Jesteś tutaj:
Uwaga! Publikacja archiwalna
Oznacza to, że od czasu jej opublikowania pojawiły się zmiany aktów prawnych, mogące wpływać na aktualność poniższej treści. SerwisPrawa.pl nie aktualizuje automatycznie wszystkich publikowanych tekstów zgodnie z obowiązującymi aktami prawnymi.

Jeżeli interesuje Cię porada prawna związana z tą tematyką, możesz skorzystać z formularza zapytania prawnego.

Wydziedziczenie spadkobiercy

Moja matka zmarła dwa lata temu, ojciec żyje i od kilku lat pozostaje pod moją opieką. Miałem brata ale także on zmarł niedawno. Brat był rozwodnikiem ale z byłego małżeństwa jest córka, z którą od rozwodu nie miał on żadnego kontaktu. Ojciec chciałby cały swój majątek przekazać mojej osobie. Co należy zrobić aby spełniła się wola ojca?

Spadkodawca winien sporządzić testament, w którym z jednej strony powołałby Pana do całego spadku, a z drugiej w tym testamencie pozbawił zstępną Pana brata prawa do zachowku (potocznie jest to nazywane wydziedziczeniem).

 
Wydziedziczenie
 
Zgodnie z treścią art. 1008 k.c. (kodeksu cywilnego), spadkodawca może w testamencie pozbawić zstępnych, małżonka i rodziców zachowku (wydziedziczenie), jeżeli uprawniony do zachowku:
  1. wbrew woli spadkodawcy postępuje uporczywie w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego - przejawiającym się w szczególności trudnieniem działalnością przestępczą lub podobną, zaniedbywaniem własnej rodziny i przerzucaniem ciężaru jej utrzymania np. na spadkodawcę, przyczyną taką może być także alkoholizm, narkomania wydziedziczonego, przy czym takie postępowanie musi sprzeciwiać się woli spadkodawcy i mieć charakter trwały;
  2. dopuścił się względem spadkodawcy albo jednej z najbliższych mu osób umyślnego przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub wolności albo rażącej obrazy czci – chodzić tu może o czyn, który nie został jeszcze prawomocnie osądzony, a także gdy w sprawie nie prowadzono postępowania karnego, np. z powodu braku wniosku o ściganie złożonego przez uprawnionego;
  3. uporczywie nie dopełnia względem spadkodawcy obowiązków rodzinnych - postępowanie uprawnionego do zachowku, polegające na zaniedbywaniu wobec spadkodawcy obowiązków alimentacyjnych, opieki, niezbędnej ze względu na wiek lub stan zdrowia, obowiązków wynikających z umowy dożywocia, mieści się również takie zachowanie, które prowadzi do faktycznego zerwania kontaktów rodzinnych i ustania więzi uczuciowej, normalnej w stosunkach rodzinnych.
Przyczyna wydziedziczenia uprawnionego do zachowku powinna wynikać z treści testamentu i nie może być inną przyczyną niż powyżej wskazane. Wyrażając wolę wydziedziczenia konkretnej osoby spadkodawca nie musi posługiwać się ustawowymi określeniami, powinien jednak tak przejawić swój zamiar, aby przynajmniej w drodze wykładni można było ustalić, która z przyczyn wymienionych w art. 1008 k.c. stanowiła podstawę wydziedziczenia.
Wydziedziczenie bezzasadne, dokonane z naruszeniem przepisów art. 1008k.c. nie wywołuje zamierzonego przez spadkodawcę skutku prawnego, co powoduje, że uprawniony może dochodzić zachowku z powołaniem się na bezpodstawność wydziedziczenia. Bezskuteczność wydziedziczenia nie ma wpływu na ważność (skuteczność) testamentu w pozostałym zakresie.
 
 
Testament
 
Testament co do zasadny nie wymaga szczególnej formy, wystarczającym jest aby spadkobierca sporządził testament w ten sposób, że napisze go w całości pismem ręcznym, podpisze i opatrzy datą. Zgodnie z treścią art. 950 k.c. testament zwykły może być sporządzony także w formie aktu notarialnego.
 
W opisanym stanie faktycznym proponujemy sporządzenie testamentu w takiej formie, z uwagi na możliwość podnoszenia w postępowaniu ewentualnej nieważności testamentu z powodu wad oświadczenia woli.
 
