Zapłata alimentów do rąk osoby trzeciej, która nie jest uprawniona do ich odbioru na mocy tytułu wykonawczego

W opisanym przypadku mamy do czynienia ze spełnieniem świadczenia (zapłatą alimentów) do rąk osoby nie uprawnionej, gdyż dłużnik (w tym także alimentacyjny) zobowiązany jest spełniać świadczenie do rąk wierzyciela, w tym przypadku do rąk matki dzieci, chyba że co innego wynika, z zawartej umowy pomiędzy stronami lub orzeczenia sądu. Zgodnie jednak z art. 452 k.c. jeżeli świadczenie zostało spełnione do rąk osoby nie uprawnionej do jego przyjęcia, wierzyciel musi przyjęcie takiego świadczenia potwierdzić. Gdy przyjęcie świadczenia nie zostało potwierdzone przez wierzyciela, dłużnik jest zwolniony z długu w takim zakresie, w jakim wierzyciel ze świadczenia skorzystał.

 

Czyli w takim przypadku jeżeli dłużnik będzie w stanie wykazać, że świadczenie doszło do wierzyciela, tzn. z niego skorzystał (babcia przekaże alimenty), to dłużnik jest z długu zwolniony. W przeciwnym wypadku wierzyciel może żądać ponownego spełnienia świadczenia, powołując się na to, że on go nie otrzymał. W opisanym przypadku możliwe jest rozwiązanie zgodne z treścią art. 464 k.c., zgodnie z którym, świadczenie do rąk osoby, która okazuje pokwitowanie wystawione przez wierzyciela, zwalnia dłużnika, chyba że było zastrzeżone, iż świadczenie ma nastąpić do rąk własnych wierzyciela, albo chyba że dłużnik działał w złej wierze. Czyli babcia winna za każdym razem odbierając alimenty przekazać pokwitowanie ich otrzymania podpisane przez matkę, która na mocy wyroku sadowego jest uprawniona do odbierania alimentów na rzecz małoletnich dzieci. Poza wypadkami przewidzianymi w innych przepisach dłużnik może złożyć przedmiot świadczenia do depozytu sądowego jeżeli wskutek okoliczności, za które nie ponosi odpowiedzialności, nie zna miejsca zamieszkania wierzyciela.

 

Na koniec dodam, że doktryna prawa przewiduje na gruncie prawa polskiego, że pełnomocnictwo może zostać udzielone w sposób dorozumiany, tzn. jeżeli mocodawca (w tym przypadku matka dziecka) toleruje przez dłuższy czas występowanie danej osoby jako pełnomocnika (babci). Nie mniej jednak wskazane przepisy prawa, wymagają zachowania odpowiedniej formy, choćby dla celów dowodowych (gdyby doszło do sporu czy świadczenie alimentacyjne zostało zapłacone do uprawnionego). Oczywiście w takim przypadku gdyby, uznać że alimenty nie zostały zapłacone do rąk osoby uprawnionej, dłużnikowi alimentacyjnemu przysługiwać będzie roszczenie do osoby, która je otrzymała bezprawnie, co jednak nie zmienia faktu, że będzie je musiał zapłacić drugi raz do rąk matki, a od babci żądać zwrotu.