Spadkobierca ustawowy, który nie otrzymał należnego mu spadku, może mieć roszczenie o zachowek

Zgodnie z opisanym stanem faktycznym, nieruchomości oraz gospodarstwo rolne odziedziczyli synowie, którzy zostali następnie wpisani do księgi wieczystej tej nieruchomości, jako jej właściciele. Opis nie zawiera informacji, czy dziedziczenie to nastąpiło na podstawie testamentu, czy ustawy i czy np. Pańska żona została pominięta w takim testamencie, lub wydziedziczona albo z innych powodów nie została powołana do spadku.

 

W każdym razie, jeżeli Pańska żona była by spadkobiercą ustawowym, a w wyniku dziedziczenia na podstawie testamentu, lub wcześniejszych darowizn dokonanych przez spadkodawców na rzecz synów, nie otrzymałaby należnego jej zachowku, wówczas mogłaby z takim roszczeniem wystąpić do spadkobierców, którzy dziedziczyli po zmarłych rodzicach. Zgodnie z art. 991 § 1 k.c. (kodeksu cywilnego), zstępnym, małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy, należą się, jeżeli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo jeżeli zstępny uprawniony jest małoletni - dwie trzecie wartości udziału spadkowego, który by mu przypadał przy dziedziczeniu ustawowym, w innych zaś wypadkach - połowa wartości tego udziału (zachowek). O wielkości zachowku przysługującego uprawnionemu decyduje stan istniejący w chwili otwarcia spadku.

 

Należy jednak pamiętać, że zgodnie z art. 1007 k.c. roszczenia uprawnionego z tytułu zachowku przedawniają się z upływem lat trzech od ogłoszenia testamentu.  A zatem, jeżeli upłynął już termin przedawniania roszczeń osoby, które byłby zobowiązane do zapłaty zachowku, mogą się powołać na zarzut przedawnienia i odmówić zapłaty zachowku. W takim przypadku, przedawnione roszczenie o zachowek nie będzie mogło być dochodzone na drodze sądowej.

 

Z opisanego stanu faktycznego wynika, że Pańska żona nie ma obecnie prawnych możliwości żądania dokonania podziału majątku, gdyż nie przysługuje jej taki majątek (podziału mogła by żądać, gdyby była współwłaścicielem takiego majątku). Nie przysługują jej także roszczenia o udział w dochodzie uzyskiwanym przez właścicieli kamienicy lub gospodarstwa rolnego (a także przez ich spadkobierców), gdyż także w takim przypadku musiałaby posiadać tytuł prawny do tych nieruchomości. Z uwagi na fakt, iż po zmarłych współwłaścicielach kamienicy, dziedziczą po nich spadkobiercy ustawowi (jeżeli nie ustanowili spadkobierców testamentowych), im przysługuje prawo pobierania wszelkich pożytków z nieruchomości. Z opisu stanu faktycznego wynika, że jedynie ewentualne roszczenie jakie może mieć Pańska żona, to roszczenie o zachowek.

 

Proponujemy jednak ustalić dokładnie stan faktyczny i prawny składników majątku (w szczególności poprzez ustalenie kiedy i na podstawie jakich czynności prawnych, obecni właściciele uzyskali prawo własności przedmiotowych nieruchomości – na podstawie ksiąg wieczystych), ewentualnego tytułu prawnego na podstawie którego Pańska żona mogłaby wystąpić z roszczeniem o zachowek, a następnie proponujemy skorzystać z pomocy adwokata lub racy prawnego, który na podstawie zebranych dokumentów i ustalonego całościowo stanu faktycznego, będzie mógł Państwu pomóc przy wysuwaniu ewentualnych roszczeń.  

 

Porady prawne