Jesteś tutaj:
Uwaga! Publikacja archiwalna
Oznacza to, że od czasu jej opublikowania pojawiły się zmiany aktów prawnych, mogące wpływać na aktualność poniższej treści. SerwisPrawa.pl nie aktualizuje automatycznie wszystkich publikowanych tekstów zgodnie z obowiązującymi aktami prawnymi.

Jeżeli interesuje Cię porada prawna związana z tą tematyką, możesz skorzystać z formularza zapytania prawnego.

Wypowiedzenie umowy użyczenia lokalu i wymeldowanie osoby korzystającej z lokalu

Kilka lat temu zakupiłem notarialnie domek jednorodzinny od starszej osoby, jednocześnie zawierając umowę użyczenia parteru tego budynku do bezpłatnego zamieszkania na czas nieokreślony, z gwarancją minimum 5-letniego zamieszkania dla tej osoby. Osoba ta jest zameldowana pod tym adresem na pobyt stały. Zamierzam sprzedać w tym roku ten budynek. Jak mogę skutecznie wypowiedzieć umowę użyczenia i doprowadzić do wymeldowania i opuszczenia tej osoby z mojego budynku?

Umowa użyczenia może zostać zakończona w dwóch sytuacjach. Pierwsza sytuacja określona została w art. 715 k.c. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli umowa użyczenia została zawarta na czas nie oznaczony, użyczenie kończy się, gdy biorący uczynił z rzeczy użytek odpowiadający umowie albo gdy upłynął czas, w którym mógł ten użytek uczynić. Druga sytuacja określona w treści art. 716 k.c. przewiduje sytuację przedterminowego zakończenia umowy. Przesłanką przedterminowego zakończenia umowy jest aby biorący używał rzeczy w sposób sprzeczny z umową albo z właściwościami lub z przeznaczeniem rzeczy, albo powierzył rzecz innej osobie nie będąc do tego upoważniony przez umowę ani zmuszony przez okoliczności. Umowa może zostać także przedterminowo zakończona, jeżeli rzecz stanie się potrzebna użyczającemu z powodów nie przewidzianych w chwili zawarcia umowy. W takich przypadkach użyczający może żądać zwrotu rzeczy, chociażby umowa była zawarta na czas oznaczony.
Jak zauważył Sąd Apelacyjny w Warszawie w wyroku z dnia 26.02.2001 roku sygn. akt I ACa 1007/00, zbliżone pod względem merytorycznym w swojej treści stosunki społeczne, jakimi są najem i użyczenie, powinny być traktowane przez prawo w sposób podobny. Takie podejście jest jedną z form realizacji konstytucyjnej zasady równości obywateli wobec prawa, która to jest jedną z podstawowych zasad w państwie prawa. Osoba, której uprawnienie do zajmowania lokalu mieszkalnego wynika ze stosunku prawnego jakim jest użyczenie nie może być traktowana gorzej niż gdyby w przeszłości była najemcą lokalu.
 
 
Chcąc zatem wypowiedzieć umowę użyczenia, naszym zdaniem należy dokonać wypowiedzenia umowy (pod rygorem nieważności) na piśmie wraz z określeniem przyczyny wypowiedzenia. Przyczyna ta może zostać oparta na łączącej strony umowie, w związku z treścią art. 715 k.c. Wypowiedzenie powinno być dokonane nie później niż na miesiąc naprzód, na koniec miesiąca kalendarzowego.
 
Odrębną kwestią jest wymeldowanie osoby z pobytu stałego. Zgodnie z art. 9 ust. 2 b ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych – zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu. Zasadniczo obowiązek meldunkowy spoczywa na osobie, która przebywa na podstawie umowy lub innego tytułu prawnego w lokalu mieszkalnym, co oznacza także, że wymeldowania winna dokonać ta osoba. W myśl art. 15 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności, osoba, która opuszcza miejsce pobytu stałego jest obowiązana wymeldować się w organie gminy, właściwym ze względu na dotychczasowe miejsce jej pobytu, najpóźniej w dniu opuszczenia tego miejsca.
 
