Uwaga! Publikacja archiwalna
Oznacza to, że od czasu jej opublikowania pojawiły się zmiany aktów prawnych, mogące wpływać na aktualność poniższej treści. SerwisPrawa.pl nie aktualizuje automatycznie wszystkich publikowanych tekstów zgodnie z obowiązującymi aktami prawnymi.

Jeżeli interesuje Cię uaktualnienie poniższego tekstu pod kątem obowiązującego stanu prawnego - kliknij w link (funkcja dostępna tylko dla zarejestrowanych Użytkowników).

Brak zgody żony ogranicza odpowiedzialność z majątku wspólnego za długi zaciągnięte przez męża

Kategoria: Prawo cywilne, Prawo rodzinne i opiekuńcze
Słowa kluczowe: długi

Mój mąż prowadzi własną działalność gospodarczą od kilku lat. Jedyny nasz majątek jaki posiadamy to wspólne mieszkanie, kupione na kredyt w banku, który ma być spłacany przez kilkanaście najbliższych lat. Mąż w związku z działalnością gospodarczą ma długi. Jeden z kontrahentów zgłosił sprawę do komornika. W tej chwili ma być podpisana ugoda, ale komornik zajął konto firmowe. Chcemy wziąć rozwód i podzielić majątek w następujący sposób - mieszkanie ma być moje, a firma męża. Czy istnieje jakaś możliwość zaznaczenia, że ta wierzytelność wynikająca z zaciągniętego przez męża debetu jest zobowiązaniem tylko mojego męża, w związku z prowadzeniem przez niego działalności gospodarczej? Czy w momencie kiedy weźmiemy rozwód i podzielimy majątek, mieszkanie będzie bezpieczne jako moje, zakładając oczywiście, że kredyt hipoteczny i te zobowiązania, na które ja musiałam wyrazić zgodę są regularnie płacone? Ja chcę spać spokojnie, że nikt nie wyrzuci mnie na bruk, bo rozumiem, że za długi związane z działalnością gospodarczą mąż odpowiada majątkiem firmy, ale co, jeśli nie jest on wystarczający na pokrycie wierzytelności? Czy jest możliwość, że jakiś wierzyciel wniesie pozew o upadłość męża (jego firmy) i wtedy mieszkanie wejdzie do masy upadłościowej? Jakie jest najlepsze wyjście, żeby ratować mieszkanie?

Zgodnie z obowiązującymi przepisami kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, odpowiedzialność za długi małżonków uzależniona jest od tego, czy zobowiązanie zaciągnięte przez jednego z małżonków zostało zaciągnięte za zgodą lub bez zgody współmałżonka. W myśl przepisu art. 41 § 1 k.r.o. jeżeli małżonek zaciągnął zobowiązanie za zgodą drugiego małżonka, wierzyciel może żądać zaspokojenia także z majątku wspólnego małżonków. Skutki zaciągnięcia zobowiązania bez zgody współmałżonka określa § 2 wyżej wymienionego przepisu. Jak wskazał ustawodawca, jeżeli małżonek zaciągnął zobowiązanie bez zgody drugiego małżonka albo zobowiązanie jednego z małżonków nie wynika z czynności prawnej, wierzyciel może żądać zaspokojenia z majątku osobistego dłużnika, z wynagrodzenia za pracę lub z dochodów uzyskanych przez dłużnika z innej działalności zarobkowej, jak również z korzyści uzyskanych z jego praw (prawa autorskie i prawa pokrewne, prawa własności przemysłowej oraz inne prawa twórcy), a jeżeli wierzytelność powstała w związku z prowadzeniem przedsiębiorstwa, także z przedmiotów majątkowych wchodzących w skład przedsiębiorstwa. Przepisy art. 41 k.r.o. w zasadzie mają charakter bezwzględnie obowiązujący co oznacza, że nie mogą być ani modyfikowane ani wyłączone wolą małżonków.
R E K L A M A
 
Z opisanych przepisów wynika, że w razie zaciągnięcia zobowiązania przez jednego z małżonków (bez zgody drugiego), które są związane z prowadzeniem przez niego działalności gospodarczej, wierzyciel tego małżonka może żądać zaspokojenia tylko z majątku osobistego dłużnika, z jego wynagrodzenia za pracę lub z dochodów uzyskanych przez dłużnika z innej działalności zarobkowej, jak również z korzyści uzyskanych z jego praw (prawa autorskie i prawa pokrewne, prawa własności przemysłowej oraz inne prawa twórcy) i z przedmiotów majątkowych wchodzących w skład przedsiębiorstwa małżonka. Wierzyciel nie może zatem żądać zaspokojenia w takim przypadku z majątku wspólnego poza wyżej wymienionymi. Składnikami majątkowymi nie jest możliwa. W przypadku ustania wspólności ustawowej (np. w wyniku rozwodu lub separacji) oraz dokonania podziału majątku wspólnego małżonków, wierzyciel tego małżonka, który zaciągnął zobowiązanie bez zgody drugiego małżonka będzie mógł żądać zaspokojenia z tej części majątku jaka przypadła temu małżonkowi w wyniku podziału. W myśl przepisu art. 42 k.r.o. wierzyciel małżonka nie może w czasie trwania wspólności ustawowej żądać zaspokojenia z udziału, który w razie ustania wspólności przypadnie temu małżonkowi w majątku wspólnym lub w poszczególnych przedmiotach należących do tego majątku. Zatem do chwili, w której nie nastąpi rozdzielność i podział majątku dorobkowego małżonków, majątek wspólny małżonków nie jest dostępny dla wierzyciela osobistego małżonka.
 
