Jesteś tutaj:
Uwaga! Publikacja archiwalna
Oznacza to, że od czasu jej opublikowania pojawiły się zmiany aktów prawnych, mogące wpływać na aktualność poniższej treści. SerwisPrawa.pl nie aktualizuje automatycznie wszystkich publikowanych tekstów zgodnie z obowiązującymi aktami prawnymi.

Jeżeli interesuje Cię porada prawna związana z tą tematyką, możesz skorzystać z formularza zapytania prawnego.

Zlecenie można wypowiedzieć z ważnych powodów w każdym czasie

Kategoria: Prawo cywilne
Słowa kluczowe: zlecenie

Czy można wypowiedzieć umowę zlecenia, w sytuacji gdy umowny okres wypowiedzenia zawarty w umowie został określony w ten sposób, że umowa może zostać rozwiązana za wypowiedzeniem, jeżeli zlecający wypowie ją na miesiąc naprzód, do końca miesiąca czerwca a w braku takiego wypowiedzenia ulega ona przedłużeniu na kolejny okres roczny

Kwestie związane z zawarciem umowy zlecenia regulują w szczególności przepisy Tytułu XXI kodeksu cywilnego. Zgodnie z zawartą w art. 746 § 1 k.c. dyspozycją, dający zlecenie może je wypowiedzieć w każdym czasie. Powinien jednak zwrócić przyjmującemu zlecenie wydatki, które ten poczynił w celu należytego wykonania zlecenia; w razie odpłatnego zlecenia obowiązany jest uiścić przyjmującemu zlecenie część wynagrodzenia odpowiadającą jego dotychczasowym czynnościom, a jeżeli wypowiedzenie nastąpiło bez ważnego powodu, powinien także naprawić szkodę.
 
Przepisy dopuszczają zatem możliwość wypowiedzenia zlecenia przez Zleceniodawcę w każdym czasie. Uprawnienie takie przysługuje zresztą także Zleceniobiorcy, który może wypowiedzieć umowę (art. 476 § 2 k.c.). W art. 746 k.c. jako regułę wyrażono swobodę stron w jednostronnym spowodowaniu zakończenia stosunku zlecenia bez względu na motywy, jakimi kierował się wypowiadający jak i swobodę zrzeczenia się przez strony możliwości rozwiązania stosunku zlecenia, a zabroniono jedynie zrzeczenia się z góry możliwości dania wypowiedzenia z ważnych powodów[1]. Możność bezwarunkowego rozwiązania umowy zlecenia przez obydwie strony dotyczy tylko umów zawartych pod tytułem darmym, natomiast w przypadku, gdy przyjmujący zlecenie zobowiąże się wykonać czynność za wynagrodzeniem, rozwiązanie umowy przez wolę stron może nastąpić tylko z ważnych przyczyn. Jeżeli zdarzy się, że umowa zostanie rozwiązana bez ważnego powodu, wówczas stosunek prawny wprawdzie wygasa, a więc takie rozwiązanie jest skuteczne, ale strona, która od umowy odstąpiła bez ważnego powodu, jest zobowiązana dać drugiej odszkodowanie za straty, wynikłe z rozwiązania umowy[2].
Wynikająca z art. 746 k.c. norma pozwalająca wypowiedzieć zlecenie każdej ze stron w każdym czasie, nawet bez ważnych powodów, ma charakter względnie obowiązujący. W umowie zlecenia można więc wyłączyć tę możliwość w odniesieniu do jednej lub obu stron. Wobec brzmienia art. 746 § 3 k.c., zgodnie z którym nie można zrzec się z góry uprawnienia do wypowiedzenia zlecenia z ważnych powodów, nieważna byłaby ( art. 58 § 1 w związku z   art. 746 § 3 k.c.) tylko klauzula wyłączająca w odniesieniu do którejkolwiek ze stron możliwość wypowiedzenia zlecenia z ważnych powodów (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 lutego 2001 r., III CKN 304/00). Zatem umowa zlecenia zawarta na czas oznaczony może być wypowiedziana przez każdą ze stron w każdym czasie (art. 746 k.c.)[3]
 
