Jesteś tutaj:
Uwaga! Publikacja archiwalna
Oznacza to, że od czasu jej opublikowania pojawiły się zmiany aktów prawnych, mogące wpływać na aktualność poniższej treści. SerwisPrawa.pl nie aktualizuje automatycznie wszystkich publikowanych tekstów zgodnie z obowiązującymi aktami prawnymi.

Jeżeli interesuje Cię porada prawna związana z tą tematyką, możesz skorzystać z formularza zapytania prawnego.

Rozporządzenie testamentowe - zapis

Kategoria: Prawo cywilne
Słowa kluczowe: spadek, zapis

22 lat temu zmarł mój dziadek i w akcie notarialnym zobowiązał mojego ojca (jako spadkobiercy gospodarstwa rolnego) do płacenia siostrze przez 20 lat kwoty pieniężnej odpowiadającej 10% obrotu. W tym czasie nikt nie żądał, ani nie wypłacał specjalnie tej kwoty, ponieważ gospodarstwo było niedochodowe (ciągłe przymrozki, grad oraz klęska urodzaju) i utrzymywane było dzięki wielu kredytom i nadziejom na lepsze jutro. Niestety z tego okresu nie posiadamy żadnych dokumentów, świadczących o rozmowach ojca z siostrą, czy też dowodzących jakiś spłat. Dzisiaj jest szansa na sprzedaż części ziemi i siostra przypomniała nam o zapisie i ma oczywiście roszczenia do tych potencjalnych pieniędzy ze sprzedaży. Po drugiej stronie jest dom zapisany przez dziadka na babcię, który babcia przepisała wnuczce (córce siostry ojca) i pytanie: czy mój ojciec miał prawo do jego części (został on kilka lat temu sprzedany)?

Pani/a dziadek w drodze rozporządzenia testamentowego przekazał gospodarstwo rolne na rzecz Pani/a ojca czyniąc przy tym zapis na rzecz siostry ojca w postaci zobowiązania do zapłaty świadczenia pieniężnego w wysokości 10% obrotu z gospodarstwa. W związku z powyższym znajdzie tu zastosowanie art. 968 § 1 Kodeksu cywilnego, który stanowi, że spadkodawca może poprzez rozporządzenie testamentowe zobowiązać spadkobiercę testamentowego do spełnienie określonego świadczenia majątkowego na rzecz oznaczonej osoby (zapis). W związku z powyższym siostrze ojca przysługuje roszczenie względem Pani/a ojca o zapłatę stosownej kwoty (10% obrotu), jednakże stosownie do treści art. 981 Kodeksu cywilnego roszczenie z tytułu zapisu przedawnia się z upływem lat 5 od dnia wymagalności danej sumy. Odpowiednie zastosowanie tej normy prawnej pozwala stwierdzić, iż powyższe roszczenie z tytułu zapisu w części za okres 17 lat uległo przedawnieniu. Roszczenia o zapłatę z ostatnich 5 lat zapisu nie uległy jeszcze przedawnieniu, w związku z czym siostra może domagać się od Pani/a ojca tejże zapłaty o ile oczywiście gospodarstwo osiąga dochód.



Zakładając, że po śmierci dziadka siostra Pani/a ojca była uprawniona do zachowku (zachowek to roszczenie pieniężne w wysokości 1/2 wartości spadku jaki by mu przysługiwał w wyniku dziedziczenia ustawowego), to z uwagi na upływ i bieg okresu czasu nie może ona już dochodzić uprawnień z zachowku, bowiem stosownie do treści art. 1007 Kodeksu cywilnego roszczenia uprawnionego z tytułu zachowku przedawniają się z upływem lat 3 od ogłoszenia postanowienia.

Gospodarstwo rolne w drodze spadkobrania testamentowego stało się własnością Pani/a ojca i w związku z tym może on swobodnie nim rozporządzać min. poprzez jego sprzedaż. Roszczenia siostry ojca o zapłatę części sumy uzyskanej ze sprzedaży gospodarstwa jest bezzasadne. Może ona domagać się jedynie sumy pieniężnej ( 10% obrotu ) z tytułu zapisu za okres ostatnich 5 lat.

Odnosząc się do kwestii własności domu, który został zapisany na rzecz babci w testamencie a następnie przekazany przez nią wnuczce to przy założeniu, że babcia zmarła (brak wiadomości na temat tej okoliczności) to ojciec uprawniony jest do zachowku po zmarłej matce, o ile od dnia ogłoszenia testamentu nie upłynęło 3 lata. W tej sytuacji również znajduje zastosowanie art. 1007 Kodeksu cywilnego, który stanowi, że roszczenia uprawnionego z tytułu zachowku przedawniają się z upływem lat 3 od ogłoszenia postanowienia.

Na koniec ostatnia uwaga dotycząca przerwania biegu przedawnienia roszczeń. Okres przedawnienia roszczenia może ulec przerwaniu lub zawieszeniu, a po przerwaniu liczy się na nowo. Przerwać bieg przedawnienia może podjęcie czynności w celu dochodzenia swoich roszczeń przed sądem (lub innym organem) albo poprzez uznanie długu (np. Pani/a ojciec napisze że spłaci dług z zapisu w określonym terminie - to od tego uznania biegnie na nowo okres przedawnienia i dług można dochodzić przed sądem za cały okres).

Porady prawne
Internetowa Kancelaria Prawna
www.SerwisPrawa.pl

Pobierz odpowiedni wzór dokumentu
Data: 2007-01-25
Autor/źródło: Zespół serwisu SerwisPrawa.pl
Kategoria: Prawo cywilne
Słowa kluczowe: spadek, zapis
Redakcja serwisu zastrzega, iż udzielane odpowiedzi na pytania prawne nie są i nie mogą być traktowane jako porady prawne. Osoby udzielające odpowiedzi i redakcja SerwisPrawa.pl nie ponosi odpowiedzialności za skutki wynikłe z zastosowania się do opublikowanych treści. Wszelkie materiały z zakresu prawa znajdujące się na stronach SerwisPrawa.pl mają jedynie na celu popularyzowanie wiedzy o instytucjach prawnych oraz możliwościach ich praktycznego zastosowania.
Wasze komentarze
Nasi partnerzy
  • InTENSO - outsourcing IT, leasing pracowniczy
  • Jakość obsługi
  • Biuro Informatyki Stosowanej FORMAT
  • Competitive Skills - Szkolenia biznesowe, rekrutacja i headhunting, doradztwo
  • Kaspersky
  • elsa
  • CBIT.pl
  • Enterprise-Gamification
  • Lazarski
  • Secret Client - tajemniczy klient, tajny klient, mystery shopping
  • Atlassian
Zobacz także
  • Kanały RSS
  • Facebook
® 2008 - 2022 SerwisPrawa.pl sp. z o.o. Korzystanie z portalu oznacza akceptacją regulaminu.