Jesteś tutaj:
Uwaga! Publikacja archiwalna
Oznacza to, że od czasu jej opublikowania pojawiły się zmiany aktów prawnych, mogące wpływać na aktualność poniższej treści. SerwisPrawa.pl nie aktualizuje automatycznie wszystkich publikowanych tekstów zgodnie z obowiązującymi aktami prawnymi.

Jeżeli interesuje Cię porada prawna związana z tą tematyką, możesz skorzystać z formularza zapytania prawnego.

Oszustwo

Kategoria: Prawo karne
Słowa kluczowe: oszustwo

Zawarłem ustną umowę na wykonanie robót remontowych. Generalny wykonawca zobowiązał się do poniesienia wszelkich kosztów związanych z obsługą przeze mnie zlecenia, poza kosztami pracy. Natychmiast przystąpiłem zgodnie z żądaniem zleceniodawcy do pracy (odpowiednie warunki pogodowe), mimo że umowa pisemna nie została jeszcze przygotowana. Zleceniodawca zwlekał z jej przygotowaniem. Po kilku dniach pod błahym pretekstem kazał mi się zabrać z terenu budowy. Wystawiłem fakturę ale za nią nie zapłacił. Czy w takim przypadku można mówić o oszustwie?

Zgodnie z art. 286 § 1 k.k. (kodeksu karnego), z przestępstwem oszustwa mamy do czynienia w przypadku, gdy sprawca w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, doprowadza inną osobę do niekorzystnego rozporządzenia własnym lub cudzym mieniem za pomocą wprowadzenia jej w błąd albo wyzyskania błędu lub niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania. Zatem aby mówić o takim zachowaniu sprawcy, które wyczerpywałoby znamiona tego przestępstwa, konieczne byłoby aby jego zachowanie wyczerpało wszelkie znamiona ustawowe, a ponadto wina sprawcy w tym przypadku musiałaby być umyślna (sprawca chciał dokonać przestępstwa oszustwa, lub przynajmniej na to się godził).
Już pierwsza kwestia budząca wątpliwości na gruncie opisanego stanu prawnego, to niekorzystne rozporządzenie mieniem przez pokrzywdzonego. Mieniem, w stosunku do którego dopuszczono się przestępstwa oszustwa jest tylko i wyłącznie to mienie, którym w rzeczywistości niekorzystnie rozporządzono, co odpowiada części szkody sensu largo określanej jako damnum emergens, czyli poniesiona strata. Nie można w skład przedmiotu przestępstwa oszustwa wliczać ewentualnych utraconych przez pokrzywdzonego przyszłych korzyści, czy też należności wynikających z następstw przestępstwa w postaci odsetek, opłat manipulacyjnych i tym podobnych, ponieważ nie są to składniki mienia, którymi dokonano rozporządzenia na niekorzyść pokrzywdzonego i na które jako na korzyść majątkową ukierunkowane było oszukańcze działanie sprawcy (wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 26.03.2009 r, sygn. akt II AKa 50/09). Także problematyczną kwestią może być ustalenie osiągnięcia przez sprawcę oszustwa osiągnięcia korzyści majątkowej, która jest przesłanką ustawową przestępstwa oszustwa. Zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 19.03.2008 roku, sygn. akt V KK 363/07, określenie zawarte w normie art. 286 § 1 KK - "w celu osiągnięcia korzyści majątkowej" przesądza, z jednej strony, o charakterze tzw. przestępstwa kierunkowego, a jednocześnie jest znamieniem wiążącym się z wartościowaniem ekonomicznym, podobnie jak np. mienie. Pojęcie to, stanowiące treść celu działania sprawcy, wypracowano w teorii i praktyce wymiaru sprawiedliwości na gruncie przepisów KK32 jako pojęcie szersze od zysku, obejmujące zarówno przysporzenie mienia obecnie i w przyszłości, spodziewane korzyści majątkowe, jak i ogólne polepszenie sytuacji majątkowej. Korzyścią majątkową, stanowiącą cel działania sprawcy przestępstwa z art. 286 § 1 KK, jest polepszenie sytuacji majątkowej, co może polegać na zwiększeniu aktywów czy też zmniejszeniu pasywów. Nietrudno zatem dostrzec, że treść celu sprawcy, jako znamię wartościujące, może być "wypełniona" różnymi określeniami odnoszącymi się do sytuacji majątkowej sprawcy (lub innej osoby), co klasyfikuje to znamię jako znamię nieostre.
 
Reasumując, nie jesteśmy w stanie przesądzić bez zapoznania się z wszelkimi dokumentami i zeznaniami świadków, czy zachodzi uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstwa w opisanym stanie faktycznym. Nie mniej jednak, jeżeli wg Pana wiedzy oraz w oparciu o posiadane dokumenty takie przesłanki występują, może Pan złożyć, jako osoba pokrzywdzona zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa. Jednym z zadań postępowania przygotowawczego jest potwierdzenie faktu popełnienia przestępstwa, a także zebranie dowodów jego popełnienia. Jeżeli organy ścigania nie dopatrzą się wypełnienia przesłanek ustawowych, odmówią wszczęcia postępowania przygotowawczego, a w razie jego wszczęcia sprawę umorzą.
 
W przypadku prowadzenia postępowania karnego w powyższej sprawie, będzie Pan mógł występować w niej w charakterze oskarżyciela posiłkowego, a także powoda cywilnego. Jeżeli sąd prawomocnym wyrokiem uznałby winę sprawców, wówczas może Pan domagać się od nich (także w procesie karnym), naprawienia poniesionej szkody.
 
Porady prawne
Pobierz odpowiedni wzór dokumentu
Data: 2009-12-09
Autor/źródło: Zespół serwisu SerwisPrawa.pl
Kategoria: Prawo karne
Słowa kluczowe: oszustwo
Redakcja serwisu zastrzega, iż udzielane odpowiedzi na pytania prawne nie są i nie mogą być traktowane jako porady prawne. Osoby udzielające odpowiedzi i redakcja SerwisPrawa.pl nie ponosi odpowiedzialności za skutki wynikłe z zastosowania się do opublikowanych treści. Wszelkie materiały z zakresu prawa znajdujące się na stronach SerwisPrawa.pl mają jedynie na celu popularyzowanie wiedzy o instytucjach prawnych oraz możliwościach ich praktycznego zastosowania.
Wasze komentarze
Nasi partnerzy
  • InTENSO - outsourcing IT, leasing pracowniczy
  • Jakość obsługi
  • Biuro Informatyki Stosowanej FORMAT
  • Competitive Skills - Szkolenia biznesowe, rekrutacja i headhunting, doradztwo
  • Kaspersky
  • elsa
  • CBIT.pl
  • Enterprise-Gamification
  • Lazarski
  • Secret Client - tajemniczy klient, tajny klient, mystery shopping
  • Atlassian
Zobacz także
  • Kanały RSS
  • Facebook
® 2008 - 2022 SerwisPrawa.pl sp. z o.o. Korzystanie z portalu oznacza akceptacją regulaminu.