Jesteś tutaj:
Uwaga! Publikacja archiwalna
Oznacza to, że od czasu jej opublikowania pojawiły się zmiany aktów prawnych, mogące wpływać na aktualność poniższej treści. SerwisPrawa.pl nie aktualizuje automatycznie wszystkich publikowanych tekstów zgodnie z obowiązującymi aktami prawnymi.

Jeżeli interesuje Cię porada prawna związana z tą tematyką, możesz skorzystać z formularza zapytania prawnego.

odsetki od sumy pieniężnej należą się tylko wtedy, gdy to wynika z czynności prawnej albo z ustawy, z orzeczenia sądu

Zawarłem umowę przedwstępną kupna mieszkania i wpłaciłem pierwszą część zapłaty. Zgodnie z umową byłem zobowiązany zapłacić pozostałą część wartości umowy do dnia 22.12.2008 roku. Nie wpłaciłem należnej kwoty i w dniu 30.01.2009 roku skutecznie odstąpiłem od umowy. Moje oświadczenie zostało przyjęte i umowa została rozwiązana. Deweloper zwrócił mi kwotę pierwszej wpłaty pomniejszoną o kwotę noty odsetkowej za okres 23.12.2008 do 30.01.2009 roku. Umowa nie reguluje szczegółowo ww. zdarzenia, jest tylko zapis ogólny o zastosowaniu przepisów Kodeksu Cywilnego. Czy jestem zobowiązany do zapłaty odsetek za zwłokę od kwoty, która nie została przeze mnie nigdy zapłacona a umowa została rozwiązana?

Zgodnie z art. 359 § 1 k.c. odsetki od sumy pieniężnej należą się tylko wtedy, gdy to wynika z czynności prawnej albo z ustawy, z orzeczenia sądu lub z decyzji innego właściwego organu. Odsetki stanową świadczenie jakie jest należne, gdy strony przewidziały to w umowie, albo jeżeli podstawą zapłaty odsetek jest przepis prawa, orzeczenie sądu lub decyzja właściwego organu. Odsetki pełnią funkcję wynagrodzenia należnego wierzycielowi od dłużnika za korzystanie z pieniędzy. Odsetki mogą też pełnić funkcję waloryzacyjne. Zasadniczo istnieją dwa rodzaje odsetek, tj. odsetki o charakterze kapitałowym, które stanowią wynagrodzenie za korzystanie z pieniędzy oraz odsetki za opóźnienie w spełnieniu świadczenia, które stanowią rekompensatę dla wierzyciela. W przypadku odsetek wynikających z czynności prawnych określonych w umowie, należą się te odsetki umowne. Jeżeli wysokość odsetek nie jest w inny sposób określona, należą się odsetki ustawowe. Jednakże maksymalna wysokość odsetek wynikających z czynności prawnej nie może w stosunku rocznym przekraczać czterokrotności wysokości stopy kredytu lombardowego Narodowego Banku Polskiego (odsetki maksymalne).
 
Zgodnie z art. 395 § 2 k.c. w razie wykonania prawa odstąpienia umowa uważana jest za nie zawartą. To, co strony już świadczyły, ulega zwrotowi w stanie niezmienionym, chyba że zmiana była konieczna w granicach zwykłego zarządu. Za świadczone usługi oraz za korzystanie z rzeczy należy się drugiej stronie odpowiednie wynagrodzenie. Przy odstąpieniu od umowy dochodzi do sytuacji niejako sprzed zawarcia umowy. W wyroku z dnia 02.10.2007 roku Sąd Najwyższy (sygn. akt II CNP 101/07) stwierdził, że skutkiem wykonania prawa odstąpienia od umowy wzajemnej jest jej rozwiązanie ze skutkiem ex tunc, jak gdyby w ogóle nie była zawarta. W konsekwencji pomiędzy stronami powstaje więc taki stan, jakby do zawarcia umowy nie doszło, co z kolei oznacza, że wygasają wszystkie wzajemne roszczenia, w tym roszczenia z tytułu kar umownych. Jeżeli odstąpienie od umowy nastąpiło po jej częściowym lub całkowitym wykonaniu, spełnione świadczenia podlegają zwrotowi. W wyniku złożenia oświadczenia woli o odstąpieniu powstaje zatem nowe zobowiązanie, którego przedmiotem jest zwrot przedmiotu spełnionego świadczenia (świadczeń) oraz ewentualnie zapłata wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy.
 
