Do chwili przyjęcia spadku spadkobierca ponosi odpowiedzialność za długi spadkowe tylko ze spadku

Spadkobierca może bądź przyjąć spadek bez ograniczenia odpowiedzialności za długi (przyjęcie proste), bądź przyjąć spadek z ograniczeniem tej odpowiedzialności (przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza), bądź też spadek odrzucić. Jak wynika z treści art. 1030 k.c. (kodeksu cywilnego) do chwili przyjęcia spadku spadkobierca ponosi odpowiedzialność za długi spadkowe tylko ze spadku. Od chwili przyjęcia spadku ponosi odpowiedzialność za te długi z całego swego majątku. W razie przyjęcia spadku z dobrodziejstwem inwentarza spadkobierca ponosi odpowiedzialność za długi spadkowe tylko do wartości ustalonego w inwentarzu stanu czynnego spadku. Powyższe ograniczenie odpowiedzialności odpada, jeżeli spadkobierca podstępnie nie podał do inwentarza przedmiotów należących do spadku albo podał do inwentarza nie istniejące długi.

 

Spadkobierca, który zatem przyjął spadek z dobrodziejstwem inwentarza odpowiada za długi spadkowe całym swoim majątkiem, co oznacza, że jego odpowiedzialność za długi spadkowe jest nieograniczona tym z czego odpowiada on za te długi, jest natomiast odpowiedzialnością ograniczoną co do tego za co odpowiada (odpowiada tylko za dług do wartości czynnej masy spadkowej). Oznacza to, że każdy z wierzycieli może domagać się od spadkobiercy, który spadek przyjął z dobrodziejstwem inwentarza zapłaty długów jakie zaciągnął spadkodawca. W tym celu wierzyciel może żądać nadania klauzuli wykonalności przeciwko spadkobiercy a następnie wszcząć egzekucję przeciwko niemu. W takim przypadku spadkobiercy służy prawo do ograniczenia postępowania egzekucyjnego przeciwko niemu. Zgodnie z treścią art. 319 k.p.c. (kodeksu postępowania cywilnego) jeżeli pozwany ponosi odpowiedzialność z określonych przedmiotów majątkowych albo do wysokości ich wartości, sąd może, nie wymieniając tych przedmiotów ani ich wartości, uwzględnić powództwo zastrzegając pozwanemu prawo do powołania się w toku postępowania egzekucyjnego na ograniczenie odpowiedzialności. Jak stwierdził Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 09.09.1976 roku sygn. akt IV PR 135/76, artykuł 319 k.p.c., uprawniający sąd do ograniczenia w sentencji wyroku zakresu odpowiedzialności dłużnika za dług spadkowy do wartości czynnego spadku (przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza z art. 1031 § 2 k.c.), nie daje podstawy do oddalenia powództwa na tej podstawie, że zmarły nie pozostawił spadku. Ustalenie, czy istnieje spadek (majątek) pozwalający na zaspokojenie przypadającej od dłużnika należności, należy do postępowania egzekucyjnego.

 

Do chwili działu spadku spadkobiercy ponoszą solidarną odpowiedzialność za długi spadkowe. W myśl art. 366 § 1 k.c. odpowiedzialność solidarna polega na tym, że, że wierzyciel może żądać całości lub części świadczenia od wszystkich dłużników łącznie, od kilku z nich lub od każdego z osobna, a zaspokojenie wierzyciela przez któregokolwiek z dłużników zwalnia pozostałych. Dopiero od chwili działu spadku spadkobiercy ponoszą odpowiedzialność za długi spadkowe w stosunku do wielkości udziałów (art. 1034 § 2 k.c.). Skutek ten nie nastąpi w razie częściowego działu spadku. Od chwili działu spadku każdy spadkobierca odpowiada tylko za proporcjonalną do jego udziału spadkowego część długów spadkowych.

Reasumując, w opisanym stanie faktycznym spadkobierca, który przyjął spadek z dobrodziejstwem inwentarza mimo, że jest on jednym z kilku spadkobierców, to do czasu dokonania działu spadku, wierzyciel spadkodawcy może żądać od niego spełnienia świadczenia (zapłaty) w pełnej wysokości. Po dokonaniu działu spadku (na podstawie umowy lub orzeczenia sądu), odpowiedzialność za długi spadkowe stanie się odpowiedzialnością proporcjonalną do przysługującego udziału w spadku.  

 

www.SerwisPrawa.pl