 
Wady oświadczenia woli przy sporządzaniu testamentu
 
Testament jest nieważny, jeżeli został sporządzony:
  1. w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli;
  2. pod wpływem błędu uzasadniającego przypuszczenie, że gdyby spadkodawca nie działał pod wpływem błędu, nie sporządziłby testamentu tej treści;
  3. pod wpływem groźby.
 Z tego też względu forma notarialna, w przypadku sporu sądowego jest znacznie pewniejsza, albowiem zawsze w sądzie można przesłuchać notariusza sporządzającego testament na okoliczność brak powyższych wad oświadczania woli.  
 
 
Należy pamiętać, że w myśl art. 944 § 1 k.c. sporządzić i odwołać testament może tylko osoba mająca pełną zdolność do czynności prawnych. Jeżeli Pana ojciec posiada ograniczoną zdolność do czynności prawnych, wówczas nie może on sporządzić ważnego testamentu. W takim przypadku jedyna możliwość przekazania majątku na rzecz Pana, to darowizna na Pana rzecz lub zawarcie umowy o dożywocie. Zgodnie z treścią art. 908 § 1 k.c. w zamian za przeniesienie własności nieruchomości przez zbywcę nabywca zobowiązuje się zapewnić zbywcy dożywotnie utrzymanie (umowa o dożywocie), powinien on, w braku odmiennej umowy, przyjąć zbywcę jako domownika, dostarczać mu wyżywienia, ubrania, mieszkania, światła i opału, zapewnić mu odpowiednią pomoc i pielęgnowanie w chorobie oraz sprawić mu własnym kosztem pogrzeb odpowiadający zwyczajom miejscowym.
 
 
Jednakże w przypadku umowy darowizny lub dożywocia osoby pozostającej pod opieką, wymagana będzie zgoda Sądu Opiekuńczego. W tym celu należy złożyć wniosek do Sądu Rejonowego Wydziału Rodzinnego i Opiekuńczego, w którym wnosi Pan o wyrażenie zgody na zawarcie umowy darowizny lub umowy dożywocia. Po uzyskaniu postanowienia sądu w tym zakresie, może Pan w imieniu osoby ubezwłasnowolnionej częściowo dokonać powyższych czynności. Należy zaznaczyć, że w przypadku dokonania darowizny wnuczka będzie mogła dochodzić jednakże zachowku - doliczając darowiznę do spadku (przy dożywociu nie jest doliczana do spadku wartość nieruchomości).
 
Porady prawne / pomoc prawna
Pobierz odpowiedni wzór dokumentu
Data: 2011-02-18
Autor/źródło: Zespół serwisu SerwisPrawa.pl
Kategoria: Prawo cywilne
Słowa kluczowe: wydziedziczenie, testament, spadkobierca, zachowek, uprawniony do zachowku, roszczenie o zachowek, wady testamentu, forma testamentu
Redakcja serwisu zastrzega, iż udzielane odpowiedzi na pytania prawne nie są i nie mogą być traktowane jako porady prawne. Osoby udzielające odpowiedzi i redakcja SerwisPrawa.pl nie ponosi odpowiedzialności za skutki wynikłe z zastosowania się do opublikowanych treści. Wszelkie materiały z zakresu prawa znajdujące się na stronach SerwisPrawa.pl mają jedynie na celu popularyzowanie wiedzy o instytucjach prawnych oraz możliwościach ich praktycznego zastosowania.
Wasze komentarze
Nasi partnerzy
  • InTENSO - outsourcing IT, leasing pracowniczy
  • Jakość obsługi
  • Biuro Informatyki Stosowanej FORMAT
  • Competitive Skills - Szkolenia biznesowe, rekrutacja i headhunting, doradztwo
  • Kaspersky
  • elsa
  • CBIT.pl
  • Enterprise-Gamification
  • Lazarski
  • Secret Client - tajemniczy klient, tajny klient, mystery shopping
  • Atlassian
Zobacz także
  • Kanały RSS
  • Facebook
® 2008 - 2022 SerwisPrawa.pl sp. z o.o. Korzystanie z portalu oznacza akceptacją regulaminu.