Prawo do zachowku rodzeństwa w przypadku powołania do spadku na mocy testamentu

Przedstawione w opisie stanu faktycznego rozwiązanie, jak najbardziej jest dopuszczalne prawne. Istnieje także inna możliwość, która jak sądzimy w opisanym stanie faktycznym, mogłaby zostać poddana pod rozwagę. Chodzi mianowicie o przeniesienie przez Pana ojca przedmiotowego lokalu mieszkalnego, w formie umowy o dożywocie. Umowa ta określona została w art. 908 § 1 k.c. (kodeksu cywilnego). Zgodnie z tym przepisem, jeżeli w zamian za przeniesienie własności nieruchomości nabywca zobowiązał się zapewnić zbywcy dożywotnie utrzymanie, powinien on, w braku odmiennej umowy, przyjąć zbywcę jako domownika, dostarczać mu wyżywienia, ubrania, mieszkania, światła i opału, zapewnić mu odpowiednią pomoc i pielęgnowanie w chorobie oraz sprawić mu własnym kosztem pogrzeb odpowiadający zwyczajom miejscowym. Umowa taka wymaga formy aktu notarialnego. Pana ojciec jako dożywotnik może na podstawie umowy o dożywocie przekazać Panu przedmiotowy lokal mieszkalny, a Pan ma zapewnić mu dożywotnie utrzymanie (przyjąć go jako domownika). Ustawa nie określa, że przyjęcie jako domownika ma nastąpić w nieruchomości, która była przedmiotem umowy dożywocia. Istotą umowy dożywocia jest zapewnienie dożywotniej opieki, pomocy i utrzymania dożywotnikowi. Nieruchomość przekazywana przez dożywotnika może zostać obciążona na rzecz zbywcy użytkowaniem, którego wykonywanie jest ograniczone do części nieruchomości, służebnością mieszkania lub inną służebnością osobistą albo spełniać powtarzające się świadczenia w pieniądzach lub w rzeczach oznaczonych co do gatunku.

 

Reasumując, naszym zdaniem przekazanie nieruchomości w formie umowy dożywocia, wydaję się być korzystnym rozwiązaniem. Z przepisów wynika, że doliczeniu podlegają jedynie darowizny, a zatem umowa dożywocia jako nie wymieniona w przepisach, nie podlega przy obliczeniu zachowku doliczenia do spadku. Umowa o dożywocie nie jest umową darowizny, gdyż jest zaliczana do umów odpłatnych (umowa darowizny jest umową nie odpłatną), gdzie występuje ekwiwalentność świadczenia, czyli w zamian za nieruchomość nabywca utrzymuje dożywotnio zbywcę. O odpłatności świadczy także fakt, że w szczególnych okolicznościach dożywocie może zostać zamieniona na dożywotnią rentę. Sama umowa dożywocia nie spowoduje pozbawienia osób uprawnionych roszczenia o zachowek (można pozbawić go tego prawa tylko poprzez wydziedziczenie – o czym poniżej), ale z masy spadkowej wyjęta zostanie nieruchomość i roszczenie o zachowek, co uzasadniliśmy powyżej, zostanie ograniczone do pozostałego majątku stanowiącego masę spadkową.

 

www.SerwisPrawa.pl