Inaczej wygląda kwestia odpowiedzialności małżonka za długi względem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. W tym zakresie odpowiedzialność ta regulowana jest przez przepisy ustawy Ordynacja podatkowa. W trakcie trwania małżeństwa, zgodnie z art. 29 Ordynacji podatkowej, odpowiedzialność podatnika obejmuje nie tylko majątek odrębny podatnika, ale także majątek wspólny podatnika i jego małżonka. W przeciwieństwie zatem do odpowiedzialności małżonka za długi względem kontrahenta, w przypadku gdy wierzycielem będzie Zakład Ubezpieczeń Społecznych, podatnik odpowiada za taki dług także z majątku wspólnego małżonków. W tym przypadku zgoda małżonka na zaciągnięcie zobowiązania przez małżonka nie jest wymagana dla możliwości dochodzenia zaspokojenia z majątku wspólnego. Zatem wolny od odpowiedzialności jest tylko małżonek podatnika, którego małżeńska wspólność ustawowa została zniesiona przed powstaniem zobowiązania podatkowego lub dług powstał przed zawarciem małżeństwa lub gdy wspólność pomiędzy małżonkami nie powstała.  
 
Reasumując, jeżeli zobowiązanie powstało w związku z zaciągnięciem zobowiązania przez jednego z małżonków bez zgody drugiego małżonka, tylko wierzyciel korzystający z przywilejów zaspokojenia wynikających z Ordynacji podatkowej będzie mógł żądać zaspokojenia ze składników wchodzących w skład majątku wspólnego małżonków. Pozostali wierzyciele w czasie trwania majątkowej wspólności ustawowej będą mogli żądać zaspokojenia tylko ze składników majątku określonych w art. 41 § 2 k.r.o. Wierzyciel chcący skierować egzekucję z majątku wspólnego małżonków, będzie musiał uzyskać klauzulę wykonalności wobec obojga małżonków. W sytuacji gdy wierzyciel przedstawia propozycję zawarcia ugody związanej ze spłatą długu, może w takiej ugodzie zawrzeć odpowiednią klauzulę, że dług został zaciągnięty za zgodą współmałżonka i przedstawić taką ugodę do podpisu obojgu małżonków. W razie nie wywiązywania się z ugody przez dłużnika w przyszłości, zapis taki umożliwi mu wykazanie, że dług został zaciągnięty za zgodą współmałżonka, a tym samym będzie mógł on dochodzić zaspokojenia z majątku wspólnego małżonków. Z tego też względu, przed zawarciem takiej ugody należy dokładnie zapoznać się z jej treścią a najlepiej skonsultować jej zapisy z prawnikiem.
 
Porady prawne
Data: 2010-03-24
Autor/źródło: Zespół serwisu SerwisPrawa.pl
Kategoria: Prawo cywilne, Prawo rodzinne i opiekuńcze
Słowa kluczowe: długi
Redakcja serwisu zastrzega, iż udzielane odpowiedzi na pytania prawne nie są i nie mogą być traktowane jako porady prawne. Osoby udzielające odpowiedzi i redakcja SerwisPrawa.pl nie ponosi odpowiedzialności za skutki wynikłe z zastosowania się do opublikowanych treści. Wszelkie materiały z zakresu prawa znajdujące się na stronach SerwisPrawa.pl mają jedynie na celu popularyzowanie wiedzy o instytucjach prawnych oraz możliwościach ich praktycznego zastosowania.
KRS.SerwisPrawa.pl
Rzetelna Firma
OPiNEO - słucham swoich klientów
Księgarnia prawnicza
Prawo cywilne i handlowe w zarysie
53,10 zł
59,00 zł

Prawo cywilne i handlowe w zarysie

Autorzy:

Kappes Aleksander,

Katner Wojciech J.,

Promińska Urszula,

Robaczyński Wojciech,

Świderski Zbignew

zobacz ››
® 2008 - 2012 SerwisPrawa.pl sp. z o.o. Korzystanie z portalu oznacza akceptację regulaminu.