Jesteś tutaj:
Uwaga! Publikacja archiwalna
Oznacza to, że od czasu jej opublikowania pojawiły się zmiany aktów prawnych, mogące wpływać na aktualność poniższej treści. SerwisPrawa.pl nie aktualizuje automatycznie wszystkich publikowanych tekstów zgodnie z obowiązującymi aktami prawnymi.

Jeżeli interesuje Cię porada prawna związana z tą tematyką, możesz skorzystać z formularza zapytania prawnego.

Samoistny posiadacz może nabyć nieruchomość przez zasiedzenie

Kategoria: Prawo cywilne
Słowa kluczowe: zasiedzenie

Proszę o udzielenie informacji dotyczącej prawa do posiadania gruntu. Działka o której mowa prawnie należy do nieżyjącej od 13 lat siostry mojej babci, która od 1918 roku mieszkała w USA. Opłata podatkowa od tej nieruchomości przychodzi na mój adres- koperta zaadresowana jest imiennie na zmarłą siostrę babci. Podatki są opłacane przeze mnie regularnie. Obecnie najbliższą rodziną są w Polsce, jej siostra, która również mieszka pod tym samym adresem co ja, a w USA, córka oraz wnuczki. Działka (najprawdopodobniej) nie została ujęta w testamencie zmarłej.  W jaki sposób mogę sprawdzić czy działka o której mowa została ujęta w testamencie zmarłej. Czy mogę podjąć, a jeśli tak to jakie, działania mając na celu przejęcie własności tej działki, jakie wiążą się z tym koszty i jak czasochłonna i skomplikowana jest to procedura.

Żeby sprawdzić czy działka została ujęta w testamencie zmarłej, należałoby otworzyć testament. Sąd albo notariusz otwiera i ogłasza testament, gdy ma dowód śmierci spadkodawcy. O terminie otwarcia i ogłoszenia nie zawiadamia się osób zainteresowanych, jednakże mogą one być obecne przy tej czynności. Zgodnie z art. 646 § 1 k.p.c. (kodeksu postępowania cywilnego), osoba, u której znajduje się testament, jest obowiązana złożyć go w sądzie spadku, gdy dowie się o śmierci spadkodawcy, chyba że złożyła go u notariusza. O dokonanym otwarciu i ogłoszeniu testamentu sąd spadku albo notariusz zawiadamia w miarę możności osoby, których rozrządzenia testamentowe dotyczą, oraz wykonawcę testamentu i kuratora spadku. Notariusz niezwłocznie zawiadamia o tym sąd spadku, przesyłając odpis sporządzonego protokołu. Testament wraz z protokołem otwarcia i ogłoszenia przechowuje się w sądzie spadku, chyba że został złożony u notariusza. Jednakże na żądanie sądu spadku notariusz przesyła złożony testament temu sądowi.
 
Jedyną możliwością nabycia własności nieruchomości, której jest Pani posiadaczem, jest zasiedzenie nieruchomości. Zgodnie z art. 172 k.c. (kodeksu cywilnego), posiadacz nieruchomości nie będący jej właścicielem nabywa własność, jeżeli posiada nieruchomość nieprzerwanie od lat dwudziestu jako posiadacz samoistny, chyba że uzyskał posiadanie w złej wierze (zasiedzenie). Po upływie lat trzydziestu posiadacz nieruchomości nabywa jej własność, choćby uzyskał posiadanie w złej wierze.
Kryterium oceny charakteru posiadania z punktu widzenia dobrej lub złej wiary jako warunku nabycia własności nieruchomości w krótszym (20 lat) lub dłuższym (30 lat) terminie jest stan świadomości posiadacza w chwili uzyskania posiadania. Późniejsza zmiana posiadania w złej wierze na posiadanie w dobrej wierze (i odwrotnie) nie ma wpływu na długość okresu potrzebnego do nabycia własności przez zasiedzenie. Posiadaczem w dobrej wierze jest ten, kto błędnie przypuszcza, że jest właścicielem rzeczy, a w złej pozostaje ten, kto wie albo wiedzieć powinien, że prawo własności nie przysługuje jemu, lecz innej osobie. W opisanym przypadku naszym zdaniem wchodzić zatem będzie w grę jedynie posiadanie w złej wierze, tym samym wymagany okres nieprzerwanego posiadania wynosi lat 30.
 
