Jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia

Zgodnie z brzmieniem przepisu art. 481 § 1 k.c., jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Przepis ten ma charakter bezwzględnie obowiązujący i ani wierzyciel nie może z góry zrzec się odsetek za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, ani dłużnik nie może w tym zakresie podnosić żadnych zarzutów. Wierzyciel może jednak odstąpić od żądania zapłaty odsetek, które już powstały w związku z opóźnieniem w spełnieniu świadczenia pieniężnego. Podobne stanowisko zajął Sąd Apelacyjny w Katowicach w wyroku z dnia 12 stycznia 2005 roku sygn. akt I ACa 869/04 stwierdzając, że instytucja odsetek za opóźnienie jest swoistą "sankcją cywilną" za sam fakt niespełnienia świadczenia pieniężnego w terminie. Jest to zarazem sankcja ustawowa i  bezwzględnie obowiązująca, wobec czego strony stosunku zobowiązaniowego nie mogą jej umownie wyłączyć - bo nie mieści się to zarazem w zapisie art. 353 [1] k.c., który nie pozwala stronom umowy ułożenia stosunku prawnego wbrew przepisom ustawy (Kodeksu cywilnego).

Reasumując, wierzyciel w razie zwłoki dłużnika ze spełnieniem świadczenia pieniężnego ma zawsze prawo domagać odsetek. Jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była z góry oznaczona, należą się odsetki ustawowe. W opisanym zatem stanie faktycznym, nawet jeżeli dłużnik spełnił świadczenie, to za okres od czasu jego wymagalności wierzyciel może żądać zapłaty odsetek. Jedyną przeszkodą jaka może powstać w domaganiu się odsetek, to ich przedawnienie. Zasadniczo odsetki za opóźnienie w zapłacie przy umowie sprzedaży przedawniają się z upływem lat 3, licząc od chwili wymagalności świadczenia. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 23 listopada 2004 roku sygn. akt II CK 175/04 podkreślił, że roszczenie o odsetki ma charakter okresowy, a z każdym dniem zwłoki w zapłacie należności głównej powstaje po stronie wierzyciela roszczenie o zapłatę odsetek za ten dzień. Gwoli ścisłości można dodać, że istnieje także uchwała Sądu Najwyższego z dnia 17 czerwca 2003 roku sygn. akt III CZP 37/2003 zgodnie z którą, roszczenie o odsetki za opóźnienie w zapłacie ceny wynikającej z umowy sprzedaży zawartej w zakresie działalności przedsiębiorstwa sprzedawcy przedawnia się z upływem lat dwóch.

 

www.SerwisPrawa.pl