Art. 746 § 1 k.c. ma charakter dyspozycyjny, co w głównej mierze znajduje potwierdzenie w treści § 3 tego artykułu, który wyłącza możliwość zrzeczenia się z góry uprawnienia do wypowiedzenia zlecenia z ważnych powodów. Przepis ten zachowuje sens jedynie przy założeniu, iż wyrażona w art. 746 § 1 i 2 k.c. zasada dopuszczalności wypowiedzenia zlecenia w każdym czasie może być zmieniona wolą stron, np. poprzez zawarcie w umowie stosownych oświadczeń. Granicę ich swobody w tym zakresie wyznacza właśnie § 3 omawianego artykułu. Innymi słowy, dążąc do nadania umowie zlecenia większej trwałości, strony mogą ograniczyć możliwość wypowiedzenia, uzależniając jego złożenie od wystąpienia określonych okoliczności. Ograniczenie takie nie pozbawia jednak ani zleceniodawcy, ani też zleceniobiorcy uprawnienia do wypowiedzenia zlecenia z ważnych powodów w każdym czasie.
 
Reasumując, jeżeli strony w umowie ograniczyły możliwość wypowiedzenia umowy zlecenia, np. poprzez ograniczenie do określonego terminu w jakim wypowiedzenie może być złożone, to zapis taki ma zastosowanie do tych powodów wypowiedzenia, które nie można uznać za ważne. W przypadku wystąpienia ważnych powodów, zlecenie może być wypowiedziane w każdym czasie. W razie zaistnienia sporu sądowego, na Zleceniodawcy, który złożył oświadczenie o wypowiedzeniu zlecenia będzie ciążył obowiązek dowodowy wykazania tych ważnych powodów.
Skuteczność oświadczenia Zleceniodawcy o wypowiedzeniu zawartej przez strony umowy uzasadnia odmowę zapłaty wynagrodzenia za usługi świadczone po wypowiedzeniu. W konsekwencji tego wypowiedzenia, Zleceniobiorcy mogą przysługiwać tylko wskazane roszczenia objęte art. 746 § 1 zdanie drugie k.c., czyli w zakresie zwrotu wydatków jakie Zleceniobiorca ewentualnie poczynił oraz naprawienia szkody, jeżeli wypowiedzenie zlecenia nie nastąpiło z ważnych powodów. Wysokość odszkodowania w przypadku wypowiedzenia zlecenia bez ważnego powodu, obejmuje zarówno straty rzeczywiste jak również utracone korzyści, co może obejmować konieczność zapłaty odszkodowania w wysokości wynagrodzenia do końca czasu trwania okresu mownego.
 
Jarosław Olejarz
Porady prawne / Pomoc prawna


[1] Wyrok Sadu Najwyższego z dnia 23 października 2003 roku, sygn. akt V CK 386/02
[2] Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 września 2002 roku, sygn. akt V CKN 1152/00
[3] Wyrok Sadu najwyższego z dnia 28 września 2004 roku, sygn. akt IV CK 640/03
 
Pobierz odpowiedni wzór dokumentu
Data: 2009-08-26
Autor/źródło: Zespół serwisu SerwisPrawa.pl
Kategoria: Prawo cywilne
Słowa kluczowe: zlecenie
Redakcja serwisu zastrzega, iż udzielane odpowiedzi na pytania prawne nie są i nie mogą być traktowane jako porady prawne. Osoby udzielające odpowiedzi i redakcja SerwisPrawa.pl nie ponosi odpowiedzialności za skutki wynikłe z zastosowania się do opublikowanych treści. Wszelkie materiały z zakresu prawa znajdujące się na stronach SerwisPrawa.pl mają jedynie na celu popularyzowanie wiedzy o instytucjach prawnych oraz możliwościach ich praktycznego zastosowania.
Wasze komentarze
Nasi partnerzy
  • InTENSO - outsourcing IT, leasing pracowniczy
  • Jakość obsługi
  • Biuro Informatyki Stosowanej FORMAT
  • Competitive Skills - Szkolenia biznesowe, rekrutacja i headhunting, doradztwo
  • Kaspersky
  • elsa
  • CBIT.pl
  • Enterprise-Gamification
  • Lazarski
  • Secret Client - tajemniczy klient, tajny klient, mystery shopping
  • Atlassian
Zobacz także
  • Kanały RSS
  • Facebook
® 2008 - 2022 SerwisPrawa.pl sp. z o.o. Korzystanie z portalu oznacza akceptacją regulaminu.