Przejęcie długów spadkowych

Zgodnie z art. 1015 kc (kodeksu cywilnego), oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku winna Pani złożyć w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania. Brak oświadczenia spadkobiercy w powyższym terminie jest jednoznaczny z prostym przyjęciem spadku. Jednakże gdy spadkobiercą jest osoba nie mająca pełnej zdolności do czynności prawnych albo osoba, co do której istnieje podstawa do jej całkowitego ubezwłasnowolnienia, albo osoba prawna, brak oświadczenia spadkobiercy w terminie jest jednoznaczny z przyjęciem spadku z dobrodziejstwem inwentarza.

Na mocy tego przepisu wynika, że przyjęła Pani spadek wprost, a zatem z długami ciążącymi na spadkodawcy. W tym zakresie nie ma znaczenia dokonanie spisu inwentarza, gdyż taki spis ma jedynie znaczenie gdyby Pani spadek przyjęła z dobrodziejstwem inwentarza, czyli do wysokości przysporzenia jakie stało się Pani udziałem w związku ze spadkiem. Jeżeli jednak jeden ze spadkobierców przyjął spadek z dobrodziejstwem inwentarza, uważa się, że także spadkobiercy, którzy nie złożyli w terminie żadnego oświadczenia, przyjęli spadek z dobrodziejstwem inwentarza.

Rozpatrując powyższą sprawę, odniesiemy się do obu przypadków, czyli zarówno w przypadku przyjęcia spadku wprost jak i z dobrodziejstwem inwentarza, bo nie mamy jasności co do przyjęcia spadku. Na początku warto zaznaczyć, że roszczenie banku mogło ulec przedawnieniu, gdyż roszczenia pieniężne co do zasady, które związane są z prowadzeniem działalności gospodarczej przedawniają się z upływem 3 lat (roszczenie banku jest związane właśnie z działalnością gospodarczą prowadzoną przez bank), chyba że nastąpił bieg przedawnienia. Pani mąż wystąpił z propozycją ugody do banku, stąd zapewne w tym zakresie nastąpiło przerwanie biegu przedawnienia, a po przerwaniu przedawnienie biegnie od nowa. W takim przypadku (przyjęcia wprost) nie zostaje Pani nic innego albo odczekać na przedawnienie, albo ugodowo dokonać spłaty zadłużenia na rzecz Banku, lub po cesji na rzecz funduszu sekurytyzacyjnego. Należy jednak pamiętać, że takie oczekiwanie na przedawnienie może zakończyć się skierowaniem sprawy przez wierzyciela do sądu celem uzyskania tytuły wykonawczego, a potem do komornika.

W przypadku przyjęcia spadku z dobrodziejstwem inwentarza, Pani zobowiązanie za długi ograniczone jest jedynie do wysokości masy spadkowej. Sąd jednak dokonuje spisu inwentarza w postępowaniu spadkowym (z urzędu lub na wniosek) tylko w przypadku, gdy istnieje zagrożenie naruszenia rzeczy lub praw pozostałych po spadkodawcy, zwłaszcza przez usunięcie, uszkodzenie, zniszczenie albo nie usprawiedliwione rozporządzenie (art. 643 kpc). Wykonanie postanowienia o zabezpieczeniu spadku i o spisie inwentarza sąd zleca komornikowi lub innemu organowi.  Zatem sąd nie musiał (jeżeli nie było takiego wniosku dokonywać zabezpieczenia spadku poprzez spis inwentarza). A jeżeli wydał takie postanowienie, to w tym postanowieniu jest określony komornik lub organ zobowiązany do zabezpieczenia. Za ewentualne uchybienie w tym zakresie odpowiada ten kto zabezpieczał spadek, lub komu takie składniki spadku oddano pod dozór. Jeżeli zatem Pani stała się spadkobiercą masy spadkowej z dobrodziejstwem inwentarza, może Pani odmówić zapłaty należności stwierdzając, że nie ma masy spadkowej, która stała się Pani przysporzeniem, a tym samym nie odpowiada Pani własnym majątkiem za długi spadkowe. Bank mógł złożyć jako wierzyciel zgodnie z art. 635 § 2 k.p.c. wniosek o zabezpieczenie spadku i wydanie takiego postanowienia przez sąd. Skro takiego postanowienia sądu nie było i spadek nie został zabezpieczony, Pani jako spadkobierca winna dokonać takiego spisu, spisując cały majątek spadkowy (wszelkie ruchomości i nieruchomości) wraz z długami pozostającymi po spadkodawcy i ewentualnie przesłać go do Banku, informując o ograniczeniu odpowiedzialności Pani do tych składników masy spadkowej.