Przeglądanie prywatnych dokumentów i korespondencji jest przestępstwem

Z opisu stanu faktycznego wynika, że niezależnie od ewentualnego naruszenia dóbr osobistych, może zachodzić uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstwa z art. 267 § 1 k.k. (kodeksu karnego). W myśl tego przepisu, osoba która bez uprawnienia uzyskuje dostęp do informacji dla niego nieprzeznaczonej, otwierając zamknięte pismo, podłączając się do sieci telekomunikacyjnej lub przełamując albo omijając elektroniczne, magnetyczne, informatyczne lub inne szczególne jej zabezpieczenie, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2. Tej samej karze podlega, kto informację uzyskaną w powyższy sposób ujawnia innej osobie. Ściganie powyższych przestępstw następuje na wniosek pokrzywdzonego, co oznacza, że pokrzywdzony musi złożyć wniosek o ściganie karne. Brak takiego wniosku powoduje, że postępowanie karne nie może być prowadzone, a jeżeli jest prowadzone podlega umorzeniu. Powyższe naruszenie ochrony tajemnicy informacji, stanowi tzw. naruszenie tajemnicy korespondencji, o której mowa w art. 49 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Ochrona tajemnicy jest jednym z ważniejszych praw człowieka i znajdują swoją ochronę nie tylko w prawie krajowym, ale także w międzynarodowym. W powyższej sprawie osoba pokrzywdzona może zawiadomić organy ścigania (policja, prokuratura) o uzasadnionym podejrzeniu popełnienia przestępstwa wraz z wnioskiem o ściganie sprawcy tego przestępstwa.

 

Powstaje pytanie, czy sąd, rozstrzygając spór w postępowaniu cywilnym, może uwzględnić dowody uzyskane przez stronę z naruszeniem prawa (tzw. owoce zatrutego drzewa). Wbrew pozorom, w świetle obowiązujących przepisów kodeksu postępowania cywilnego, nie da się jednoznacznie przesądzić o niedopuszczalności takich dowodów. Można bowiem przeprowadzić argumentację przemawiającą zarówno za nieistnieniem w postępowaniu cywilnym zakazu „spożywania owoców zatrutego drzewa”, jak i za jego istnieniem. W procedurze cywilnej sąd ma prawo swobodnej oceny dowodów, więc także taki dowód może dopuścić a nawet w sytuacji jego dopuszczenia poddać go własnej ocenie. Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 25 kwietnia 2003 roku sygn. akt IV CKN 94/01 stwierdził, że nie ma powodów do całkowitej dyskwalifikacji dowodu z nagrań rozmów telefonicznych dokonywanych bez wiedzy jednego z rozmówców, dopuszczając tym samym do korzystania przez stronę z „owoców zatrutego drzewa” w postępowaniu cywilnym. W orzecznictwie istnieją także odmienne zapatrywania, jednakże ostatecznie decyzja w zakresie dopuszczenia dowodu uzyskanego w sposób nielegalny zależy od konkretnego składu orzekającego.

 

www.SerwisPrawa.pl