Spadek - dział spadku oraz inne przepisy w zakresie spadku

Sprawy spadkowe są regulowane przez przepisy kodeksu cywilnego – księga IV (art. 922 – 1088) oraz przepisy kodeksu postępowania cywilnego w zakresie procedury. Dziedziczenie w Pani przypadku następuje z mocy ustawy (nic Pani nie pisze o testamencie), stąd dziedziczeniu ustawowemu podlegać będzie majątek spadkowy pozostawiony po zmarłych (do masy spadkowej nie wchodzą rzeczy wcześniej darowane), z zastrzeżeniem uprawnienia przysługującemu spadkobiercom ustawowym w zakresie zachowku.

Zstępnym, małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy, należą się, jeżeli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo jeżeli zstępny uprawniony jest małoletni - dwie trzecie wartości udziału spadkowego, który by mu przypadał przy dziedziczeniu ustawowym, w innych zaś wypadkach - połowa wartości tego udziału (zachowek). Jeżeli uprawniony nie otrzymał należnego mu zachowku bądź w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny, bądź w postaci powołania do spadku, bądź w postaci zapisu, przysługuje mu przeciwko spadkobiercy roszczenie o zapłatę sumy pieniężnej potrzebnej do pokrycia zachowku albo do jego uzupełnienia (art. 991 kodeksu cywilnego). Do obliczenia wartości zachowku dolicza się darowizny uczynione przez spadkodawcę.

Sam dział spadku może nastąpić bądź na mocy umowy między wszystkimi spadkobiercami, bądź na mocy orzeczenia sądu na żądanie któregokolwiek ze spadkobierców. Jeżeli do spadku należy nieruchomość, umowa o dział powinna być zawarta w formie aktu notarialnego (art. 1037 kodeksu cywilnego). W przypadku umownego działu spadku, spadkobiercy mogą dowolnie umówić się w zakresie podziału masy spadkowej.

Dział spadku polega na określeniu wartości całego majątku i jego podziale pomiędzy poszczególnych spadkobierców. W postępowaniu spadkowym nie dzieli się długów spadkodawcy. Poszczególni spadkobiercy stają się wyłącznymi podmiotami przyznanych im praw majątkowych, np. właścicielami określonych nieruchomości, rzeczy ruchomych, praw. Spadek przestaje istnieć. Zmianie ulega odpowiedzialność spadkobiercy za długi spadkowe. Od chwili dokonania działu każdy ze spadkobierców odpowiada za długi spadkowe samodzielnie, w stosunku do wielkości przypadającego mu udziału. Zastosowanie przepisów nowej ustawy o podatku od spadków i darowizn będzie miało miejsce wobec wniosków o stwierdzenia nabycia spadku złożonych po 1 stycznia 2007 r. Od 1 stycznia 2007r. zgodnie z art. 4a ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 roku o podatku od spadków i darowizn (dalej ustawa) zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, jeżeli:

1. zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie miesiąca od dnia powstania obowiązku podatkowego powstałego na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2-8 i ust. 2 ustawy, a w przypadku nabycia w drodze dziedziczenia w terminie miesiąca od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku, z zastrzeżeniem ust. 2 i 4 ustawy, oraz
2. udokumentują - w przypadku gdy przedmiotem nabycia tytułem darowizny lub polecenia darczyńcy są środki pieniężne, a wartość majątku nabytego łącznie od tej samej osoby w okresie 5 lat, poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, doliczona do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych, przekracza kwotę określoną w art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy (9.637 zł) - ich otrzymanie dowodem przekazania na rachunek bankowy nabywcy albo jego rachunek prowadzony przez spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową lub przekazem pocztowym.

Obowiązek podatkowy zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt. 1 ustawy powstaje przy nabyciu w drodze dziedziczenia – z chwilą przyjęcia spadku. Jeżeli zatem przyjęcie spadku nastąpiło przed 1 stycznia 2007 roku, to nie mają zastosowania powyższe przepisy o zwolnieniu od podatku.

Porady prawne
Internetowa Kancelaria Prawna
www.SerwisPrawa.pl