 
Jeżeli osoba sama nie dokona wymeldowania z miejsca stałego zamieszkania, wówczas można dokonać wymeldowania administracyjnego. W takim przypadku organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Przesłanka opuszczenia dotychczasowego, jest spełniona wówczas, gdy opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. Chodzi tu o sytuację, w której osoba fizyczna nie przebywa w lokalu mieszkalnym, w którym poprzednio miała zorganizowane centrum życiowe, a nieprzebywanie to jest wynikiem woli tej osoby. Zamiar ten ma istotne znaczenie przy ocenie, czy do opuszczenia lokalu rzeczywiście doszło. Przy ustaleniu zamiaru nie można jednak poprzestać tylko na oświadczeniach zainteresowanej osoby. Dla jego oceny istotne znaczenie mieć będzie to, czy okoliczności istniejące w sprawie potwierdzają wolę osoby zainteresowanej, czy też pozostają z nią w sprzeczności. Do okoliczności takich należeć będą między innymi: sposób opuszczenia lokalu, koncentracja interesów życiowych w danym miejscu (przebywanie w nim w sensie fizycznym, praca, nauka), a także obiektywna możliwość realizacji woli przebywania w nim[1].
 
Sama administracyjna procedura wymeldowania jest dość czasochłonna i wymaga podjęcia przez organy gminy wielu czynności. W szczególności właściwe organy usiłują ustalić właściwe miejsce zamieszkania osoby, która nie dopełniła obowiązku meldunkowego (dokonując sprawdzeń w odpowiednich bazach danych, w tym osób przebywających w zakładach karnych). Przeprowadzana jest także wizja lokalna w przedmiotowym lokalu mieszkalnym mająca na celu potwierdzenie faktu, iż osoba zameldowana faktycznie nie przebywa pod wskazanym adresem. W przypadku, gdy nie uda się ustalić nowego miejsca zamieszkania aby doręczyć osobie, która ma zostać wymeldowana administracyjnie korespondencji, wówczas powołany jest kurator dla osoby nie znanej z miejsca pobytu. Na koniec całej procedury wydawana jest decyzja administracyjna, w której organ stwierdza wymeldowanie określonej osoby z miejsca zamieszkania. Czas trwania całej procedury to co najmniej kilka miesięcy.
 
Jarosław Olejarz
Porady prawne / Pomoc prawna

 

[1] Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 16.12.2009 roku sygn. akt IV SA/Wr 512/09
Pobierz odpowiedni wzór dokumentu
Data: 2010-05-14
Autor/źródło: Zespół serwisu SerwisPrawa.pl
Kategoria: Prawo cywilne, Prawo administracyjne
Słowa kluczowe: użyczenie, obowiązek meldunkowy, zameldowanie, pobyt, lokal mieszkalny, nieruchomość
Redakcja serwisu zastrzega, iż udzielane odpowiedzi na pytania prawne nie są i nie mogą być traktowane jako porady prawne. Osoby udzielające odpowiedzi i redakcja SerwisPrawa.pl nie ponosi odpowiedzialności za skutki wynikłe z zastosowania się do opublikowanych treści. Wszelkie materiały z zakresu prawa znajdujące się na stronach SerwisPrawa.pl mają jedynie na celu popularyzowanie wiedzy o instytucjach prawnych oraz możliwościach ich praktycznego zastosowania.
Wasze komentarze
Nasi partnerzy
  • InTENSO - outsourcing IT, leasing pracowniczy
  • Jakość obsługi
  • Biuro Informatyki Stosowanej FORMAT
  • Competitive Skills - Szkolenia biznesowe, rekrutacja i headhunting, doradztwo
  • Kaspersky
  • elsa
  • CBIT.pl
  • Enterprise-Gamification
  • Lazarski
  • Secret Client - tajemniczy klient, tajny klient, mystery shopping
  • Atlassian
Zobacz także
  • Kanały RSS
  • Facebook
® 2008 - 2021 SerwisPrawa.pl sp. z o.o. Korzystanie z portalu oznacza akceptacją regulaminu.