Zabezpieczenie spadku oraz uprawnienie do zachowku

Z chwilą śmierci spadkodawcy następuje otwarcie spadku. Oczywiście z chwilą otwarcia spadku majątek wchodzący do masy spadkowej nie powinien być przenoszony przez pełnomocnika (bo takim tytułem posługuje się umocowany do rachunku pełnomocnik). Zasadniczo, jeżeli w pełnomocnictwie nie wskazano inaczej wygasa ono z chwilą śmierci mocodawcy. Cały majątek wchodzący w skład masy spadkowej powinien być zinwentaryzowany i podzielony na spadkobierców, po uzyskaniu przez nich postanowienia o nabyciu spadku. Podział spadku może odbyć się umownie lub w postępowaniu sądowym (także w postępowaniu o stwierdzenie nabycia spadku lub w odrębnym).

Także działania współmałżonka polegające na przeniesieniu części majątku wspólnego do swojego majątku odrębnego nie są dozwolone. W zgromadzonym w czasie trwania małżeństwa przez małżonków majątku wspólnym, co do zasady każdy z małżonków ma równy udział. Nie ma znaczenia czy środki są zgromadzone na rachunku jednego czy drugiego małżonka. Podobnie z majątkiem odrębnym, przeniesienie go przez współmałżonka do niego nie uprawnionego, do swojego majątku, nie jest zgodne z prawem (chyba, że uzyskał tytuł np. w postaci darowizny). Takie działanie pełnomocnika w tym wypadku można zaskarżyć i zażądać zwrotu majątku przejętego, a przy spełnieniu przesłanek ustawowych zachowanie to może nosić znamiona przestępstwa przywłaszczenia sobie powierzonego mienia.
Mogą Państwo na mocy art. 634 Kpc (kodeksu postępowania cywilnego), wnieść wniosek do sądu o zabezpieczenie spadku. W myśl tego przepisu, spadek zabezpiecza się, gdy z jakiejkolwiek przyczyny grozi naruszenie rzeczy lub praw pozostałych po spadkodawcy, zwłaszcza przez usunięcie, uszkodzenie, zniszczenie albo nie usprawiedliwione rozporządzenie.
Wniosek może zgłosić każdy, kto uprawdopodobni, że jest spadkobiercą, uprawnionym do zachowku lub zapisobiercą, a ponadto wykonawca testamentu, współwłaściciel rzeczy, współuprawniony co do praw pozostałych po spadkodawcy, wierzyciel mający pisemny dowód należności przeciwko spadkodawcy oraz właściwy urząd skarbowy.

Zachowek przysługuje zgodnie z art. 991 § 1 Kc - Zstępnym, małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy, należą się, jeżeli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo jeżeli zstępny uprawniony jest małoletni - dwie trzecie wartości udziału spadkowego, który by mu przypadał przy dziedziczeniu ustawowym, w innych zaś wypadkach - połowa wartości tego udziału. Czyli jeżeli w wyniku dalszego dziedziczenia ustawowego nie otrzymają spadkobiercy ustawowi uprawnieni do zachowku, tego co by im przysługiwało, mają do spadkobierców testamentowych (a także do obdarowanych, jeżeli spadkodawca przed śmiercią dokonał darowizn) roszczenie o należny im zachowek.

Kwestie dziedziczenia ustawowego reguluje art. 931 § 1 Kc - W pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek; dziedziczą oni w częściach równych. Jednakże część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż jedna czwarta całości spadku. W braku takich spadkobierców dochodzą do dziedziczenia kolejni krewni. Jednym słowem, jeżeli nie zostały dzieci zmarłego przysposobione przez macochę, nie będą one na mocy ustawy po niej dziedziczyć, jeżeli ma ona własnych krewnych (własne dzieci).

Porady prawne / Pomoc prawna
Internetowa Kancelaria Prawna
www.SerwisPrawa.pl