Rozporządzenie testamentowe - zapis

Pani/a dziadek w drodze rozporządzenia testamentowego przekazał gospodarstwo rolne na rzecz Pani/a ojca czyniąc przy tym zapis na rzecz siostry ojca w postaci zobowiązania do zapłaty świadczenia pieniężnego w wysokości 10% obrotu z gospodarstwa. W związku z powyższym znajdzie tu zastosowanie art. 968 § 1 Kodeksu cywilnego, który stanowi, że spadkodawca może poprzez rozporządzenie testamentowe zobowiązać spadkobiercę testamentowego do spełnienie określonego świadczenia majątkowego na rzecz oznaczonej osoby (zapis). W związku z powyższym siostrze ojca przysługuje roszczenie względem Pani/a ojca o zapłatę stosownej kwoty (10% obrotu), jednakże stosownie do treści art. 981 Kodeksu cywilnego roszczenie z tytułu zapisu przedawnia się z upływem lat 5 od dnia wymagalności danej sumy. Odpowiednie zastosowanie tej normy prawnej pozwala stwierdzić, iż powyższe roszczenie z tytułu zapisu w części za okres 17 lat uległo przedawnieniu. Roszczenia o zapłatę z ostatnich 5 lat zapisu nie uległy jeszcze przedawnieniu, w związku z czym siostra może domagać się od Pani/a ojca tejże zapłaty o ile oczywiście gospodarstwo osiąga dochód.

Zakładając, że po śmierci dziadka siostra Pani/a ojca była uprawniona do zachowku (zachowek to roszczenie pieniężne w wysokości 1/2 wartości spadku jaki by mu przysługiwał w wyniku dziedziczenia ustawowego), to z uwagi na upływ i bieg okresu czasu nie może ona już dochodzić uprawnień z zachowku, bowiem stosownie do treści art. 1007 Kodeksu cywilnego roszczenia uprawnionego z tytułu zachowku przedawniają się z upływem lat 3 od ogłoszenia postanowienia.

Gospodarstwo rolne w drodze spadkobrania testamentowego stało się własnością Pani/a ojca i w związku z tym może on swobodnie nim rozporządzać min. poprzez jego sprzedaż. Roszczenia siostry ojca o zapłatę części sumy uzyskanej ze sprzedaży gospodarstwa jest bezzasadne. Może ona domagać się jedynie sumy pieniężnej ( 10% obrotu ) z tytułu zapisu za okres ostatnich 5 lat.

Odnosząc się do kwestii własności domu, który został zapisany na rzecz babci w testamencie a następnie przekazany przez nią wnuczce to przy założeniu, że babcia zmarła (brak wiadomości na temat tej okoliczności) to ojciec uprawniony jest do zachowku po zmarłej matce, o ile od dnia ogłoszenia testamentu nie upłynęło 3 lata. W tej sytuacji również znajduje zastosowanie art. 1007 Kodeksu cywilnego, który stanowi, że roszczenia uprawnionego z tytułu zachowku przedawniają się z upływem lat 3 od ogłoszenia postanowienia.

Na koniec ostatnia uwaga dotycząca przerwania biegu przedawnienia roszczeń. Okres przedawnienia roszczenia może ulec przerwaniu lub zawieszeniu, a po przerwaniu liczy się na nowo. Przerwać bieg przedawnienia może podjęcie czynności w celu dochodzenia swoich roszczeń przed sądem (lub innym organem) albo poprzez uznanie długu (np. Pani/a ojciec napisze że spłaci dług z zapisu w określonym terminie - to od tego uznania biegnie na nowo okres przedawnienia i dług można dochodzić przed sądem za cały okres).

Porady prawne
Internetowa Kancelaria Prawna
www.SerwisPrawa.pl