Prawo własności nieruchomości w drodze zasiedzenia może nabyć tylko posiadacz samoistny, a więc nie może jej nabyć w tej drodze ani posiadacz zależny (np. dzierżawca, użytkownik, zastawnik) ani osoba, która miała i ma ją tylko w zarządzie. Zgodnie z art. 336 k.c. posiadaczem samoistnym rzeczy jest ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel. W zakresie tym wypowiedział się Sąd Najwyższy, który w postanowieniu z dnia 29 września 2004 roku (sygn. akt II CK 550/03), stwierdził, że za posiadacza samoistnego może być uznana tylko taka osoba, która włada rzeczą jak właściciel, co w okolicznościach konkretnego stanu faktycznego oznacza brak potrzeby liczenia się z uprawnieniami właścicielskimi innej osoby. O tym czy faktycznie mamy do czynienia z posiadaniem samoistnym orzeka sąd na podstawie zebranego materiału dowodowego w sprawie o zasiedzenie nieruchomości.
Sprawy o zasiedzenie nie należą do spraw szybkich, czy prostych. Wiąże się to z poszukiwaniem osób zainteresowanych, a także często ze sporami co do charakteru posiadania nieruchomości. Do zgłoszenia wniosku o stwierdzenie zasiedzenia własności uprawniony jest każdy zainteresowany. Jeżeli wnioskodawca nie wskazuje innych zainteresowanych, orzeczenie może zapaść dopiero po wezwaniu innych zainteresowanych przez ogłoszenie. Sąd może zarządzić ogłoszenie również w innych wypadkach, jeżeli uzna to za wskazane. Termin wskazany w ogłoszeniu wynosi jednak trzy miesiące. Jeżeli w terminie wskazanym w ogłoszeniu nikt się nie zgłosi albo zgłosiwszy się własności nie wykaże, sąd stwierdzi zasiedzenie, jeżeli zostało ono udowodnione.
Wniosek o zasiedzenie podlega opłacie sądowej. W myśl art. 40 ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku, o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, jest to opłata stała w kwocie 2.000 złotych, która pobierana jest od wniosku o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie.
 
Porady prawne / Pomoc prawna
Pobierz odpowiedni wzór dokumentu
Data: 2009-02-09
Autor/źródło: Zespół serwisu SerwisPrawa.pl
Kategoria: Prawo cywilne
Słowa kluczowe: zasiedzenie
Redakcja serwisu zastrzega, iż udzielane odpowiedzi na pytania prawne nie są i nie mogą być traktowane jako porady prawne. Osoby udzielające odpowiedzi i redakcja SerwisPrawa.pl nie ponosi odpowiedzialności za skutki wynikłe z zastosowania się do opublikowanych treści. Wszelkie materiały z zakresu prawa znajdujące się na stronach SerwisPrawa.pl mają jedynie na celu popularyzowanie wiedzy o instytucjach prawnych oraz możliwościach ich praktycznego zastosowania.
Wasze komentarze
Nasi partnerzy
  • InTENSO - outsourcing IT, leasing pracowniczy
  • Jakość obsługi
  • Biuro Informatyki Stosowanej FORMAT
  • Competitive Skills - Szkolenia biznesowe, rekrutacja i headhunting, doradztwo
  • Kaspersky
  • elsa
  • CBIT.pl
  • Enterprise-Gamification
  • Lazarski
  • Secret Client - tajemniczy klient, tajny klient, mystery shopping
  • Atlassian
Zobacz także
  • Kanały RSS
  • Facebook
® 2008 - 2022 SerwisPrawa.pl sp. z o.o. Korzystanie z portalu oznacza akceptacją regulaminu.