Jesteś tutaj:
Uwaga! Publikacja archiwalna
Oznacza to, że od czasu jej opublikowania pojawiły się zmiany aktów prawnych, mogące wpływać na aktualność poniższej treści. SerwisPrawa.pl nie aktualizuje automatycznie wszystkich publikowanych tekstów zgodnie z obowiązującymi aktami prawnymi.

Jeżeli interesuje Cię porada prawna związana z tą tematyką, możesz skorzystać z formularza zapytania prawnego.

Nie dokonanie zapłaty za zakupiony towar może stanowić przestępstwo oszustwa

Kategoria: Prawo karne
Słowa kluczowe: oszustwo

Prowadzę małą działalność gospodarczą. Osoba fizyczna kupiła ode mnie towar, kwitując odbiór fakturą przelewową, za który jednak nie zapłaciła. Mam sądowy nakaz zapłaty, który złożyłem do komornika. Komornik mnie zbył odpisując, że umorzy sprawę z uwagi na brak wskazania przeze mnie majątku dłużnika. Co mam robić po umorzeniu tej sprawy przez komornika? Czy mogę się kierować do prokuratury z doniesieniem o wyłudzeniu?

W opisanym stanie faktycznym, na gruncie prawa cywilnego, może Pan na podstawie art. 7971 k.p.c. (kodeksu postępowania cywilnego) zlecić komornikowi poszukiwanie za wynagrodzeniem majątku dłużnika. Może Pan także na podstawie art. 913 i nast. k.p.c. złożyć wniosek do sądu o wyjawienie majątku dłużnika. Wniosek o nakazanie dłużnikowi wyjawienia majątku składa się w sądzie właściwości ogólnej dłużnika. Do wniosku należy dołączyć odpis protokołu zajęcia lub inne dokumenty uzasadniające obowiązek wyjawienia majątku.
Na gruncie prawa karnego można mówić o przesłankach popełnienia przestępstwa oszustwa. W myśl art. 286 § 1 k.k. (kodeksu karnego) odpowiedzialności karnej za oszustwo podlega osoba, która w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, doprowadza inną osobę do niekorzystnego rozporządzenia własnym lub cudzym mieniem za pomocą wprowadzenia jej w błąd albo wyzyskania błędu lub niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania. Zatem działanie sprawcy, określone w tym przepisie jako doprowadzenie do niekorzystnego rozporządzenia własnym lub cudzym mieniem, sprowadza się do trzech wyżej wymienionych sposobów, tj. wprowadzenie w błąd, wyzyskanie błędu, wyzyskanie niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania. Aby zatem mówić o odpowiedzialności sprawcy za oszustwo należałoby mu udowodnić zawinienie (oszustwo można popełnić tylko z winy umyślnej), czyli to że świadomie dokonał transakcji handlowej sprzedaży, bez zamiaru uiszczenia należności. Jak stwierdził Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 14.05.1982 roku sygn. akt IV KR 76/82, uchylenie się od zapłaty należności nie stanowi zaboru mienia, jest tylko uchyleniem się od świadczenia wynikającego z umowy. Sam fakt, że dłużnik nie dokonuje zapłaty, nie wystarcza do ustalenie, że od początku, tzn. już w momencie zawierania umowy sprzedaży nie miał zamiaru dokonania zapłaty, a zatem fakt ten sam przez się nie stanowi dostatecznej podstawy do skazania dłużnika za przestępstwo oszustwa. Nie mniej jednak Sąd Apelacyjny w Katowicach w wyroku z dnia 20.04.2000 roku sygn. akt II AKa 71/00 stwierdził, że można zgodzić się z założeniem, że kontrahent w transakcji dwustronnej nie ma obowiązku ujawnienia sytuacji materialnej swojej firmy, niemniej jednak tylko wówczas nie będzie to miało charakteru wprowadzenia w błąd w rozumieniu przepisu art. 286 § 1 k.k., gdy podmiot taki przy zachowaniu reguł kupieckich, którym druga ze stron umowy ma prawo ufać, będzie miał faktyczną możliwość realizacji przyjętego na siebie umownie zobowiązania w dacie jego powstania, bez świadomego powodowania szkody w majątku swego wierzyciela. W przeciwnym razie tworzenie fikcji poprzez zatajanie faktycznego standingu firmy jest kreowaniem mylnego wyobrażenia o możliwościach spłaty zadłużenia w umówionym terminie, a nie w ogóle w czasie bliżej nieoznaczonym, prowadzące do niekorzystnego rozporządzenia mieniem, stanowi przestępstwo oszustwa i jest formą zadłużenia w rozumieniu prawa cywilnego opartego na czynie niedozwolonym. Ma to szczególne znaczenie w sytuacji nabywania towarów z opóźnionym terminem zapłaty, kiedy to w szeregu wypadkach strony naruszają podstawowe zasady prawa cywilnego i obyczaju kupieckiego, burząc pokładane w nich zaufanie kontrahenta, że właściwie wywiążą się z umowy, mimo że z góry wiadomym jest, o czym w sposób zamierzony nie informuje się, że jest to niemożliwe i spowoduje stratę jego majątku.
 
Reasumując, w opisanym stanie faktycznym może Pan złożyć zawiadomienie o podejrzeniu popełnia przestępstwa oszustwa, jednakże ocena zachowania sprawcy oraz wyczerpanie przez niego znamion czynu zabronionego należeć będzie do organów ścigania prowadzących postępowanie przygotowawcze, a potem do oceny sądu rozpoznającego sprawę.
 
Porady prawne / Pomoc prawna
ZLEĆ NAM ODZYSKANIE TWOICH PIENIĘDZY
Pobierz odpowiedni wzór dokumentu
Data: 2010-09-01
Autor/źródło: Zespół serwisu SerwisPrawa.pl
Kategoria: Prawo karne
Słowa kluczowe: oszustwo
Redakcja serwisu zastrzega, iż udzielane odpowiedzi na pytania prawne nie są i nie mogą być traktowane jako porady prawne. Osoby udzielające odpowiedzi i redakcja SerwisPrawa.pl nie ponosi odpowiedzialności za skutki wynikłe z zastosowania się do opublikowanych treści. Wszelkie materiały z zakresu prawa znajdujące się na stronach SerwisPrawa.pl mają jedynie na celu popularyzowanie wiedzy o instytucjach prawnych oraz możliwościach ich praktycznego zastosowania.
Wasze komentarze
Nasi partnerzy
  • InTENSO - outsourcing IT, leasing pracowniczy
  • Jakość obsługi
  • Biuro Informatyki Stosowanej FORMAT
  • Competitive Skills - Szkolenia biznesowe, rekrutacja i headhunting, doradztwo
  • Kaspersky
  • elsa
  • CBIT.pl
  • Enterprise-Gamification
  • Lazarski
  • Secret Client - tajemniczy klient, tajny klient, mystery shopping
  • Atlassian
Zobacz także
  • Kanały RSS
  • Facebook
® 2008 - 2022 SerwisPrawa.pl sp. z o.o. Korzystanie z portalu oznacza akceptacją regulaminu.