Jesteś tutaj:
Uwaga! Publikacja archiwalna
Oznacza to, że od czasu jej opublikowania pojawiły się zmiany aktów prawnych, mogące wpływać na aktualność poniższej treści. SerwisPrawa.pl nie aktualizuje automatycznie wszystkich publikowanych tekstów zgodnie z obowiązującymi aktami prawnymi.

Jeżeli interesuje Cię porada prawna związana z tą tematyką, możesz skorzystać z formularza zapytania prawnego.

Zniesienie współwłasności nieruchomości przez sąd

Trzech współwłaścicieli (dwóch synów i matka), chce podzielić grunt na równe części. Problem polega na tym, że obydwaj synowie chcą ten sam kawałek ziemi. Czy któryś ze współwłaścicieli ma pierwszeństwo w wyborze działki, oraz czy matka będąc już po podziale właścicielką swojej części może ją przepisać na któregoś z synów. Jeśli tak, to czy drugi syn, po śmierci matki może sądownie ubiegać się o swoją część z tej przepisanej przez nią działki?

Co do zasady współwłaściciela mogą znieść współwłasność na zasadzie umownej, jeżeli jednak nie może dość do porozumienia pomiędzy współwłaścicielami, wówczas zgodnie z treścią art. art. 210 k.c. (kodeksu cywilnego), każdy ze współwłaścicieli może żądać zniesienia współwłasności przez sąd. Współwłaściciele mają takie same prawa oraz obowiązki, co wynika z treści art. 206 k.c. (każdy ze współwłaścicieli jest uprawniony do współposiadania rzeczy wspólnej oraz do korzystania z niej w takim zakresie, jaki daje się pogodzić ze współposiadaniem i korzystaniem z rzeczy przez pozostałych współwłaścicieli). Oczywiście mogą istnieć zobowiązania umowne, które jednemu lub kilku współwłaścicielom przyznają szczególne uprawnienia (prawo pierwszeństwa, odkupu lub pierwokupu), jeżeli jednak takich uprawnień żadna umowa nie przewiduje, to wszyscy współwłaściciele mają takie same uprawnienia, w zakresie do przysługujących im udziałów we własności rzeczy.
 
Każdy ze współwłaścicieli może żądać, ażeby zniesienie współwłasności nastąpiło przez podział rzeczy wspólnej, chyba że podział byłby sprzeczny z przepisami ustawy lub ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem rzeczy albo że pociągałby za sobą istotną zmianę rzeczy lub znaczne zmniejszenie jej wartości. Podział fizyczny jest podstawowym sposobem zniesienia współwłasności, preferowanym przez ustawodawcę. Gdy zniesienie współwłasności następuje z mocy orzeczenia sądu, sąd powinien brać pod uwagę przede wszystkim ten sposób wyjścia ze wspólności, chyba że nie są nim zainteresowani sami współwłaściciele.
 
Składając wniosek do sądu o zniesienie współwłasności, we wniosku należy dokładnie określić rzecz mającą ulec podziałowi oraz przedstawić dowody prawa własności. Wnioskodawca we wniosku winien złożyć propozycję dokonania podziału. W myśl art. 621 k.p.c. (kodeksu postępowania cywilnego), projektowany sposób podziału nieruchomości na części powinien być zaznaczony na planie sporządzonym według zasad obowiązujących przy oznaczaniu nieruchomości w księgach wieczystych (dotyczy to zarówno zgodnego wniosku o podział jak również podziału składanego tylko przez wnioskodawcę). Opłata sądowa od wniosku o zniesienie współwłasności jest stała w kwocie 1.000 złotych.
Możliwe jest także złożenie wspólnego wniosku o zniesienie współwłasności, jeżeli wszyscy współwłaściciele są zgodni co do planu podziału. W takim przypadku, jeżeli wniosek zawiera zgodny projekt zniesienia współwłasności, pobiera się wówczas opłatę stałą w kwocie 300 złotych.
W toku postępowania o zniesienie współwłasności sąd powinien nakłaniać współwłaścicieli do zgodnego przeprowadzenia podziału, wskazując im sposoby mogące do tego doprowadzić. Jeżeli jednak brak będzie podstaw do wydania postanowienia (gdy wszyscy współwłaściciele złożą zgodny wniosek co do sposobu zniesienia współwłasności, sąd wyda postanowienie odpowiadające treści wniosku), a zachodzą warunki do dokonania podziału w naturze, sąd dokonuje tego podziału na części odpowiadające wartością udziałom współwłaścicieli z uwzględnieniem wszelkich okoliczności zgodnie z interesem społeczno-gospodarczym.
 
Reasumując, jeżeli nie zostanie złożony zgodny plan podziału nieruchomości, o ostatecznym zakresie takiego podziału orzeknie sąd, po przeprowadzeniu całości postępowania. Po prawomocnym orzeczeniu o podziale nieruchomości, właściciel powstałej w wyniku takiego podziału nieruchomości może nią swobodnie rozporządzać, w tym przenieść jej własność na dowolną osobę (w wyniku sprzedaży, darowizny lub innej czynności rozporządzającej). Dokonanie darowizny na rzecz jednego z synów, może mieć skutek taki, że będzie on uprawniony do żądania zachowku w myśl art. 991 k.c. Dla oceny jednak czy taki zachowek w określonym stanie faktycznym by przysługiwał, konieczne byłoby ustalenie czy istotnie potencjalny spadkobierca ustawowy będzie do niego uprawniony, gdyż darowizny uczynione przez spadkodawcę dolicza się na potrzeby ustalenia wysokości należnego zachowku.
 
Porady prawne / Pomoc prawna
Pobierz odpowiedni wzór dokumentu
Data: 2010-09-25
Autor/źródło: Zespół serwisu SerwisPrawa.pl
Kategoria: Prawo cywilne, Procedura sądowa
Słowa kluczowe: współwłasność, zniesienie współwłasności
Redakcja serwisu zastrzega, iż udzielane odpowiedzi na pytania prawne nie są i nie mogą być traktowane jako porady prawne. Osoby udzielające odpowiedzi i redakcja SerwisPrawa.pl nie ponosi odpowiedzialności za skutki wynikłe z zastosowania się do opublikowanych treści. Wszelkie materiały z zakresu prawa znajdujące się na stronach SerwisPrawa.pl mają jedynie na celu popularyzowanie wiedzy o instytucjach prawnych oraz możliwościach ich praktycznego zastosowania.
Wasze komentarze
Nasi partnerzy
  • InTENSO - outsourcing IT, leasing pracowniczy
  • Jakość obsługi
  • Biuro Informatyki Stosowanej FORMAT
  • Competitive Skills - Szkolenia biznesowe, rekrutacja i headhunting, doradztwo
  • Kaspersky
  • elsa
  • CBIT.pl
  • Enterprise-Gamification
  • Lazarski
  • Secret Client - tajemniczy klient, tajny klient, mystery shopping
  • Atlassian
Zobacz także
  • Kanały RSS
  • Facebook
® 2008 - 2022 SerwisPrawa.pl sp. z o.o. Korzystanie z portalu oznacza akceptacją regulaminu.