Egzekucja z rachunku bankowego wspólników spółki cywilnej

Postępowanie egzekucyjne prowadzone przez urząd skarbowy odbywa się zgodnie z przepisami ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku, o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.). Zgodnie z art. 81 § 1a u.p.e.a. zajęcie wierzytelności jest skuteczne w odniesieniu do rachunku bankowego prowadzonego dla kilku osób fizycznych, którego współposiadaczem jest zobowiązany. Rachunek bankowy otwarty i prowadzony dla spółki cywilnej, jest właśnie rachunkiem bankowym prowadzonym dla kilku osób fizycznych, gdyż spółka cywilna nie posiada osobowości prawnej, a jest zobowiązaniem się kilku osób fizycznych, do wspólnego działania związanego z celem gospodarczym. Z powyższego przepisu wynika zatem prawo organu administracyjnego do zajęcia rachunku bankowego. Zajęcie rachunku wspólnego nie oznacza, że ze wszystkich środków zgromadzonych na takim rachunku organ egzekucyjny może prowadzić egzekucję. W razie zajęcia takiego rachunku dalsze czynności egzekucyjne winny być prowadzone tylko do przypadającego dłużnikowi udziału w rachunku wspólnym, zgodnie z umową regulującą prowadzenie rachunku. Jeżeli przedstawiona umowa rachunku bankowego nie określa udziału każdego ze wspólników w rachunku wspólnym lub wspólnik nie przedłoży takowej umowy, przyjmuje się, że udziały w rachunku są równe. Organ egzekucyjny będzie zatem uprawniony do zaspokojenia się z połowy zajętych środków, resztę zwracając wspólnikowi, w stosunku do którego egzekucja nie jest prowadzona.

Kolejna kwestia to zajęcie rachunku w ciężar salda debetowego. Należy rozróżnić dwie sytuacje, które zachodzą w tym przypadku. Czym innym jest zajęcie rachunku bankowego, a czym innym zajęcie wierzytelności przysługującej posiadaczowi tego rachunku. W sytuacji, gdy na rachunku brak jest środków, ale klient ma prawo do zadłużenia się w ciężar rachunku, środki z niewykorzystanego salda debetowego nie podlegają przekazaniu do organu egzekucyjnego na podstawie zajęcia samego rachunku. W takiej sytuacji posiadaczowi rachunku przysługuje bowiem wierzytelność wynikająca z zawartej z bankiem umowy kredytu lub pożyczki. Wierzytelność taka może podlegać zajęciu przez organ egzekucyjny ale w ramach zajęcia wierzytelności przysługującej posiadaczowi rachunku bankowego. Przesłanie do banku przez organ egzekucyjny zawiadomienia o zajęciu samego rachunku bankowego nie rodzi wobec banku obowiązku przekazania środków z niewykorzystanego debetu lub kredytu, a tym samym spowodowania lub zwiększenia w ten sposób salda ujemnego na rachunku.

Reasumując, organ egzekucyjny mógł dokonać zajęcia rachunku bankowego, ale już zajęcie salda debetowego uzależnione jest od tego, czy dokonał także zajęcia wierzytelności przysługującej z tego rachunku. Ponadto organ egzekucyjny winien zwrócić Panu jako współposiadaczowi rachunku, część zajętych środków, które odpowiadają Pana udziałowi w tym rachunku. Ponadto gdy organ egzekucyjny dokonał zajęcia rzeczy lub prawa majątkowego, do którego rości sobie prawa osoba trzecia, która nie jest sama zobowiązana, może ona wystąpić o wyłączenie spod egzekucji tych rzeczy lub praw majątkowych. Uprawnienie takie wynika z treści art. 38 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Może Pan zatem wystąpić do organu egzekucyjnego w terminie czternastu dni, od dnia uzyskania wiadomości o czynności egzekucyjnej skierowanej do tej rzeczy lub tego prawa, z żądaniem ich wyłączenia spod egzekucji, przedstawiając lub powołując dowody na poparcie swego żądania (np. umowę rachunku bankowego). Organ egzekucyjny powinien rozpoznać żądanie i wydać postanowienie w sprawie wyłączenia w terminie czternastu dni od dnia złożenia żądania. Termin ten może być przedłużony o dalsze czternaście dni, gdy zbadanie dowodów w tym terminie nie było możliwe. Do czasu wydania postanowienia w sprawie wyłączenia organ egzekucyjny nie podejmuje dalszych czynności egzekucyjnych w stosunku do rzeczy lub prawa majątkowego, których wyłączenia żądano; jednakże dokonane czynności egzekucyjne pozostają w mocy.

 

Porady prawne

www.SerwisPrawa.pl