Uwaga! Publikacja archiwalna
Oznacza to, że od czasu jej opublikowania pojawiły się zmiany aktów prawnych, mogące wpływać na aktualność poniższej treści. SerwisPrawa.pl nie aktualizuje automatycznie wszystkich publikowanych tekstów zgodnie z obowiązującymi aktami prawnymi.

Jeżeli interesuje Cię uaktualnienie poniższego tekstu pod kątem obowiązującego stanu prawnego - kliknij w link (funkcja dostępna tylko dla zarejestrowanych Użytkowników).

Zamiana dożywocia na rentę

Kategoria: Prawo cywilne
Słowa kluczowe: dożywocie

Moja babcia przekazała synowi przed kilkunastoma laty roku gospodarstwo rolne w zamian za rentę od państwa. Syn sprzedał nieruchomość, o czym babcia dowiedziała sie po roku. Okazało się, że nowy właściciel ustanowił służebność osobistą dożywotnią na siebie i babcię (księga wieczysta). Syn umarł rok temu roku. Czy babcia musiała wyrazić zgodę (podpisać akt sprzedaży nieruchomości), czy mógł sprzedaż nieruchomości razem z nią bez jej zgody i wiedzy? Nadmienię, że babcia nie mieszka w nieruchomości od blisko roku, bo wymaga opieki. Czy można to zatem zamienić na rentę? Jest jeszcze jedna kwestia, czy w takim przypadku pochowanie tych dwóch osób finansowane jest przez nowego właściciela?

Obecnie kwestie związane z renetami strukturalnymi określają przepisy ustawy z dnia 26 kwietnia 2001 roku o rentach strukturalnych w rolnictwie. Przed wejściem w życie tej ustawy sprawy te były uregulowane w kilku innych ustawach, które zostały po jej wejściu w życie.
R E K L A M A
 
Z opisanego stanu faktycznego wynika, że została zawarta umowa przeniesienia własności gospodarstwa rolnego, celem złożenia wniosku o rentę strukturalną. W umowie przeniesienia własności nastąpiło ustanowienie dożywotniej służebności osobistej, potwierdzonej wpisem w księdze wieczystej. Służebność osobista jest ograniczonym prawem rzeczowym, oznacza to, że obciąża ona nieruchomość jednakże nie ogranicza właściciela nieruchomości w jej rozporządzaniu (w szczególności właściciel może zbyć nieruchomość). Do rozporządzenia własnością nieruchomości właściciel nie potrzebuje zgody osoby, na rzecz której ustanowiono służebność osobistą. Służebność osobista poprzez przeniesienie własności nieruchomości nie wygasa, nadal obciąża ona nieruchomość na której została ustanowiona.
Jeżeli przeniesienie własności nieruchomości zostało dokonane na podstawie umowy dożywocia, która polega na tym, że w zamian za przeniesienie własności nieruchomości nabywca zobowiązuje się zapewnić zbywcy dożywotnie utrzymanie, zgodnie z art. 910 § 2 k.c. w razie zbycia nieruchomości obciążonej prawem dożywocia nabywca ponosi także osobistą odpowiedzialność za świadczenia tym prawem objęte, chyba że stały się wymagalne w czasie, kiedy nieruchomość nie była jego własnością. Oznacza to, że na nabywcę przechodzą wszelkie obowiązki związane z dożywociem. Jak wynika z treści art. 908 § 1 k.c. w braku odmiennej umowy, ma on obowiązek przyjąć osobę na rzecz, której ustanowiono dożywocie jako domownika, dostarczać mu wyżywienia, ubrania, mieszkania, światła i opału, zapewnić mu odpowiednią pomoc i pielęgnowanie w chorobie oraz sprawić mu własnym kosztem pogrzeb odpowiadający zwyczajom miejscowym.
 
Zamiany przez sąd dożywocia na rentę można żądać jeżeli:
  • zobowiązany z tytułu umowy o dożywocie zbył otrzymaną nieruchomość,
  • jeżeli wytworzą się między dożywotnikiem a zobowiązanym takie stosunki, że nie można wymagać od stron, żeby pozostawały nadal w bezpośredniej ze sobą styczności
Dożywotnia renta powinna odpowiadać wartości prawa dożywocia. Sąd może rozwiązać umowę, gdy stosowne żądanie zgłosi zobowiązany lub dożywotnik, który był zbywcą nieruchomości. Osoba bliska zbywcy, na rzecz której ustanowiono prawo dożywocia, nie jest uprawniona do żądania rozwiązania umowy. W orzeczeniu Sądu Najwyższego z dnia 10.09.1982 roku sygn. akt III CRN 201/82 Sąd wskazał, że niedopuszczalne jest rozwiązanie umowy o dożywocie co do osoby, która została ustanowiona dożywotnikiem jako osoba bliska zbywcy nieruchomości, bez rozwiązania tej umowy względem dożywotnika będącego zbywcą. Niedopuszczalne jest rozwiązanie umowy po zbyciu nieruchomości obciążonej dożywociem, można domagać się wówczas zamiany na rentę.
 
Porady prawne / Pomoc prawna
Data: 2010-06-02
Autor/źródło: Zespół serwisu SerwisPrawa.pl
Kategoria: Prawo cywilne
Słowa kluczowe: dożywocie
Redakcja serwisu zastrzega, iż udzielane odpowiedzi na pytania prawne nie są i nie mogą być traktowane jako porady prawne. Osoby udzielające odpowiedzi i redakcja SerwisPrawa.pl nie ponosi odpowiedzialności za skutki wynikłe z zastosowania się do opublikowanych treści. Wszelkie materiały z zakresu prawa znajdujące się na stronach SerwisPrawa.pl mają jedynie na celu popularyzowanie wiedzy o instytucjach prawnych oraz możliwościach ich praktycznego zastosowania.
® 2008 - 2012 SerwisPrawa.pl sp. z o.o. Korzystanie z portalu oznacza akceptację regulaminu.