Jesteś tutaj:
Uwaga! Publikacja archiwalna
Oznacza to, że od czasu jej opublikowania pojawiły się zmiany aktów prawnych, mogące wpływać na aktualność poniższej treści. SerwisPrawa.pl nie aktualizuje automatycznie wszystkich publikowanych tekstów zgodnie z obowiązującymi aktami prawnymi.

Jeżeli interesuje Cię porada prawna związana z tą tematyką, możesz skorzystać z formularza zapytania prawnego.

Renta zamiast dożywotniego utrzymania przy umowie dożywocia

Kategoria: Prawo cywilne
Słowa kluczowe: renta, dożywocie

W 1999 roku została zawarta umowa darowizny pomiędzy rodzicami a jedną z ich córek, której przedmiotem była nieruchomość wraz z działką budowlaną. Na jej podstawie córka uzyskała nieruchomość obciążoną dodatkowo dożywotnią służebnością osobistą na rzecz rodziców, polegającą na prawie korzystania przez nich wspólnie z obdarowaną z całego budynku mieszkalnego i całego budynku gospodarczego. Ok. 2000 r. rodzice rozeszli się ze sobą (bez oficjalnego rozwodu). Ojciec wyjechał do innego miasta, nie przejawiał najmniejszego zainteresowania powyższą nieruchomością, choć do dnia dzisiejszego jest tam zameldowany. Matka zmieniła miejsce zamieszkania. Dom wraz z działką od tego momentu pozostawał niezamieszkany. Opiekę nad posesją pełniła matka oraz w miarę możliwości obdarowana córka i jej rodzeństwo (2 braci i siostra) - opłaty, naprawy, prace porządkowe, itp. Rodzeństwo wraz z matką umówiło się, że w razie sprzedaży podzieli się równymi udziałami z zysku, jednak bez uwzględnienia ojca. W bieżącym roku transakcja sprzedaży była bliska, lecz ojciec stwierdził, że nie zrzeknie się prawa służebności, jeśli nie otrzyma odpowiedniego ekwiwalentu pieniężnego. Czy istnieje możliwość prawna pozbawienia prawa służebności przypadającego ojcu bez jego formalnej zgody? Czy obdarowana córka może sprzedać nieruchomość bez dzielenia się zyskami z innymi członkami rodziny (umowa ustna)? Jaki jest skuteczny sposób zarządzania nieruchomością (konstrukcja prawna)?

Zawarta umowa darowizny nieruchomości z jednoczesnym obciążeniem jej na rzecz zbywców ma charakter umowy dożywocia. W przypadku badania umowy sad będzie raczej kierował się zgodnym zamiarem stron umowy aniżeli jej dosłownym brzemieniem. Zgodnie z art. 908 § 1 k.c. (kodeksu cywilnego), jeżeli w zamian za przeniesienie własności nieruchomości nabywca zobowiązał się zapewnić zbywcy dożywotnie utrzymanie (umowa o dożywocie), powinien on, w braku odmiennej umowy, przyjąć zbywcę jako domownika, dostarczać mu wyżywienia, ubrania, mieszkania, światła i opału, zapewnić mu odpowiednią pomoc i pielęgnowanie w chorobie oraz sprawić mu własnym kosztem pogrzeb odpowiadający zwyczajom miejscowym.


W przypadku umowy dożywocia, na podstawie art. 913 § 1 k.c., sąd na żądanie jednej ze stron umowy, może orzec o zamianie wszystkich lub niektórych uprawnień objętych treścią prawa dożywocia na dożywotnią rentę odpowiadającą wartości tych uprawnień. Podstawą żądania zamiany dożywocia na rentę jest sytuacja, w której z jakichkolwiek powodów wytworzą się między dożywotnikiem a zobowiązanym takie stosunki, że nie można wymagać od stron, żeby pozostawały nadal w bezpośredniej ze sobą styczności. Ponadto w wyjątkowych wypadkach sąd może na żądanie zobowiązanego lub dożywotnika, jeżeli dożywotnik jest zbywcą nieruchomości, rozwiązać umowę o dożywocie.

Obdarowana córka zgodnie z prawem jest jedynym prawnym właścicielem nieruchomości i może nią zarządzać jako właściciel samodzielnie, w tym może ją zbyć samodzielnie. Umowa ustna w przypadku nieruchomości nie ma żadnej mocy prawnej, gdyż wszelkie umowy dot. nieruchomości muszą być zawierane w formie aktu notarialnego. Na pozostałych członkach rodziny nie ciążą żadne prawa i obowiązki związane z tą nieruchomości, stąd jakiekolwiek nakłady poczynione na tą nieruchomość będą nakładami na rzecz osoby trzeciej. Członkowie rodziny będą jedynie mieli w przypadku śmierci rodziców prawo do zachowku, w stosunku do obdarowanej córki zgodnie z treścią art. 991 § 1 k.c. - zstępnym, małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy, należą się, jeżeli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo jeżeli zstępny uprawniony jest małoletni - dwie trzecie wartości udziału spadkowego, który by mu przypadał przy dziedziczeniu ustawowym, w innych zaś wypadkach - połowa wartości tego udziału (zachowek).
§ 2 - Jeżeli uprawniony nie otrzymał należnego mu zachowku bądź w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny, bądź w postaci powołania do spadku, bądź w postaci zapisu, przysługuje mu przeciwko spadkobiercy roszczenie o zapłatę sumy pieniężnej potrzebnej do pokrycia zachowku albo do jego uzupełnienia.
W takim przypadku darowizna będzie doliczona do masy spadkowej jaka jest podstawą do wyliczenia należnego zachowku.

Porady prawne
Zespół Internetowej Kancelarii Prawnej
www.SerwisPrawa.pl

Pobierz odpowiedni wzór dokumentu
Data: 2007-12-24
Autor/źródło: Zespół serwisu SerwisPrawa.pl
Kategoria: Prawo cywilne
Słowa kluczowe: renta, dożywocie
Redakcja serwisu zastrzega, iż udzielane odpowiedzi na pytania prawne nie są i nie mogą być traktowane jako porady prawne. Osoby udzielające odpowiedzi i redakcja SerwisPrawa.pl nie ponosi odpowiedzialności za skutki wynikłe z zastosowania się do opublikowanych treści. Wszelkie materiały z zakresu prawa znajdujące się na stronach SerwisPrawa.pl mają jedynie na celu popularyzowanie wiedzy o instytucjach prawnych oraz możliwościach ich praktycznego zastosowania.
Wasze komentarze
Nasi partnerzy
  • InTENSO - outsourcing IT, leasing pracowniczy
  • Jakość obsługi
  • Biuro Informatyki Stosowanej FORMAT
  • Competitive Skills - Szkolenia biznesowe, rekrutacja i headhunting, doradztwo
  • Kaspersky
  • elsa
  • CBIT.pl
  • Enterprise-Gamification
  • Lazarski
  • Secret Client - tajemniczy klient, tajny klient, mystery shopping
  • Atlassian
Zobacz także
  • Kanały RSS
  • Facebook
® 2008 - 2021 SerwisPrawa.pl sp. z o.o. Korzystanie z portalu oznacza akceptacją regulaminu.