko w przypadku wyboru innej formy opodatkowania niż ta na zasadach ogólnych, powoduje obowiązek złożenia właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego do dnia 20 stycznia roku podatkowego pisemnego oświadczenia o wyborze tego sposobu opodatkowania, a jeżeli podatnik rozpoczyna prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej w trakcie roku podatkowego - do dnia poprzedzającego dzień rozpoczęcia tej działalności, nie później jednak niż w dniu uzyskania pierwszego przychodu.
 
 
Zaniedbanie dokonania zgłoszenia aktualizacyjnego stanowi wykroczenie skarbowe. W myśl art. 81 § 1 pkt. 1 kodeksu karnego skarbowego podatnik, który wbrew obowiązkowi nie dokonuje w terminie zgłoszenia identyfikacyjnego albo aktualizacji objętych nim danych albo też podaje w nim dane niezgodne ze stanem rzeczywistym lub niepełne, podlega karze grzywny za wykroczenie skarbowe. Grzywna za wykroczenie skarbowe może być wymierzona w granicach od jednej dziesiątej do dwudziestokrotnej wysokości minimalnego wynagrodzenia.
Istnieje jednakże możliwość skorzystania przez Pana z instytucji czynnego żalu. W myśl art. 16 § 1 k.k.s. nie podlega karze za przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe sprawca, który po popełnieniu czynu zabronionego zawiadomił o tym organ powołany do ścigania, ujawniając istotne okoliczności tego czynu, w szczególności osoby współdziałające w jego popełnieniu. Przepis ten stosuje się tylko wtedy, gdy w terminie wyznaczonym przez uprawniony organ postępowania przygotowawczego uiszczono w całości wymagalną należność publicznoprawną uszczuploną popełnionym czynem zabronionym.
 
 
Zakładając, że w okresie od dnia zarejestrowania działalności gospodarczej podatnik nie uzyskał z jej prowadzenia żadnego przychodu, skutkuje brakiem powstania obowiązku podatkowego. Jednakże brak uzyskania przychodu z działalności gospodarczej nie ma wpływu na zobowiązania związane z uiszczaniem składek na ubezpieczenie zdrowotne, czy ogólnie ubezpieczenie społeczne (w zależności od istnienia tytułu do objęcia ubezpieczeniem). Zgodnie z treścią art. 66 ustawy 27 sierpnia 2004 roku o świadczeniach z opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi, z wyłączeniem osób, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej. Z przepisu tego wynika zatem obowiązek podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu w przypadku osób prowadzących działalność gospodarczą, chyba że osoba taka zgłosiła zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej. W przypadku gdy ubezpieczony uzyskuje przychody z więcej niż jednego tytułu do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, składka na ubezpieczenie zdrowotne opłacana jest z każdego z tych tytułów odrębnie. Oznacza to, że w przypadku prowadzenia działalności gospodarczej oraz podleganiu ubezpieczeniu zdrowotnemu np. ze stosunku pracy, składka zdrowotna płacona jest z obu tych tytułów. W tym zakresie także ustawodawca nie posługuje się pojęciem rozpoczęcia działalności gospodarczej, jednakże zgodnie z właściwymi przepisami przedsiębiorca ma prawo rozpocząć działalność gospodarczą po złożeniu wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej albo wskazać termin jej rozpoczęcia. Jeżeli termin rozpoczęcia działalności gospodarczej nie został wskazany należy uznać jej rozpoczęcie za chwilę złożenia wniosku o zarejestrowanie jej w ewidencji. W tym momencie powstaje także obowiązek ewidencyjny oraz tytuł do objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym, a co za tym idzie obowiązek uiszczenia składki na to ubezpieczenie.
 
 
 
Reasumując, w opisanym stanie faktycznym trudno jednoznacznie wskazać, że działalność gospodarcza została przez Pana rozpoczęta. Nie mniej jednak nie dopełnienie obowiązków zgłoszenia może powodować sankcję w postaci grzywny za wykroczenie skarbowe (można by ewentualnie rozpatrywać kwestie przedawnienia popełnionego czynu). Niezależnie od tego istnieje kwestia uiszczenia odpowiedniej składki miesięcznej na ubezpieczenie zdrowotne, przy czym przedawnienie w tym zakresie biegnie dla każdej należności z tego tytułu odrębnie. W opisanym stanie faktycznym można podnosić brak powstania tytułu z powodu zarejestrowania a nie rozpoczęcia działalności gospodarczej, jednakże interpretacja właściwego organu może być odmienna i uzależniona od ustalonego szczegółowego stanu faktycznego, a także zastosowanej wykładni przez dany organ (istnieją rozbieżności w tym zakresie pomiędzy samymi organami). W takim przypadku może zostać wyliczona podstawa należnych składek wraz z dalszymi odsetkami liczonymi od każdej nieuiszczonej w danym miesiącu składki, aż do dnia zapłaty. Jednakże pozostawienie takiego stanu faktycznego naszym zdaniem nie jest korzystnym wyjściem bo zakładając negatywną interpretację przepisów co miesiąc dochodzą kolejne należne i niezapłacone składki a także dalsze odsetki. Z tego też względu najlepiej byłoby wykreślić działalność gospodarczą z ewidencji lub co najmniej ją zawiesić, ale niestety licząc się z ewentualnymi negatywnymi skutkami zaniedbania obowiązków publicznoprawnych.  
 
Porady prawne / pomoc prawna

 

Redakcja serwisu zastrzega, iż udzielane odpowiedzi na pytania prawne nie są i nie mogą być traktowane jako porady prawne. Osoby udzielające odpowiedzi i redakcja SerwisPrawa.pl nie ponosi odpowiedzialności za skutki wynikłe z zastosowania się do opublikowanych treści. Wszelkie materiały z zakresu prawa znajdujące się na stronach SerwisPrawa.pl mają jedynie na celu popularyzowanie wiedzy o instytucjach prawnych oraz możliwościach ich praktycznego zastosowania.
Wasze komentarze
Nasi partnerzy
  • InTENSO - outsourcing IT, leasing pracowniczy
  • Jakość obsługi
  • Biuro Informatyki Stosowanej FORMAT
  • Competitive Skills - Szkolenia biznesowe, rekrutacja i headhunting, doradztwo
  • Kaspersky
  • elsa
  • CBIT.pl
  • Enterprise-Gamification
  • Lazarski
  • Secret Client - tajemniczy klient, tajny klient, mystery shopping
  • Atlassian
Zobacz także
  • Kanały RSS
  • Facebook
® 2008 - 2022 SerwisPrawa.pl sp. z o.o. Korzystanie z portalu oznacza akceptacją regulaminu.