Nieletni nie może być sam przesłuchany przez policję

Kwestie związane z postępowaniem w stosunku do nieletnich w związku z popełnionymi przez nich czynami karalnymi reguluje ustawa z dnia 26 października 1982 roku, o postępowaniu w sprawach nieletnich. Zgodnie z ustawą policja ma prawo zbierać i utrwalać dowody czynów karalnych w wypadkach niecierpiących zwłoki, a w razie potrzeby dokonuje ujęcia nieletniego.
Na podstawie art. 39 ustawy przesłuchanie nieletniego może być dokonane przez Policję. Ustawa stwierdza, że przesłuchanie nieletniego odbywa się w obecności rodziców lub opiekuna albo obrońcy, a jeżeli zapewnienie ich obecności byłoby w danym wypadku niemożliwe, należy wezwać nauczyciela, przedstawiciela powiatowego centrum pomocy rodzinie lub przedstawiciela organizacji społecznej, do której zadań statutowych należy oddziaływanie wychowawcze na nieletnich lub wspomaganie procesu ich resocjalizacji. 

Zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 22 marca 1990 roku, sygn. akt I KR 18/90, wyjaśnienia nieletniego odebrane bez zachowania wymogów przewidzianych w art. 39 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o postępowaniu w sprawach nieletnich (Dz.U. Nr 35 poz. 228) nie mogą stanowić dowodu w postępowaniu karnym, ponieważ ten przewiduje, by przesłuchanie nieletniego odbywało się w obecności rodziców lub opiekuna albo obrońcy, a jeżeli zapewnienie ich obecności było w danym wypadku niemożliwe, należy wezwać nauczyciela lub przedstawiciela organizacji społecznej zainteresowanej sprawami wychowania.
Należy zatem stwierdzić, że w opisanym przypadku policji jest niezgodne z przepisami ustawy, a tym samym (zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego) nie mogą stanowić dowodu w sprawie.

Jeżeli chodzi o udział obrońcy (adwokata) w postępowaniu, to jest on obowiązkowy w postępowaniu przed sądem. W myśl 49 ustawy, nieletni musi mieć obrońcę przed sądem, a wcześniej - jeżeli został umieszczony w schronisku dla nieletnich. Udział obrońcy w postępowaniu wyjaśniającym jest fakultatywny. Nieletni może mieć obrońcę, jeżeli interesy nieletniego i jego rodziców lub opiekuna pozostają w sprzeczności. , a nieletni nie ma obrońcy, prezes sądu wyznacza wówczas obrońcę z urzędu.

Przygotować do rozprawy można się głównie poprzez zapoznanie się z zebranym materiałem w sprawie. Podstawą prawną do zapoznania się z aktami sprawy, jest przepis art. 36 § 2 ustawy, zgodnie z którym, strony oraz obrońcy i pełnomocnicy mogą, za zezwoleniem sędziego rodzinnego, przeglądać akta sprawy i robić z nich odpisy.

Porady prawne

www.SerwisPrawa.pl