 
W opisanym stanie faktycznym, jeżeli umowa przedwstępna zawarta pomiędzy stronami nie przewidywała zapłaty odsetek w przypadku odstąpienia od niej, developerowi nie przysługuje prawo do wystawienia noty odsetkowej i zatrzymania części świadczenia (wpłaconej przez klienta kwoty). Co prawda developer jako druga strona umowy, może zgłosić swoje roszczenie w stosunku do klienta odstępującego od umowy, zgodnie z treścią art. 395 § 2 k.c. ale podobne roszczenie przysługuje także klientowi w stosunku do developera. Należy także zaznaczyć, że umowa przedwstępna jest tylko umową, w której strony zobowiązują się do zawarcia określonej umowy w przyszłości. Jest to zatem umowa zobowiązująca, w której strony mogą przewidzieć w razie uchylenia się od zawarcia umowy właściwej sankcję w postaci zadatku. Także stronie przysługuje żądanie naprawienia szkody, którą poniosła przez to, że liczyła na zawarcie umowy przyrzeczonej. Strony mogą w umowie przedwstępnej odmiennie określić zakres odszkodowania. Przepis art. 390 § 1 k.c. nie przesądza w ogóle zasady odpowiedzialności za uchylanie się od zawarcia umowy przyrzeczonej.
 
  
Niezależnie od postawy żądania roszczenia odszkodowawczego, developer naszym zdaniem nie może dokonać potrącenia swojej ewentualnej wierzytelności odsetkowej z wierzytelnością jaka przysługuje klientowi, chyba że umowa określa odsetki jako formę odszkodowania (choć wówczas należałoby zastanowić się nad zasadnością takiego zapisu). Generalnie w myśl art. 498 § 1 k.c. potrącenie może być dokonane, gdy dwie osoby są jednocześnie względem siebie dłużnikami i wierzycielami, jeżeli przedmiotem obu wierzytelności są pieniądze lub rzeczy tej samej jakości oznaczone tylko co do gatunku, a obie wierzytelności są wymagalne i mogą być dochodzone przed sądem lub przed innym organem państwowym. W przypadku wystawienia noty odsetkowej developer winien wyznaczyć termin jej zapłaty, a gdy wierzytelność stanie się wymagalna, wówczas mógłby dokonać potrącenia. Potrącenia dokonywa się przez oświadczenie złożone drugiej stronie (art. 499 k.c.).
 
Jarosław Olejarz
Porady prawne / Pomoc prawna
Pobierz odpowiedni wzór dokumentu
Data: 2010-05-17
Autor/źródło: Zespół serwisu SerwisPrawa.pl
Kategoria: Prawo cywilne
Słowa kluczowe: odsetki, odsetki ustawowe, odsteki umowne, suma pieniężna, odzkodowanie, zapłata odsetek
Redakcja serwisu zastrzega, iż udzielane odpowiedzi na pytania prawne nie są i nie mogą być traktowane jako porady prawne. Osoby udzielające odpowiedzi i redakcja SerwisPrawa.pl nie ponosi odpowiedzialności za skutki wynikłe z zastosowania się do opublikowanych treści. Wszelkie materiały z zakresu prawa znajdujące się na stronach SerwisPrawa.pl mają jedynie na celu popularyzowanie wiedzy o instytucjach prawnych oraz możliwościach ich praktycznego zastosowania.
Wasze komentarze
Nasi partnerzy
  • InTENSO - outsourcing IT, leasing pracowniczy
  • Jakość obsługi
  • Biuro Informatyki Stosowanej FORMAT
  • Competitive Skills - Szkolenia biznesowe, rekrutacja i headhunting, doradztwo
  • Kaspersky
  • elsa
  • CBIT.pl
  • Enterprise-Gamification
  • Lazarski
  • Secret Client - tajemniczy klient, tajny klient, mystery shopping
  • Atlassian
Zobacz także
  • Kanały RSS
  • Facebook
® 2008 - 2022 SerwisPrawa.pl sp. z o.o. Korzystanie z portalu oznacza akceptacją regulaminu.