Uwaga! Publikacja archiwalna
Oznacza to, że od czasu jej opublikowania pojawiły się zmiany aktów prawnych, mogące wpływać na aktualność poniższej treści. SerwisPrawa.pl nie aktualizuje automatycznie wszystkich publikowanych tekstów zgodnie z obowiązującymi aktami prawnymi.

Jeżeli interesuje Cię uaktualnienie poniższego tekstu pod kątem obowiązującego stanu prawnego - kliknij w link (funkcja dostępna tylko dla zarejestrowanych Użytkowników).

Spadkobiercę można pozbawić prawa do zachowku

Kategoria: Prawo cywilne
Słowa kluczowe: spadek, zachowek

Moja babcia z dziadkiem mieli nieruchomość (domek z działką). Mieli 2 córki, moją mamę i ciotkę. Dziadek 10 lat temu zmarł, została przeprowadzona została sprawa spadkowa, w której to ustanowiono, że 4/6 własności nieruchomości jest babci, a pozostałą 1/6 mojej mamy i 1/6 ciotki. Babcia i moja mama swoje części przepisały na mnie aktem darowizny, tak że teraz ja (wnuczka) posiadam 5/6 części nieruchomości a 1/6 nadal pozostaje ciotki. Dodam, że babcia teraz mieszka u mojej mamy, a ciotka się nią w ogóle nie interesuje. Mam zamiar wystąpić do sądu z wnioskiem o zniesienie współwłasności poprzez spłatę ciotce równowartości 1/6 jej części, ponieważ jest to osoba z którą nie można się dogadać. Czy po śmierci babci ciotka będzie miała prawo do zachowku i czy istnieje coś co mnie przed nim uchroni (np. testament)?

Zgodnie z art. 991 1 k.c. (kodeksu cywilnego), zstępnym, małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy, należą się, jeżeli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo jeżeli zstępny uprawniony jest małoletni - dwie trzecie wartości udziału spadkowego, który by mu przypadał przy dziedziczeniu ustawowym, w innych zaś wypadkach - połowa wartości tego udziału (zachowek). Jeżeli uprawniony nie otrzymał należnego mu zachowku bądź w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny, bądź w postaci powołania do spadku, bądź w postaci zapisu, przysługuje mu przeciwko spadkobiercy roszczenie o zapłatę sumy pieniężnej potrzebnej do pokrycia zachowku albo do jego uzupełnienia. W przypadku darowizn dokonanych przez spadkodawcę przed śmiercią, przy obliczaniu zachowku nie dolicza się do spadku drobnych darowizn, zwyczajowo w danych stosunkach przyjętych, ani dokonanych przed więcej niż dziesięciu laty, licząc wstecz od otwarcia spadku, darowizn na rzecz osób nie będących spadkobiercami albo uprawnionymi do zachowku.
R E K L A M A
Z powyższego wynika, że Pani cioci będzie przysługiwał zachowek, a dokonana przez Pani babcię darowizna na Pani rzecz doliczona będzie do spadku. Jedyna możliwość aby uprawnionego pozbawić należnego mu zachowku wynika z treści art. 1008 k.c., zgodnie z którym, spadkodawca może w testamencie pozbawić zstępnych, małżonka i rodziców zachowku (wydziedziczenie). Czyli Pani babcia musiałaby sporządzić testament, w którym winna wskazać spadkobiercę ustawowego, którego pozbawia prawa do zachowku oraz przyczyny pozbawienia tego prawa, określone w art. 1008 k.c. Przyczynami takimi mogą być takie zachowanie uprawnionego do zachowku jak:
  1. wbrew woli spadkodawcy postępuje uporczywie w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego – nie ma bliższego określenia tego pojęcia, może ono dotyczyć takich sytuacji, w których nie da się pogodzić zachowania osoby uprawnionej z ewentualnym jej roszczeniem o należny jej zachowek 
  2. dopuścił się względem spadkodawcy albo jednej z najbliższych mu osób umyślnego przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub wolności albo rażącej obrazy czci;
  3. uporczywie nie dopełnia względem spadkodawcy obowiązków rodzinnych - W pojęciu "zaniedbywanie wobec spadkodawcy obowiązków rodzinnych", o którym mowa w art. 1008 pkt 3 k.c., mieści się również takie zachowanie, które prowadzi do faktycznego zerwania kontaktów rodzinnych i ustania więzi uczuciowej, normalnej w stosunkach rodzinnych. Chodzi tu więc również o wszczynanie ciągłych awantur, kierowanie pod adresem spadkodawcy nieuzasadnionych i krzywdzących zarzutów, wyrzucenie go z domu, brak udziału w jego życiu choćby poprzez wizyty w jego miejscu zamieszkania czy okazywanie zainteresowania jego sprawami[1].
Jarosław Olejarz
Porady prawne

[1] Wyrok Sadu Najwyższego z dnia 7 listopada 2002 roku, sygn. akt II CKN 1397/00
 
Data: 2009-09-22
Autor/źródło: Zespół serwisu SerwisPrawa.pl
Kategoria: Prawo cywilne
Słowa kluczowe: spadek, zachowek
Redakcja serwisu zastrzega, iż udzielane odpowiedzi na pytania prawne nie są i nie mogą być traktowane jako porady prawne. Osoby udzielające odpowiedzi i redakcja SerwisPrawa.pl nie ponosi odpowiedzialności za skutki wynikłe z zastosowania się do opublikowanych treści. Wszelkie materiały z zakresu prawa znajdujące się na stronach SerwisPrawa.pl mają jedynie na celu popularyzowanie wiedzy o instytucjach prawnych oraz możliwościach ich praktycznego zastosowania.

Wasze komentarze Napisz swój komentarz

Adam Tyżyk: Szanowni Państwo ! po zapoznaniu się z powyższym artykułem stwierdzam , że jego treść nie koresponduje z tytułem artykułu . Nieprawidłowość polega na tym , iż artykuł wskazuje w jaki sposób pozbawić spadkobierców ustawowych prawa do zachowku . Wskazujecie Państwo , iż możliwość taka wynika z treści art. 1008 k.c. , zgodnie z którym spadkodawca może w testamencie pozbawić zstępnych , małżonka i rodziców zachowku (wydziedziczenie). Czynność prawna jaką jest wydziedziczenie spadkobierców ustawowych poprzez sporządzenie odpowiednich zapisów w testamencie nie ma jednak nic wspólnego z powołanym w tytule artykułu \"testamentem negatywnym\" ! , którego treść może sprowadzać się jedynie do wskazania , kto z spadkobierców ustawowych ma zostać \"wyłączony\" od dziedziczenia . Proszę o dokonanie korekty treści tytułu artykułu który winien brzmieć : \" Spadkobiercę można pozbawić prawa do zachowku poprzez wydziedziczenie \" .
2009-11-04 02:32:00
® 2008 - 2012 SerwisPrawa.pl sp. z o.o. Korzystanie z portalu oznacza akceptację regulaminu.