Uwaga! Publikacja archiwalna
Oznacza to, że od czasu jej opublikowania pojawiły się zmiany aktów prawnych, mogące wpływać na aktualność poniższej treści. SerwisPrawa.pl nie aktualizuje automatycznie wszystkich publikowanych tekstów zgodnie z obowiązującymi aktami prawnymi.

Jeżeli interesuje Cię porada prawna związana z tą tematyką, możesz skorzystać z formularza zapytania prawnego.

Prawo żądania zachowku od obdarowanego spadkobiercy

Kategoria: Prawo cywilne
Słowa kluczowe: zachowek

Mam rodzeństwo, dwie siostry. Kilka tygodni temu zmarł mój ojciec. Przez kilkanaście lat był właścicielem, mieszkania, wcześniej jak zmarła mama, zrzekliśmy się prawa do mieszkania i przepisaliśmy wszystkie swoje udziały na niego. Jedna z sióstr, po kryjomu, wezwała notariusza i ojciec, przepisał swoje mieszkanie, tylko na nią - pomijając nas (mnie i siostrę w akcie notarialnym). Siostra później przepisała lokal na swojego syna. Tata ostatnio zmarł. W jakiej proporcji, należy nam się zachowek od siostry ew. od jej dziecka? Nadmieniam, iż jestem rencistą (całkowicie niezdolnym do pracy). Mieszkanie, ma powierzchnię 39 m2 (orientacyjna, cena za 1 m2 - w naszym mieście jest - 4 tys. zł. za m2).

Instytucja zachowku jest roszczeniem o zapłatę określonej sumy pieniężnej nazwanej zachowkiem. Obowiązek taki powstaje w chwili śmierci spadkodawcy i należy do długów spadkowych. Osoby uprawnione nie mogą natomiast domagać się określonej części majątku spadkowego. Uprawnieni do zachowku na podstawie art. 991 § 1 Kc są zstępni (dzieci, wnuki), małżonek oraz rodzice spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy. Zachowek należy się, jeżeli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo jeżeli zstępny uprawniony jest małoletni - dwie trzecie wartości udziału spadkowego, który by mu przypadał przy dziedziczeniu ustawowym, w innych zaś wypadkach - połowa wartości tego udziału. Zakładając, że spadkodawca nie pozostawił innych składników majątkowych poza przedmiotowym mieszkaniem, którego wartość szacowana jest na ok. 160 tys. zł, to Panu przysługuje zachowek w wysokości ok. 35 tys. zł (2/3 wartości spadku jaka by Panu przypadła – przy dziedziczeniu ustawowym wszystkie dzieci dziedziczyłyby w równym stopniu po 1/3 wartości spadku).
R E K L A M A
Zachowek przysługuje jeżeli uprawniony nie otrzymał należnego mu zachowku, w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny, bądź w postaci powołania do spadku, bądź w postaci zapisu. Roszczenie przysługuje przeciwko spadkobiercom powołanym do dziedziczenia, jeżeli jednak sami są uprawnieni do otrzymania zachowku, ich odpowiedzialność ogranicza się do wysokości nadwyżki przekraczającej ich własny zachowek (art. 999 Kc). Podobna sytuacja jest w przypadku obdarowanych, którzy także zobowiązani są do zapłaty zachowku, przy czym gdy sam obdarowany jest uprawniony do zachowku, odpowiada za zachowek niezależnie od tego jak dawno otrzymał darowiznę. Gdy nie jest uprawniony, ponosi odpowiedzialność z tytułu zachowku, gdy darowizna została dokonana przed mniej niż 10 laty oraz istnieje wzbogacenie będące skutkiem darowizny (art. 994 § 1 Kc).
Obdarowany, niezależnie czy jest czy też nieuprawniony do zachowku może zwolnić się z ciążącego na nim obowiązku, wydając uprawnionemu przedmiot darowizny.
Reasumując, w opisanej sytuacji Panu i siostrze, która nie została obdarowana przysługuje roszczenie w stosunku do obdarowanej siostry, o uzupełnienie kwoty zachowku. Termin darowizny w tym przypadku nie ogranicza odpowiedzialności w tym zakresie. Należy jednak pamiętać, że roszczenia o zachowek ulegają przedawnieniu. Roszczenie przeciwko osobie obowiązanej do uzupełnienia zachowku z tytułu otrzymanej od spadkobiercy darowizny przedawnia się z upływem 3 lat od otwarcia spadku, czyli śmierci spadkodawcy (art. 1007 § 2 Kc). W tym okresie musieliby Państwo wystąpić do sądu z wnioskiem o stwierdzenie nabycia spadku, a następnie po otrzymaniu postanowienia w tym zakresie wystąpić z roszczeniem do obdarowanej siostry. Dla istnienia roszczenia o zachowek nie ma znaczenia dalsze rozporządzenie mieszkaniem poprzez dokonanie dalszej darowizny mieszkania przez Pana siostrę.
 
Porady prawne / Pomoc prawna
Pobierz odpowiedni wzór dokumentu
Data: 2008-03-01
Autor/źródło: Zespół serwisu SerwisPrawa.pl
Kategoria: Prawo cywilne
Słowa kluczowe: zachowek
Redakcja serwisu zastrzega, iż udzielane odpowiedzi na pytania prawne nie są i nie mogą być traktowane jako porady prawne. Osoby udzielające odpowiedzi i redakcja SerwisPrawa.pl nie ponosi odpowiedzialności za skutki wynikłe z zastosowania się do opublikowanych treści. Wszelkie materiały z zakresu prawa znajdujące się na stronach SerwisPrawa.pl mają jedynie na celu popularyzowanie wiedzy o instytucjach prawnych oraz możliwościach ich praktycznego zastosowania.

Szukasz porady prawnej?

Prześlij swoje pytanie do doświadczonych prawników:

Wasze komentarze

® 2008 - 2014 SerwisPrawa.pl sp. z o.o. Korzystanie z portalu oznacza akceptację regulaminu.