Jesteś tutaj:
Uwaga! Publikacja archiwalna
Oznacza to, że od czasu jej opublikowania pojawiły się zmiany aktów prawnych, mogące wpływać na aktualność poniższej treści. SerwisPrawa.pl nie aktualizuje automatycznie wszystkich publikowanych tekstów zgodnie z obowiązującymi aktami prawnymi.

Jeżeli interesuje Cię porada prawna związana z tą tematyką, możesz skorzystać z formularza zapytania prawnego.

Brak świadomości uzasadnia powództwo o ustalenie nieistnienia zawartej umowy

Kategoria: Prawo cywilne, Procedura sądowa
Słowa kluczowe: powództwo

W 2007 roku podpisałem ugodę pozasądową z wierzycielem, wobec którego miałem dług w kwocie 10,000 zł. Wcześniej w sprawie tej komornik prowadził postępowanie egzekucyjne, na podstawie tytułu wykonawczego sadu, jednakże je umorzył, z braku możliwości wyegzekwowania ode mnie zadłużenia. Z ugody się wywiązywałem, wpłacając miesięcznie kwotę 1000 zł. Gdy jednak z powodów finansowych, nie miałem możliwości wpłaty kwoty zgodnie z zawarta ugodą, wierzyciel wystąpił do sądu, wskutek czego otrzymałem nakaz zapłaty, w kwocie ponad 50 tys. zł. W ugodzie podpisałem weksel, prawdopodobnie in blanco. Podpisując ugodę byłem w stanie silnej depresji, na pograniczu pocztyalności, co stwierdzone jest w dokumentacji medycznej psychiatry, który mnie leczył w tym okresie. W związku z powyżej opisaną sprawą, czy mogę wnieść pozew o unieważnienie podpisanej ugody i nakazu zapłaty, który wydal sąd na wniosek wierzyciela? Sytuacja ta powstała na skutek mojej niewiedzy i określonego stanu zdrowia psychicznego.

Zgodnie z art. 82 k.c. nieważne jest oświadczenie woli złożone przez osobę, która z jakichkolwiek powodów znajdowała się w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli. Dotyczy to w szczególności choroby psychicznej, niedorozwoju umysłowego albo innego, chociażby nawet przemijającego, zaburzenia czynności psychicznych.
 
Stan wyłączający świadomość to - najogólniej rzecz ujmując - brak rozeznania, niemożność rozumienia zachowań własnych i zachowań innych osób, niezdawanie sobie sprawy ze znaczenia i skutków własnego postępowania. Stan taki musi przy tym wynikać z przyczyny wewnętrznej, a więc ze stanu, w jakim znajduje się osoba składająca oświadczenie woli, a nie z okoliczności zewnętrznych, w jakich osoba ta się znalazła. Sformułowanie art. 82 k.c. wskazuje, że wada oświadczenia woli określona w tym przepisie obejmuje dwa różne stany faktyczne, które mogą występować samodzielnie, trzeba jednak zauważyć, że granica między stanem wyłączającym świadome powzięcie decyzji, a stanem wyłączającym swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli jest bardzo płynna. Powzięcie decyzji i wyrażenie woli jest swobodne, gdy zarówno proces decyzyjny, jak i uzewnętrznienie woli nie zostały zakłócone przez destrukcyjne czynniki wynikające z właściwości psychiki czy procesu myślowego osoby składającej oświadczenie woli. Stan wyłączający swobodę musi również wynikać z przyczyny wewnętrznej, umiejscowionej w samym podmiocie składającym oświadczenie woli, a nie w sytuacji zewnętrznej. Tak pojmowanemu brakowi swobody towarzyszyć będzie natomiast najczęściej także pewne ograniczenie świadomości.
 
Zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 16 kwietnia 2002 roku, sygn. akt.V CKN 953/00, uchylenie się od skutków materialnoprawnych ugody sądowej po prawomocnym zakończeniu procesu następuje na drodze powództwa o ustalenie nieważności ugody (art. 189 k.p.c.). W opisanym stanie faktycznym także mamy do czynienia z prawomocnym zakończeniem postępowania, w związku z tym, naszym zdaniem także w tym przypadku możliwe jest powództwo o ustalenie nieistnienia zawartej ugody. W procesie takim strona może wskazywać na wady oświadczenia woli (art. 82 i nast. k.c.), bądź wykazywać - z powołaniem się na przepisy prawa materialnego - że ugoda jako czynność prawna jest nieważna z przyczyn wskazanych w art. 58 k.c. Okoliczności dotyczące stanu zdrowia i możliwości kierowania swoim postępowaniem, podejmowania decyzji i wyrażania woli oraz rozumienia znaczenia składanych oświadczeń należą do ustaleń faktycznych w sprawie.
 
Reasumując, zgodnie z art. 189 k.p.c. Pan jako powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny. Strona umowy zarzucająca, że jej oświadczenie woli dotknięte jest wadą, w zasadzie zawsze posiada interes prawny w wytoczeniu powództwa z art. 189 k.p.c. i nie musi go przed sądem w sposób szczególny uzasadniać. Jej interes prawny jest w takim przypadku oczywisty. W powództwie takim może Pan także żądać jego zabezpieczenia poprzez zawieszenie toczącego się postępowania egzekucyjnego w stosunku do Pana osoby. Złożenie takiego powództwa wymaga uiszczenia opłaty sądowej stosunkowej, wynoszącej 5% wartości przedmiotu sporu. Może Pan także wnosząc pozew, złożyć wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Zgodnie z art.  102 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku, o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, zwolnienia od kosztów sądowych może się domagać osoba fizyczna, która złożyła oświadczenie, że nie jest w stanie ich ponieść bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Do wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych powinno być dołączone oświadczenie obejmujące szczegółowe dane o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania osoby ubiegającej się o zwolnienie od kosztów. Oświadczenie sporządza się według ustalonego wzoru.
 
Porady prawne
Pobierz odpowiedni wzór dokumentu
Data: 2010-01-20
Autor/źródło: Zespół serwisu SerwisPrawa.pl
Kategoria: Prawo cywilne, Procedura sądowa
Słowa kluczowe: powództwo
Redakcja serwisu zastrzega, iż udzielane odpowiedzi na pytania prawne nie są i nie mogą być traktowane jako porady prawne. Osoby udzielające odpowiedzi i redakcja SerwisPrawa.pl nie ponosi odpowiedzialności za skutki wynikłe z zastosowania się do opublikowanych treści. Wszelkie materiały z zakresu prawa znajdujące się na stronach SerwisPrawa.pl mają jedynie na celu popularyzowanie wiedzy o instytucjach prawnych oraz możliwościach ich praktycznego zastosowania.
Wasze komentarze
Nasi partnerzy
  • InTENSO - outsourcing IT, leasing pracowniczy
  • Jakość obsługi
  • Biuro Informatyki Stosowanej FORMAT
  • Competitive Skills - Szkolenia biznesowe, rekrutacja i headhunting, doradztwo
  • Kaspersky
  • elsa
  • CBIT.pl
  • Enterprise-Gamification
  • Lazarski
  • Secret Client - tajemniczy klient, tajny klient, mystery shopping
  • Atlassian
Zobacz także
  • Kanały RSS
  • Facebook
® 2008 - 2023 SerwisPrawa.pl sp. z o.o. Korzystanie z portalu oznacza akceptacją regulaminu.