W przypadku dokonywania oględzin przez nadzór budowlany należy dopuścić do nich wszystkie strony postępowania

Postępowanie w opisanym stanie faktycznym toczy się zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej k.p.a.). Wizja lokalna musi być przeprowadzona zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a. oraz art. 79 k.p.a. Przepisy te wymagają zapewnienia udziału stronie w każdym stadium postępowania (art. 10 § 1 k.p.a.), a w tym, w przeprowadzanym dowodzie (art. 79 § 1 k.p.a.). O terminie wizji lokalnej każda ze stron musi być powiadomiona, co najmniej na siedem dni przed terminem w celu umożliwienia jej wzięcia udziału w tej czynności oraz przygotowania się do niej. W toku przeprowadzania wizji strona ma prawo zadawać pytania świadkom, biegłym i innym stronom oraz składać wyjaśnienia (art. 79 § 2 k.p.a.).

 

Zatem podstawą prawną strony do udziału w czynnościach organu administracyjnego jest art. 79 § 1 k.p.a. w myśl, którego strona powinna być zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadków, biegłych lub oględzin przynajmniej na siedem dni przed terminem. Ponadto strona ma prawo brać udział w przeprowadzeniu dowodu, może zadawać pytania świadkom, biegłym i stronom oraz składać wyjaśnienia.

 

Jest to uprawnienie strony do uczestniczenia w czynnościach dowodowych w postępowaniu administracyjnym. Uprawnienie to nie stanowi jednak prawa do wstępu na cudzą nieruchomość, gdyż tylko właściciel nieruchomości lub jej zarządca, może upoważnić osobę do takiego wstępu. Przepisy prawa karnego chronią mir domowy. Zgodnie z art. 193 k.k. (kodeksu karnego), osoba która wdziera się do cudzego domu, mieszkania, lokalu, pomieszczenia albo ogrodzonego terenu albo wbrew żądaniu osoby uprawnionej miejsca takiego nie opuszcza, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku. Oczywiście w pewnych sytuacjach prawo dopuszcza wejście na nieruchomość mimo braku zgody właściciela lub zarządcy, ale są to przypadki szczególne opisane w odpowiednich przepisach.

 

W opisanym stanie faktycznym o wstępie osoby, będącej stroną postępowania administracyjnego na teren nieruchomości decyduje jej właściciel lub zarządca, który może odmówić wstępu tej osobie. Należy jednak pamiętać, ze nie dopuszczenie strony do udziału w przeprowadzonym dowodzie może rodzić odpowiednie skutki prawne. Zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 24.04.2008 roku sygn. akt II SA/Lu 125/08 oględziny dają stronie możliwość bezpośredniego kontaktu ze źródłem dowodowym i wypowiedzenia się na jego temat. Wprawdzie przeprowadzane są przez organ prowadzący postępowanie, który spisuje z nich protokół, ale wartość dowodową mają tylko wówczas, gdy odbywają się w obecności wszystkich zainteresowanych stron, bowiem podlegają ocenie razem z ich wyjaśnieniami i oświadczeniami. Niedopuszczenie strony do udziału w czynnościach dowodowych, w tym również w oględzinach, skutkuje naruszeniem prawa obligującym do wznowienia postępowania z powodu przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt. 4 k.p.a.