Roszczenie o zachowek przysługuje także żonie nie mającej obywatelstwa polskiego

W myśl art. 991 § 1 i 2 k.c. (kodeksu cywilnego) zachowek przysługuje zstępnym (dzieciom, wnukom), małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy, a uprawniony nie otrzymał należnego mu zachowku bądź w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny, bądź w postaci powołania do spadku, bądź w postaci zapisu. Ustawodawca w tym przepisie wskazał krąg osób, którym przysługuje roszczenie o należny zachowek, w tym wskazał, że takie roszczenie przysługuje współmałżonkowi. Nie ma znaczenia przy tym obywatelstwo współmałżonka, natomiast istotne jest obywatelstwo spadkodawcy. Zgodnie z art. 43 ustawy z dnia 12 listopada 1965 roku, Prawo prywatne międzynarodowe, w sprawach spadkowych właściwe jest prawo spadkodawcy z chwili jego śmierci (a zatem w opisanym stanie faktycznym prawo polskie).   

 

Zachowek co do zasady wynosi ½ tego co spadkobierca uprawniony do zachowku otrzymałby w wyniku spadkobrania ustawowego (chyba, że jest trwale niezdolny do pracy lub nieletni, wówczas roszczenie o zachowek wynosi 2/3 wartości udziału spadkowego). Jeżeli uprawniony do zachowku (zstępny, małżonek oraz rodzice spadkodawcy, którzy na mocy dziedziczenia ustawowego byli by powołani do spadku), nie zostaną powołani do spadku, nie otrzymali wcześniej od tego spadkodawcy darowizny, wówczas mogą oni występować z roszczeniem o należny im zachowek. Roszczenie o zachowek to roszczenie o zapłatę sumy pieniężnej potrzebnej do pokrycia zachowku albo do jego uzupełnienia i przysługuje ono osobie uprawnionej wobec spadkobierców testamentowych, bądź obdarowanych przez spadkodawcę za jego życia.

 

Przy obliczaniu zachowku darowizny dokonane przez spadkodawcę za jego życia na rzecz osób bliskich podlegają doliczeniu do masy spadkowej dla potrzeb obliczenia zachowku, przy czym co do zasady nie ma znaczenia okres w jakim darowizna została dokonana. Nie dolicza się do spadku drobnych darowizn, zwyczajowo w danych stosunkach przyjętych, ani dokonanych przed więcej niż dziesięciu laty, licząc wstecz od otwarcia spadku, darowizn na rzecz osób nie będących spadkobiercami albo uprawnionymi do zachowku.

 

Reasumując, darowizna dokonana przez wujka na rzecz Pani męża, będzie doliczona do spadku dla potrzeb obliczenia zachowku, ale z uwagi, że Pani mąż nie jest w kręgu osób uprawnionych do dziedziczenia ustawowego lub zachowku, doliczeniu będzie podlegać tylko ta darowizna, która została dokonane w okresie ostatnich 10 lat od otwarcia spadku. Po tym okresie darowizna nie będzie doliczona do spadku, a zatem osoby uprawnione nie będą mogły żądać od obdarowanego należnego im zachowku. Wartość samego przedmiotu darowizny oblicza się według stanu z chwili jej dokonania, a według cen z chwili ustalania zachowku.

 

Na koniec można dodać, że w myśl art. 1007 § 2 k.c. roszczenie przeciwko osobie obowiązanej do uzupełnienia zachowku z tytułu otrzymanej od spadkodawcy darowizny przedawnia się z upływem lat trzech od otwarcia spadku (otwarcie spadku następuje w chwili śmierci spadkodawcy).

Porady prawne

www.SerwisPrawa.pl