Prawo spradkobierców ustawowych do zachowku

Jeżeli chodzi o prawo do zachowku, to przysługuje ono spadkobiercy jeżeli nie został on powołany do spadku po spadkobiercy, ani za życia spadkodawcy nie otrzymał darowizny, która może być zaliczona na należny mu zachowek. Zgodnie z art. 991 § 1 k.c. (kodeksu cywilnego), zstępnym, małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy, należą się, jeżeli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo jeżeli zstępny uprawniony jest małoletni - dwie trzecie wartości udziału spadkowego, który by mu przypadał przy dziedziczeniu ustawowym, w innych zaś wypadkach - połowa wartości tego udziału (zachowek).

 

O wielkości zachowku przysługującego uprawnionemu decyduje stan istniejący w chwili otwarcia spadku. W opisanym stanie faktycznym, zakładając, że mamy do czynienia jedynie z dwoma spadkobiercami ustawowymi w tej samej kategorii (dzieci spadkodawcy), to z ustawy każdy z nich dziedziczyłby po ½, a należny zachowek wynosiłby co do zasady połowę tego udziału, czyli ¼ wartość masy spadkowej. Należy jednak pamiętać, że dla potrzeb obliczenia zachowku do masy spadkowej doliczone będą także darowizny dokonane przez spadkodawcę za życia na rzecz uprawnionych do zachowku, a także innych osób (w tym przypadku jednak istnieje ograniczenie czasowe – doliczone są tylko darowizny dokonane w okresie ostatnich 10 lat).

 

Reasumując, w opisanym stanie faktycznym, jeżeli na Pana rzecz zostaną dokonane darowizny udziałów w nieruchomości, Pana brat nie będzie mógł mieć żadnych roszczeń względem tej nieruchomości. Jednakże w razie śmierci Pana matki, brat może mieć roszczenie o należny mu zachowek (jeżeli nie będzie innych składników majątku spadkowego), gdyż dokonana teraz przez Pana matkę darowizna będzie doliczona do spadku, dla potrzeb obliczenia należnego zachowku. Zachowek jest roszczeniem pieniężnym, co oznacza, że Pana brat będzie mógł mieć roszczenie o zapłatę kwoty odpowiadającej należnemu mu zachowkowi. Przy założeniu, że jedynym składnikiem majątku Pana matki jest przedmiotowy udział 1/3 we własności nieruchomości, to co do zasady Panu bratu przysługiwało by roszczenie o zapłatę ¼ wartości udziału należnego Pana matce.  

 

www.SerwisPrawa.pl